Όταν οι γονείς δεν μπορούν να θέσουν όρια ας αναρωτηθούν τι δεν κάνουν οι ίδιοι σωστά, όχι το παιδί

να θέσουν όρια

Από τις πρώτες κιόλας κουβέντες με έναν γονιό αντιλαμβάνεται κανείς πως αυτό που ταλαιπωρεί την ελληνική οικογένεια είναι η έλλειψη ορίων.

Φαίνεται σαν μην είναι καθόλου σαφές πότε και ποιος χρειάζεται να κάνει κάτι, πόσο μπορεί να διαρκέσει, πότε θα επαναληφθεί και άλλες ποσοτικές και ποιοτικές αποφάσεις. Έτσι πολύ νωρίς οι γονείς αναλαμβάνουν όλες τις υποχρεώσεις και καταλήγουν είτε να εκλιπαρούν, είτε να απαιτούν την συνεργασία των παιδιών, τις περισσότερες φορές χωρίς αποτέλεσμα.

Αμέτρητοι καυγάδες θα είχαν αποφευχθεί αν ο καθένας ήξερε τις υποχρεώσεις του και είχε αναλάβει την ευθύνη να τις ολοκληρώσει έγκαιρα και με τον καλύτερο τρόπο που μπορεί.

Η λέξη «όριο – όρια» μοιάζει απειλητική στα αυτιά του μέσου Έλληνα και τούτο γιατί ποτέ δεν την έμαθε στην ισορροπία της μέσα από τον τρόπο που μεγάλωνε τουλάχιστον τα μεταπολεμικά χρόνια. Η αλήθεια είναι πως στη γενικότερη διαπαιδαγώγηση του είχε να αντιμετωπίσει ή τον αυταρχισμό ή τον επιτρεπτισμό και την υπερπροστασία. Κανένα από τα προηγούμενα μοντέλα δεν μπορούν να εμπνεύσουν τα όρια.  Το ένα τα επιβάλει με φόβο και θυμό και το άλλο σύγχυση και αποποίηση ευθυνών. Δεν πρέπει να μας διαφύγει επίσης και ένας άλλος τρόπος  διαπαιδαγώγησης ευρέως διαδεδομένο ακόμη και σήμερα, που είναι το μοντέλο της χειραγώγησης. Είναι εκείνος ο κρυφά και φανερά χειριστικός τρόπος που λέει  «κάνε αυτό για να  έχεις εκείνο» ή ακόμη χειρότερα «μην κάνεις αυτό γιατί θα πάθω ή θα πάθεις εκείνο».

Η πολύ διαδεδομένη χειριστική συμπεριφορά των γονιών όχι μόνο δεν εμπνέει τα όρια άλλα καταπατά ύπουλα και βάναυσα ακόμη και τα απλά ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι εκείνο που εισήγαγε η Ελληνίδα μεταπολεμική μάνα που σήμερα είναι η Ελληνίδα γιαγιά η οποία μέσα στη λαίλαπα της Ελλάδας της κρίσης, μεγαλώνει και τα παιδιά του σήμερα, με τους ίδιους απαράλαχτους τρόπους του 50 και του 60.

Δεν ξέρουμε οι Έλληνες τα όρια. Δεν τα μάθαμε ποτέ. Δεν μας τα έμαθε ούτε η οικογένεια, ούτε η εκπαίδευση, ούτε η κοινωνία. Κατά καιρούς γίνεται κάποια προσπάθεια, τις περισσότερες φορές αυταρχική, φοβιστική και ενοχική και όλες τις φορές, καταλήγει ξεχασμένη, ανεφάρμοστη και η επιστροφή στο χαοτικό σύστημα ξαναπαίρνει πανηγυρικά τη θέση της στην καθημερινότητά μας.

Αν θέλουμε να αλλάξουμε θα χρειαστεί να επανατοποθετηθούμε ως προς την έννοια των ορίων. Θα χρειαστεί να ξαναμάθουμε πως τα όρια είναι ταυτόσημα με τη ζωή. Η ζωή έχει όρια. Η φύση έχει όρια. Τα πάντα έχουν αρχή και τέλος άρα όρια.

Αν κατάφερνε ο μέσος γονιός να αντιληφθεί τις Φυσικές και τις Λογικές Συνέπειες και δεν παράπαιε με τις μεθόδους της Αμοιβής και της Τιμωρίας στο μεγάλωμα των παιδιών, τα όρια θα είχαν μπει από μόνα τους.  Φυσικές συνέπειες είναι ότι έχει να κάνει με σώμα π.χ. όταν δεν τρώω πεινάω, όταν δεν φοράω ζεστά ρούχα κρυώνω κλπ.  Λογικές συνέπειες είναι ότι έχει  να κάνει με τους κανόνες που διέπουν τη φύση και την κοινωνία πχ. η νύχτα έπεται της μέρας, ή το λεωφορείο σταματά στη στάση ενώ το ταξί όπου θέλουμε.

Εκπαιδευόμενο ένα παιδί να αντιλαμβάνεται τις φυσικές και λογικές συνέπειες αναπτύσσει όλο και περισσότερο τον κριτικό εκείνο νου που χρειάζεται για να μπορεί να αποφασίζει και να ενεργεί μέσα στις συνθήκες που καλείται να ζήσει. Δεν χρειάζεται κάποιος να του επιβάλλει κάτι ή να το οριοθετήσει στις συνήθειές του γιατί μόνο του θα αντιληφθεί έγκαιρα τι είναι συμφέρον για το ίδιο. Αρκεί κάποιος σαν μέντορας και προπονητής να του θυμίζει πως εκείνο είναι υπεύθυνο για τις συνθήκες που διαμορφώνει στην καθημερινότητά του.

Διαβάστε τη συνέχεια στην επόμενη σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Best of network