Η σύγχρονη πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από έντονες κοινωνικοοικονομικές αλλαγές και αβεβαιότητα. Οι στόχοι, οι επιλογές και προοπτικές συνεχώς επαναπροσδιορίζονται σε κάθε πεδίο της καθημερινής και επαγγελματικής ζωής. Υπό το πρίσμα αυτό αναδεικνύεται όλο και περισσότερο η σπουδαιότητα της καλλιέργειας δεξιοτήτων που θα βοηθήσει τα άτομα να ανταποκριθούν με επάρκεια στα νέα δεδομένα.
Ειδικά, για τους εφήβους οι προκλήσεις είναι πολλές και οι ίδιοι είναι συνήθως ανέτοιμοι να τις αντιμετωπίσουν. Στη σχολική διαδρομή, οι αποφάσεις για τις σπουδές συχνά συνδέονται με επιδόσεις και "σχολές με μέλλον". Ωστόσο, πίσω από κάθε απόφαση υπάρχει κάτι που είναι εξίσου σημαντικό: οι δεξιότητες του εφήβου. Οι έρευνες δείχνουν ότι η καλλιέργεια και η αναγνώρισή τους μπορεί να τον βοηθήσει να κάνει συνειδήτες επιλογές.
Οι δεξιότητες αποκτώνται μέσω της μάθησης και της εμπειρίας και μπορούν να καλλιεργηθούν με κατάλληλη εκπαίδευση. Βοηθούν το άτομο να διαχειριστεί προβλήματα και ζητήματα που προκύπτουν στη ζωή. Για το λόγο αυτό η ανάπτυξη τους είναι στενά συνδεδεμένη με την προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη ενός ατόμου.
Σύμφωνα με έρευνες οι πιο σημαντικές δεξιότητες είναι:
- Συναισθηματική Νοημοσύνη
- Επικοινωνιακές δεξιότητες
- Δημιουργικότητα
- Κριτική Σκέψη
- Επίλυση Προβλημάτων
- Προσαρμοστικότητα
Πώς οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τους εφήβους να καλλιεργήσουν δεξιότητες που οδηγούν σε πιο συνειδητές επιλογές σπουδών;
Είναι γεγονός ότι η οικογένεια αποτελεί τον "καθρέφτη" των δεξιοτήτων, καθώς η καλλιέργειά τους έχει αφετηρία το οικογενειακό περιβάλλον. Είναι σημαντικό οι γονείς να λειτουργούν υποστηρικτικά, δίνοντας χώρο στο παιδί τους και αργότερα στον έφηβο να ανακαλύψει τις δυνατότητές του. Συγκεκριμένα:
- να προσέξουν ποιες δραστηριότητες τον ευχαριστούν και ποιες τον κουράζουν ή τον δυσκολεύουν
- να παρατηρήσουν πώς νιώθει όταν μιλά για συγκεκριμένα μαθήματα ή δραστηριότητες,
- να αποφύγουν τη σύγκριση με άλλα παιδιά ή με τις δικές τους επιλογές,
- να θυμούνται ότι οι δεξιότητες έχουν δυναμική και με τα κατάλληλα ερεθίσματα είναι δυνατόν να εξελιχθούν.
Με τον τρόπο αυτό οι γονείς βοηθούν τον έφηβο να συνδέσει τον εαυτό του με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Αυτή η επίγνωση είναι απαραίτητη, όταν έρθει η ώρα να λάβει κάποιες αποφάσεις. Είναι απαραίτητο ο έφηβος να μπορεί να αναγνωρίσει τι του αρέσει, πού είναι καλός, τι χρειάζεται να βελτιώσει και τελικά, να είναι σε θέση να επιλέξει συνειδητά ποια πορεία θα ακολουθήσει. Οι επιλογές που βασίζονται στις δεξιότητες, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του εφήβου και την έγκυρη πληροφόρηση μπορούν να οδηγήσουν όχι μόνο σε επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά και σε προσωπική ικανοποίηση.
Πώς το σχολείο μπορεί να βοηθήσει τους εφήβους να καλλιεργήσουν δεξιότητες που οδηγούν σε πιο συνειδητές επιλογές σπουδών;
Το σχολείο εκτός από χώρος μετάδοσης και καλλιέργειας γνώσεων, είναι χώρος κοινωνικής και προσωπικής ανάπτυξης. Ακόμα, μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος δοκιμής και σύνδεσης με την πραγματικότητα. Η στάση και η συμπεριφορά των εκπαιδευτικών αποτελεί βασική προϋπόθεση οποιαδήποτε προσπάθειας ή δραστηριότητας που στοχεύει στην καλλιέργεια των δεξιοτήτων διαχείρισης της ζωής και τη σταδιοδρομίας.
Όταν το σχολικό περιβάλλον είναι υποστηρικτικό, οι μαθητές νιώθουν ασφάλεια να δοκιμάσουν, να ρωτήσουν και να κάνουν λάθη. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό του "υποστηρικτικού" σχολείου είναι η έμφαση που δίνεται στη μαθησιακή διαδικασία και την προσπάθεια και όχι μόνο στο αποτέλεσμα. Με τον τρόπο αυτό οι έφηβοι μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν, μια δεξιότητα πολύτιμη για όλη τους τη ζωή.
Μερικοί από τους τρόπους που το σχολείο μπορεί να αξιοποιήσει είναι:
- οι ομαδικές εργασίες που συμβάλλουν στην ενίσχυση της επικοινωνίας και της συνεργασία μεταξύ των μαθητών.
- οι δραστηριότητες που συνδέουν τη γνώση με την πραγματική ζωή και βοηθούν τους μαθητές να αναπτύξουν κριτική σκέψη και τη δεξιότητα επίλυσης προβλημάτων.
- η ενθάρρυνση της δημιουργικότητας, μέσα από projects, καλλιτεχνικές δραστηριότητες και παρουσιάσεις.
Πώς η διαδικασία του επαγγελματικού προσανατολισμού μπορεί να βοηθήσει τους εφήβους να αναπτύξουν δεξιότητες;
Επαγγελματικός προσανατολισμός είναι μια διαδικασία που βασίζεται στην αυτοδιερεύνηση, την έγκυρη πληροφόρηση και τη σύνδεση των χαρακτηριστικών του ατόμου με το ακαδημαϊκό και επαγγελματικό χάρτη. Η συμβουλευτική διαδικασία τον βοηθά να αναγνωρίσει τις δεξιότητές του και να αντιληφθεί την σημασία τους για τη ζωή και σταδιοδρομία. Οι δεξιότητες είναι χαρακτηριστικά που μεταφέρονται, εξελίσσονται και ανοίγουν δρόμους, γεγονός που μειώνει το άγχος και επιτρέπει στον έφηβο να κάνει συνειδήτες επιλογές.
Τι θα έλεγε ένας Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού σε έναν έφηβο;
Θεμέλιο για την προσωπική και επαγγελματική σου εξέλιξη είναι ο σωστός συνδυασμός γνώσεων και δεξιοτήτων!
Από την Αλεξάνδρα Καπαρελιώτη, Σύμβουλο Σταδιοδρομίας, Career Counselor, MA
Info.followyourpath@gmail.com followyourpath.gr
