Δεν διαβάζει το παιδί σου; Αν αντιμετωπίζεις κι εσύ την άρνηση του μικρού σου μαθητή για διάβασμα δεν είσαι η μόνη. Αν οι φωνές, οι απειλές και η ένταση συντροφεύει το σπιτικό σας 5 μέρες από τις 7 με βασικό λόγο την άρνηση του παιδιού να διαβάσει, τότε έχει έρθει η στιγμή να αναζητήσεις λύση. Η καθημερινή τριβή που προκαλεί η σχέση του παιδιού σου με τα μαθήματά του μπορεί να προκαλέσει σοβαρό πρόβλημα μέσα στην οικογένεια αλλά και στην δική σου σχέση με το παιδί. Το πρώτο βήμα πριν περάσεις στη δράση είναι να καταλάβεις από που πηγάζει η άρνηση και η ένταση του παιδιού να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του. Μετά όλα θα πάρουν το δρόμο τους με την κατάλληλη καθοδήγηση.
Η ψυχολόγος Αννίτα Λουδάρου, αναφέρει σε άρθρο της σχετικό με τη σχολική ψυχολογία, ότι η αρχή παίζει καθοριστικό ρόλο. Από την πρώτη δημοτικού, ακόμα και νωρίτερα, είναι σημαντικό να μάθουμε στο παιδί ότι η χαρά της μάθησης συνδέεται με την προσπάθεια, την επιμονή και την υπομονή. Αυτές οι συνήθειες είναι τα βασικά εργαλεία για να γίνει ένας υπεύθυνος και αυτόνομος μαθητής.
- Όταν το παιδί σου δεν διαβάζει, το πρώτο βήμα είναι να καταλάβεις τον λόγο. Σύμφωνα με την ψυχολόγο κ. Φρόσω Μήτσιου, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε γιατί συμβαίνει αυτό και να προσεγγίσουμε τη μελέτη με κατανόηση και κατάλληλη υποστήριξη, αντί για πίεση. Συχνά η απροθυμία μπορεί να οφείλεται σε κούραση, δυσκολία κατανόησης ή έλλειψη ενδιαφέροντος για το μάθημα. Μίλησέ του με ηρεμία και προσπάθησε να ακούσεις πώς νιώθει και τι το δυσκολεύει.
- Συγκεκριμένο πλάνο μελέτης: Όρισε μαζί με το παιδί συγκεκριμένο χρόνο για διάβασμα και κρατήστε τον σταθερό. Λάβε υπόψη τα χαρακτηριστικά του, όπως η ενεργητικότητά του, και ένταξε το διάβασμα στην καθημερινότητά του. Για παράδειγμα, μην του ζητάς να μελετήσει την ώρα που συνήθως ξεκουράζεται ή παρακολουθεί την αγαπημένη του εκπομπή. Οι ειδικοί στην οργάνωση μελέτης επισημαίνουν ότι μια καθημερινή ώρα μελέτης που τηρείται πιστά βοηθά τα παιδιά να είναι πιο υπεύθυνα και συγκεντρωμένα στη μελέτη τους.
- Συγκεκριμένος χώρος μελέτης: Φτιάξε τον χώρο και το γραφείο του παιδιού χωρίς περισπασμούς ώστε να μπορεί να συγκεντρώνεται πιο εύκολα. Η Κωνσταντίνα Κλουτσινιώτη, δασκάλα της Β’ Δημοτικού, στο άρθρο "Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά στη μελέτη στο σπίτι", αναφέρει ότι είναι απαραίτητο το παιδί να έχει έναν χώρο όπου μπορεί να μελετά συγκεντρωμένο, χωρίς να διασπάται η προσοχή του από άλλα ερεθίσματα.
- Δώσε την ευκαιρία για συχνά διαλείμματα. Όχι μόνο βοηθούν στη συγκέντρωση, αλλά είναι ιδιαίτερα απαραίτητα για παιδιά που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες. Κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων αποφύγετε την τηλεόραση ή τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που απαιτούν μεγάλη προσοχή.
- Χρησιμοποίησε βοηθητικά εργαλεία. Κάνε το διάβασμα πιο ενδιαφέρον, χρησιμοποιώντας χρωματιστά σημειωματάρια, βοηθήματα, ψηφιακά εργαλεία ή παιχνίδια γνώσης. Πολλές φορές ακόμα και πιο παιχνιδιάρικοι τρόποι μελέτης μπορούν να βοηθήσουν και να ενεργοποιήσουν το παιδί, με βάση έρευνα που δημοσιεύθηκε στη Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης ΕΛΜΕΠΑ.
- Δημιουργήστε τις δικές σας τεχνικές μελέτης: βοήθησε το παιδί να οργανώσει τη μελέτη του με πρακτικές τεχνικές όπως υπογραμμίσεις, σχεδιαγράμματα, σημειώσεις, αρχή από τα πιο δύσκολα μαθήματα, ανακεφαλαίωση στο τέλος και μικρές προφορικές επαναλήψεις. Αυτές οι μέθοδοι, όπως αναφέρει σε άρθρο της η φιλολόγος Μαρία Κυριακίδου, MSc, ενισχύουν τη συγκέντρωση και την απομνημόνευση.
- Ενθάρρυνε και επαίνεσε κάθε προσπάθεια, ακόμα κι αν τα αποτελέσματα δεν είναι τέλεια και δείξε με το παράδειγμά σου ότι η μάθηση μπορεί να είναι διασκεδαστική. Η θετική ενθάρρυνση και ο έπαινος της προσπάθειας όχι μόνο ενθαρρύνουν το παιδί αλλά επίσης συμβάλλουν στη διαμόρφωση θετικής στάσης απέναντι στη μάθηση, με βάση έρευνα στο Springer.com.
- Αν η δυσκολία συνεχίζεται, σκέψου να ζητήσεις βοήθεια από κάποιον δάσκαλο ή φροντιστήριο για να βρει υποστήριξη και καθοδήγηση.
Ο Ρόλος του Γονέα
Ποιος είναι ο ρόλος του γονέα σε όλο αυτό; Πρέπει να εμπλακεί στο διάβασμα του παιδιού του; Και τι γίνεται όταν δεν μπορεί να διαχειριστεί την άρνηση ή δεν έχει τον χρόνο να ασχοληθεί με τα μαθήματα;
- Ο γονέας δεν πρέπει να διαβάζει μαζί με το παιδί ούτε να αναλαμβάνει τις σχολικές του υποχρεώσεις. Η οργάνωση της τσάντας και οι καθημερινές εργασίες είναι ευθύνη του μαθητή και πρέπει να καλλιεργείται η αίσθηση υπευθυνότητας.
- Παράλληλα, μπορεί να υποστηρίξει διακριτικά το παιδί, επιβλέποντας τον χρόνο μελέτης κάνοντας παράλληλα κάτι άλλο
- Υπενθυμίζοντας τον προγραμματισμό και τα χρονικά όρια
- Ενθαρρύνοντας την προσπάθεια με διακριτικότητα.
- Δίνοντας απαντήσεις αν χρειάζεται και παραμένοντας στο πλευρό του αν αυτό το κάνει να νιώθει καλύτερα.
- Απόφυγε να διορθώνεις τα λάθη ή να γράφεις εσύ αντί για εκείνο.
- Αν το παιδί αρνείται επίμονα να διαβάσει, αφησέ το να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της αμέλειάς του και ενημέρωσε τον δάσκαλο για τα βήματα που έχεις κάνει.
- Μπορείς επίσης να προσφέρεις ιδέες ή προτάσεις για τις ασκήσεις, ή να συζητήσετε μαζί πριν γράψει.
- Η δική σου στάση είναι καθοριστική: κλείσε τηλεόραση, κινητά και άλλους περισπασμούς, δείξε με το παράδειγμά σου ότι η συγκέντρωση και η μελέτη είναι μέρος της καθημερινότητας και όχι μόνο της σχολικής υποχρέωσης.
- Ένα ημερήσιο ή εβδομαδιαίο πλάνο μελέτης, με το πότε διαβάζουμε τι, μπορεί επίσης να βοηθήσει
- Απόφυγε συγκρίσεις με άλλα παιδιά
- Άσε μακριά τους αρνητικούς χαρακτηρισμούς
- Διώξε μακριά το άγχος για τις βαθμολογίες.
- Δίδαξέ του άλλες αξίες που χρειάζεται αν έχει ένα παιδί στο σχολείο. Καλός μαθητής δεν είναι μόνο ο πρώτος στην τάξη, αλλά και αυτός που μαθαίνει να οργανώνεται και να επιμένει.
- Σε περίπτωση που συνηθίζει να αφήνει τα μαθήματα για την τελευταία στιγμή, είναι καλό να παραμείνεις αμέτοχη ώστε να μάθει να αναλαμβάνει τις συνέπειες των πράξεών του.
Επιβράβευση και Κίνητρο
Το παιδί χρειάζεται χρόνο για παιχνίδι, κοινωνικοποίηση και ξεκούραση. Η επιβράβευση πρέπει να εστιάζει στην προσπάθεια και στην προσωπική του ανάπτυξη. Χρησιμοποίησε λεκτικά σχόλια ή δραστηριότητες που το ευχαριστούν για να επαινέσεις την προσπάθεια. Μην τάζεις υλικά, γιατί υπάρχει κίνδυνος να συνδέσει το διάβασμα μόνο με την ανταμοιβή και όχι με την εσωτερική ικανοποίηση.
