Κάπου ανάμεσα στα εννέα και τα δώδεκα χρόνια το παιδί που μέχρι χθες έτρεχε να χωθεί στην αγκαλιά σου και σου τα έλεγε όλα, ξαφνικά αλλάζει συμπεριφορά. Θέλει τον χώρο του, είναι πιο κλειστό και επηρεάζεται λίγο περισσότερο από τους φίλους του και λίγο λιγότερο από εσένα. Στην προεφηβεία το σώμα, ο εγκέφαλος, τα συναισθήματα και οι κοινωνικές του συναναστροφές αλλάζουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Και το χειρότερο; Μπορεί να αρχίσει να δοκιμάζει τα όρια που βάζεις.
Αυτό που ίσως δεν ξέρουν τα παιδιά σε αυτή την ηλικία –αλλά το ξέρουμε εμείς– είναι ότι μας χρειάζονται ακριβώς το ίδιο, ίσως και περισσότερο από παλιά. Μια δυνατή σχέση τώρα είναι το εισιτήριό μας για μια πολύ πιο ομαλή εφηβεία αύριο. Όμως, για να πετύχουμε αυτή τη γέφυρα, πρέπει να μάθουμε να σεβόμαστε την ανάγκη τους για αυτονομία, χωρίς να χάνουμε την επαφή.
Σύμφωνα με το Child Mind Institute, τη γνωστή ψυχολόγο του Χάρβαρντ Κάθριν Στάινερ-Άνταιρ και τη κλινική ψυχολόγος Λόρα Κίρμαγιερ, αυτοί είναι οι καλύτεροι τρόποι για να κρατήσεις τα κανάλια της επικοινωνίας ορθάνοιχτα:
1. Μην το παίρνεις προσωπικά όταν απομακρύνονται
Είναι απολύτως φυσιολογικό σε αυτή την ηλικία να αρχίζουν να στρέφονται στους φίλους τους και να απομακρύνονται από τους γονείς. Το λάθος που κάνουμε συχνά είναι να το ερμηνεύουμε ως προσωπική απόρριψη ή πείσμα.
Όπως επισημαίνει η Δρ. Στάινερ-Άνταιρ, αν έχεις χαμηλή ανοχή σε αυτή τη μετάβαση και θέλεις να τα ξέρεις όλα, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να τα αποξενώσεις με την υπερβολική σου "ανάκριση". Δώσε τους λίγο αέρα.
2. Βρες αποκλειστικό χρόνο "τετ-α-τετ"
Είναι δύσκολο να τους κάνεις να ανοιχτούν. Η Λόρα Κίρμαγιερ προτείνει να καθιερώσεις μια-δύο φορές την εβδομάδα αποκλειστικό χρόνο μαζί τους, χωρίς κινητά, χωρίς δουλειές, χωρίς περισπασμούς.
Αυτή η ποιοτική ώρα δεν χτίζει απλώς τη σχέση σας, αλλά τους διδάσκει και σημαντικές δεξιότητες διαπροσωπικής επικοινωνίας για το μέλλον. Μπορεί να λένε ότι "δεν το θέλουν", αλλά το έχουν τεράστια ανάγκη.
3. Δοκίμασε την... έμμεση προσέγγιση
Ξέχνα τις άμεσες ερωτήσεις πολυβόλο: "Πώς πήγε το σχολείο; Τι έγραψες στο τεστ;". Σε αυτή την ηλικία, αυτό τους πνίγει. Αντίθετα, φόρεσε το καπέλο του ακροατή. Κάτσε απλά δίπλα τους χωρίς να ρωτάς τίποτα.
Έτσι, τους στέλνεις το μήνυμα ότι αυτός είναι ένας ασφαλής χώρος όπου μπορούν να πουν οτιδήποτε σκέφτονται, χωρίς να νιώθουν ότι κρίνονται ή ότι πρέπει να λύσεις εσύ τα προβλήματά τους.
4. Πρόσεχε πόσο επικριτική είσαι
Τα παιδιά μας μάς παρατηρούν με το μικροσκόπιο. Ακούνε πώς σχολιάζουμε τα άλλα παιδιά, πώς κρίνουμε τα ρούχα ή τους τρόπους τους.
Όταν πετάμε φράσεις τύπου "Δεν πιστεύω ότι ανέβασαν αυτή τη φωτογραφία!" με υπερβολική αυστηρότητα, το μόνο που καταφέρνουμε είναι να τα τρομάζουμε. Αντί να σχολιάζεις τα πάντα με οργή, κράτησε μια πιο ισορροπημένη στάση.
5. Δες μαζί τους αυτό που βλέπουν κι εκείνα
Από το γυμνάσιο και μετά, το να παρακολουθείς μαζί τους σειρές, βίντεο ή πράγματα που τους αρέσουν –και να μπορείς να γελάς ή να συζητάς γι' αυτά– είναι ένας φανταστικός τρόπος σύνδεσης.
Μπορείς να θίξεις "δύσκολα" θέματα με χιούμορ και χωρίς υπερβολική κριτική, βοηθώντας τα παράλληλα να αναγνωρίσουν τα μηνύματα που περνάει η κουλτούρα γύρω από το τι "σημαίνει" να είσαι αγόρι ή κορίτσι.
6. Μην φοβηθείς τις κουβέντες για σεξ και ουσίες
Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι τα παιδιά αρχίζουν να πειραματίζονται νωρίτερα από ό,τι νομίζουμε (ακόμη και από τα10 τους χρόνια). Η ανάπτυξη και οι ανησυχίες είναι ήδη εδώ.
Αντί για μια μεγάλη, τρομακτική "σοβαρή κουβέντα", προσφέρετέ τους κατάλληλα βιβλία και υλικό (όπως οδηγούς εφηβείας ανάλογα με το φύλο) και αφήστε τα διαθέσιμα στη βιβλιοθήκη τους. Έτσι, θα βρουν ακριβείς πληροφορίες χωρίς πίεση και θα έρθουν εκείνα σε εσάς όταν έχουν απορίες.
7. Μηδέν πανικός, μηδέν υπερβολές
Αν το παιδί έρθει κλαμένο επειδή δεν το κάλεσαν σε ένα πάρτι και το έμαθε, μην γίνεις ο γονιός που ρίχνει λάδι στη φωτιά ουρλιάζοντας "Θα πάρω τώρα τηλέφωνο τη μάνα του!".
Το μόνο που καταφέρνεις είναι να μεγαλώσεις το δράμα του. Δείξε κατανόηση, δώστ του χώρο να ηρεμήσει και μην φουντώνεις την πυρκαγιά.
8. Από την άλλη... μην κάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις
Στον αντίποδα, μην γίνεις ο γονιός που "σφυρίζει αδιάφορα" και κλείνει τα μάτια σε συμπεριφορές ή παραβάσεις.
Αν τα παιδιά βλέπουν μεγαλύτερα αδέλφια ή συνομηλίκους να κάνουν ό,τι θέλουν χωρίς συνέπειες κι εσύ το προσπερνάς με ένα "έλα μωρέ, παιδιά είναι", απλώς χάνεις την αξιοπιστία σου στα μάτια τους.
9. Ενθάρρυνε τα κορίτσια να ασχοληθούν με τον αθλητισμό
Η αυτοπεποίθηση στα κορίτσια φτάνει σε μια κορύφωση γύρω στα εννέα τους χρόνια και μετά αρχίζει να πέφτει. Οι έρευνες, όμως, δείχνουν ότι τα κορίτσια που συμμετέχουν σε ομαδικά αθλήματα έχουν υψηλότερη αυτοπεποίθηση, καλύτερες σχολικές επιδόσεις και λιγότερα θέματα με την εικόνα του σώματός τους, καθώς αντλούν αξία από την ίδια τους την προσπάθεια και τις φίλες τους αντί να ψάχνουν διαρκώς επικύρωση από τα αγόρια.
10. Καλλιέργησε την ευαίσθητη πλευρά των αγοριών
Τα αγόρια σε αυτή την ηλικία δέχονται πολύ τοξικά μηνύματα από την κοινωνία: ότι η αγάπη, η ευπάθεια και η λύπη είναι "γυναικεία" πράγματα και άρα κακά.
Ως γονείς, οφείλουμε να ενθαρρύνουμε τα αγόρια μας να εκφράζουν ελεύθερα τα συναισθήματά τους στο σπίτι. Μπορείς να τους πεις κάτι πολύ απλό: "Αυτό το χαρακτηριστικό θα σε βοηθήσει απεριόριστα όταν μεγαλώσεις και θες να χτίσεις μια υγιή σχέση".
Η ισορροπία στην προ-εφηβεία δεν είναι εύκολη υπόθεση. Θέλει δοκιμές, λάθη και αρκετή υπομονή. Αλλά το να χτίσεις αυτή τη βαθιά εμπιστοσύνη τώρα, σημαίνει ότι τους προσφέρεις ένα ασφαλές λιμάνι για να επιστρέφουν, ό,τι κι αν συμβεί στον τεράστιο, καινούργιο κόσμο που αρχίζουν να ανακαλύπτουν.
Διαβάστε Επίσης
