Τα θεμέλια της επαγγελματικής ανάπτυξης βρίσκονται στην παιδική ηλικία

Η οικογένεια με απλούς τρόπους μπορεί να βοηθήσει το παιδί να αποκτήσει ερεθίσματα και να πειραματιστεί, θέτοντας με τον τρόπο αυτό τα θεμέλια της επαγγελματικής του ανάπτυξης.

ΓΡΑΦΕΙ: Ιωάννα Χουλιαρά - Επιστημονικη επιμελεια: Αλεξάνδρα Καπαρελιώτη
Τα θεμέλια της επαγγελματικής ανάπτυξης βρίσκονται στην παιδική ηλικία istock
Ο σύνδεσμος αντιγράφηκε στο πρόχειρο
Πρόσθεσε το themamagers.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Ο επαγγελματικός προσανατολισμός είναι μια δυναμική διαδικασία που ξεκινά από την προσχολική ηλικία και συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου. Σε κάθε ηλικιακή φάση παίρνει άλλη μορφή και έχει διαφορετικό στόχο. Το παιδί και αργότερα ο έφηβος δέχεται ερεθίσματα, αφομοιώνει πληροφορίες για τον εαυτό του και εικόνες για τον κόσμο της εργασίας.

Στις μικρές ηλικίες ο επαγγελματικός προσανατολισμός διενεργείται μέσω των εμπειριών που αποκτά ένα παιδί. Ήδη από την προσχολική ηλικία αρχίζει να παρατηρεί τον κόσμο και ζητάει πληροφορίες για αυτόν.

Η οικογένεια με απλούς τρόπους μπορεί να βοηθήσει το παιδί να αποκτήσει ερεθίσματα και να πειραματιστεί, θέτοντας με τον τρόπο αυτό τα θεμέλια της επαγγελματικής του ανάπτυξης.

Τι μπορεί να κάνει η οικογένεια;

Η οικογένεια αποτελεί το πρώτο περιβάλλον μέσα στο οποίο το παιδί διαμορφώνει αντιλήψεις για τον εαυτό του και το περιβάλλον και κατ’ επέκταση για την εργασία, την επιτυχία, τις ικανότητες και τις δυνατότητές του. Οι γονείς δεν χρειάζεται να αναλάβουν τον ρόλο του συμβούλου επαγγελματικού προσανατολισμού. Χρειάζεται, όμως, να δημιουργούν ένα ασφαλές πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί τους θα έχει τη δυνατότητα να δοκιμάσει τον εαυτό του και να εξερευνήσει τον κόσμο.

Να ενθαρρύνουν τον πειραματισμό

Είναι σημαντικό οι γονείς να προσφέρουν ποικίλα ερεθίσματα και εμπειρίες στο παιδί τους.

Η ανακάλυψη των ενδιαφερόντων δε θα πρέπει να περιορίζεται στις δραστηριότητες που κάνουν στο σχολείο, ούτε στις συζητήσεις που γίνονται στο σπίτι. Οι εμπειρίες προϋποθέτουν ενασχόληση με διαφορετικούς τομείς. Οι καλλιτεχνικές δραστηριότητες (μουσική, θέατρο, ζωγραφική), ο αθλητισμός, οι δραστηριότητες στη φύση, οι χειροτεχνίες, το μαγείρεμα, η κηπουρική και η φροντίδα των ζώων προσφέρουν στα παιδιά ευκαιρίες για πειραματισμό. Δεν είναι απαραίτητο το παιδί να είναι εξαιρετικό σε κάποιο τομέα. Χρειάζεται, όμως, να έχει την ευκαιρία να δοκιμάσει διαφορετικά πράγματα.

Να ενισχύουν το ελεύθερο παιχνίδι

Το παιχνίδι δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον το παιδί να δοκιμάσει τον εαυτό του. Είναι απαραίτητο να έχει χρόνο και χώρο για ελεύθερο παιχνίδι, χωρίς την κατεύθυνση ή την καθοδήγηση των γονέων και των δασκάλων του. Μέσα από το ελεύθερο παιχνίδι και ειδικά από τα παιχνίδια ρόλων το παιδί μπορεί να "δουλέψει" τις κλίσεις και τις τάσεις του και να πειραματιστεί.

Να βοηθούν το παιδί τους να γνωρίσει τον κόσμο

Το παιδιά από την νηπιακή ηλικία έχουν απορίες για πράγματα που θεωρούνται δεδομένα για τους ενήλικες. Συχνά ρωτούν: τι σημαίνει να είσαι γιατρός, τι σημαίνει να πηγαίνεις καθημερινά στη δουλειά, τι είναι τα χρήματα κτλ. Οι ερωτήσεις αυτές είναι πολύ ουσιαστικές και φανερώνουν τη διάθεση του παιδιού να γνωρίσει τον κόσμο. Με δεδομένο αυτό, οι γονείς θα πρέπει να δίνουν απλές και σαφείς απαντήσεις. Οι απαντήσεις αυτές θα γεννήσουν νέες ερωτήσεις και έτσι το παιδί σταδιακά θα αρχίσει να διαμορφώνει μια ρεαλιστική εικόνα για τον κόσμο.

Να ενθαρρύνουν την αυτογνωσία

Οι γονείς θα πρέπει να παρατηρούν τα παιδιά και τον τρόπο που συμπεριφέρονται και δρουν μέσα στο σπίτι, στις εξωσχολικές δραστηριότητες, στην παρέα τους και στη συνέχεια να συζητήσουν με το παιδί τους. Μέσω της συζήτησης το βοηθούν να καταλάβει τι αυτό που απολαμβάνει, τι θα ήθελε να μάθει καλύτερα, σε ποιες δραστηριότητες αισθάνεται ότι τα καταφέρνει. Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά μπορούν να φωτίσουν πτυχές της προσωπικότητας του παιδιού τους που ενδεχομένως δεν ήταν αντιληπτές. Βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει αυτό είναι οι γονείς να ακούν χωρίς να αξιολογούν ή να κατευθύνουν τις απαντήσεις.

Να γνωρίσουν στο παιδί τον κόσμο της εργασίας

Μια ιδιαίτερα χρήσιμη πρακτική είναι το παιδί να έρθει σε επαφή με διάφορα επαγγέλματα. Η επίσκεψη στο χώρο εργασίας των γονέων, η επαφή με τα επαγγέλματα της γειτονιάς, η επίσκεψη σε ένα μουσείο, ένα εργαστήριο ή έναν επιστημονικό χώρο βοηθάει το παιδί να καταλάβει την ποικιλομορφία του κόσμου της εργασίας και να αντιληφθεί ότι κάθε επάγγελμα συμβάλλει με διαφορετικό τρόπο στην κοινωνία.

Να λειτουργούν ως θετικά πρότυπα

Τα παιδιά παρατηρούν τον τρόπο με τον οποίο οι γονείς μιλούν για την καθημερινότητα τους στη εργασία. Όταν οι γονείς επικεντρώνονται μόνο στις δυσκολίες της δουλειάς, στην πίεση και την κούραση, το παιδί είναι πιθανόν να διαμορφώσει αρνητικές αντιλήψεις για την εργασία. Αντίστοιχα, όταν οι γονείς μοιράζονται την ικανοποίηση που αισθάνονται για την εργασία τους, προσφέρουν θετικά πρότυπα. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να αποκρύπτονται οι δυσκολίες. Είναι σημαντικό τα παιδιά να λαμβάνουν μια ρεαλιστική εικόνα από τους γονείς. Με τον τρόπο αυτό τα βοηθούν να αντιληφθούν από νωρίς ότι η εργασία είναι ένα σύνολο πράγματων.

Να αποφεύγουν την προβολή των δικών τους προσδοκιών

Μερικές φορές οι γονείς κατευθύνουν τα παιδιά τους προς έναν συγκεκριμένο τομέα ή επάγγελμα, είτε γιατί το θεωρούν ασφαλές είτε γιατί οι ίδιοι δεν κατάφεραν να πραγματοποιήσουν ένα δικό τους όνειρο. Αυτό μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στο μέλλον, αφού δε δίνονται τα περιθώρια στο παιδί να διερευνήσει τα "θέλω" του και να χαράξει τη δική του πορεία, παίρνοντας έτσι και την ευθύνη των επίλογων του.

Να καλλιεργούν την αυτονομία και την αυτοπεποίθηση

Η ανάθεση μικρών ευθυνών στο σπίτι, η δυνατότητα επιλογής δραστηριοτήτων, η επίλυση καθημερινών προβλημάτων και η ενθάρρυνση της πρωτοβουλίας συμβάλλουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που θα χρειαστούν και στη μελλοντική επαγγελματική ζωή.

Τι θα έλεγε ένας σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού στους γονείς;

Η παιδική ηλικία αποτελεί το θεμέλιο για την ανάπτυξη επαγγελματικών ενδιαφερόντων, προσδοκιών και αντιλήψεων σχετικά με την εργασία. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό οι γονείς να δίνουν τα κατάλληλα ερεθίσματα στα παιδιά τους σε κάθε αναπτυξιακό στάδιο

Από την Αλεξάνδρα Καπαρελιώτη, Σύμβουλο Σταδιοδρομίας, Career Counselor, MA

followyourpath

Website, Email

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε Επίσης