Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια πρωτοφανής αύξηση στις διαγνώσεις Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) αλλά και του φάσματος του Αυτισμού, ιδιαίτερα στα παιδιά και τους νέους. Μια νέα, αποκαλυπτική έκθεση που παρουσιάζει το BBC έρχεται να θέσει ένα καίριο ερώτημα: Μήπως έχουμε περάσει στο άλλο άκρο, αυτό της υπερ-διάγνωσης;
Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι ενώ η ψυχική δυσφορία των νέων είναι 100% υπαρκτή, η τάση να "βαφτίζεται" κάθε δυσκολία συμπεριφοράς ως νευροαναπτυξιακή διαταραχή εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.
Υπερ-διάγνωση: Πώς το άγχος "μεταμφιέζεται" σε ΔΕΠΥ
Ο επικεφαλής της ανεξάρτητης αξιολόγησης, Καθηγητής Πίτερ Φόναγκι, υπογραμμίζει στο Radio 4 ότι μια σωστή διάγνωση είναι εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία. Ωστόσο, παρατηρείται συχνά το φαινόμενο άλλες καταστάσεις να συγχέονται με το ΔΕΠΥ ή τον αυτισμό.
Επικαλυπτόμενα συμπτώματα: Παθήσεις όπως το έντονο άγχος, η κατάθλιψη ή το ψυχικό τραύμα μπορούν να προκαλέσουν διάσπαση προσοχής, νευρικότητα ή κοινωνική απομόνωση.
Βιαστικές αξιολογήσεις: Χωρίς αυστηρά εθνικά πρωτόκολλα και εξειδικευμένο έλεγχο, υπάρχει ο κίνδυνος να δίνονται λανθασμένες "ταμπέλες", ειδικά όταν οι αξιολογήσεις γίνονται επιπόλαια.
Οικειοποίηση όρων: Η ευρεία χρήση ψυχολογικών όρων στην καθημερινότητα βοήθησε στη μείωση του στίγματος, αλλά παράλληλα οδήγησε πολλούς στο να αυτο-διαγιγνώσκονται με βάση μεμονωμένα συμπτώματα.
Το γεγονός ότι υπάρχει κίνδυνος υπερ-διάγνωσης δεν σημαίνει ότι οι νέοι δεν υποφέρουν. Αντίθετα, η έκθεση τονίζει ότι η συναισθηματική καταπόνηση της νέας γενιάς βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ.
Πού οφείλεται όμως αυτή η έξαρση;
Social Media και Οθόνες: Η υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων στερεί από τα παιδιά τη διά ζώσης αλληλεπίδραση. Η διαρκής σύγκριση, ο διαδικτυακός εκφοβισμός και οι διαταραχές στον ύπνο επιβαρύνουν δραματικά την ψυχική υγεία.
Πίεση για επιδόσεις: Τα σχολικά συστήματα εστιάζουν πλέον υπερβολικά στις εξετάσεις, περιορίζοντας τον ελεύθερο χρόνο, το παιχνίδι και τις δημιουργικές δραστηριότητες.
Έλλειψη κοινωνικής συνδεσιμότητας: Οι νέοι μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον με περισσότερη μοναξιά και λιγότερη αίσθηση του "ανήκειν".
Γιατί η σωστή διάγνωση κάνει τη διαφορά;
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του BBC το ζητούμενο δεν είναι να στερηθεί η βοήθεια από όσους τη χρειάζονται, αλλά να παρέχεται η σωστή υποστήριξη.
Όταν ένα παιδί που υποφέρει από άγχος λαμβάνει λανθασμένα διάγνωση ΔΕΠΥ, δεν αντιμετωπίζεται η πραγματική αιτία του προβλήματός του. Παράλληλα, η επικέντρωση μόνο στη διαγνωστική "ετικέτα" συχνά παραβλέπει την ανάγκη για πρώιμη συναισθηματική υποστήριξη στο σχολείο και την οικογένεια.
Οι ειδικοί καταλήγουν ότι η κοινωνία πρέπει να επενδύσει στην πρόληψη και την ουσιαστική ψυχολογική στήριξη, αντί να περιμένει ένα παιδί να φτάσει σε οριακό σημείο για να αναζητήσει μια ιατρική ετικέτα.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
