Τι χρειάζεται για να σώσουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που εξαντλεί τα παιδιά μας, αναρωτιέται η βρετανική εφημερίδα Guardian σε μια εποχή που οι Γάλλοι μαθητές είναι στους δρόμους και στην Ελλάδα προσπαθούμε οι γονείς καθημερινά να βοηθήσουμε τα παιδιά με το άγχος, να επικοινωνήσουμε με εκπαιδευτικούς που έχουν χάσει κάθε κίνητρο και να διαχειριστούμε μια ακρίβεια που δεν αφήνει ενέργεια για τίποτα.
Στην Ευρώπη, όπως και στην Ελλάδα, σημειώνεται μια γενικευμένη κρίση στην ψυχική υγεία των νέων που στα σχολεία μεταφράζεται- μεταξύ άλλων σε μια αυξανόμενη απουσία από τις τάξεις και κατακόρυφη πτώση της διάθεσης για διάβασμα. Η εφημερίδα The Guardian εστιάζει σε ένα πρόβλημα που απασχολεί εκατομμύρια οικογένειες: γιατί όλο και περισσότεροι μαθητές αποστασιοποιούνται πλήρως από τη μαθησιακή διαδικασία;
Αν και το πρώτο πράγμα που κατηγορούμε είναι η αλόγιστη χρήση των smartphone και των social media, η βραβευμένη δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζένι Άντερσον υποστηρίζει ότι η αλήθεια είναι πολύ πιο σύνθετη. Τα κινητά είναι ο "επιταχυντής", αλλά το πρόβλημα βρίσκεται στη δομή του ίδιου του σχολείου.
Τα ανησυχητικά στοιχεία της κρίσης
Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες που παραθέτει η Guardian, η στάση των μαθητών απέναντι στο σχολείο έχει επιδεινωθεί δραματικά:
- Το 2021, το 42% των μαθητών έβρισκε το μάθημα ενδιαφέρον. Σήμερα, το ποσοστό αυτό έχει υποχωρήσει στο 28%.
- Η πλειονότητα των παιδιών δηλώνει ότι νιώθει χειρότερα ψυχολογικά και σωματικά στο σχολείο από ό,τι ακόμη και κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
- Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν πολλοί έφηβοι, η καθημερινή παρακολούθηση του σχολείου "μοιάζει συχνά με φυλακή", γεμάτη με ύλη που τους φαίνεται εντελώς αδιάφορη και ασύνδετη με την πραγματική ζωή.
Φταίνε μόνο τα κινητά τηλέφωνα;
Αναμφίβολα, οι αλγόριθμοι των social media έχουν σχεδιαστεί για να εγκλωβίζουν την προσοχή των παιδιών. Ωστόσο, αφαιρώντας απλώς τις συσκευές δεν λύνουμε αυτόματα το πρόβλημα.
Τα κινητά προσφέρουν μια εύκολη, εθιστική φυγή από ένα περιβάλλον που δεν προσφέρει στα παιδιά αυτό που έχουν πραγματικά ανάγκη: την αίσθηση της αυτονομίας, της ανακάλυψης και της ανήκειν. Αν εστιάζουμε μόνο στην τεχνολογία, χάνουμε τη μεγάλη εικόνα της απαραίτητης σχολικής μεταρρύθμισης.
Οι 4 τύποι προσέγγισης της μάθησης
Στο βιβλίο της "The Disengaged Teen", η Άντερσον χωρίζει τους μαθητές σε 4 βασικές κατηγορίες:
Ο "Επιβάτης": Μαθητές που απλώς "ρολάρουν" στο σύστημα, κάνοντας το απόλυτο ελάχιστο. Αποτελούν σχεδόν το 50% των παιδιών.
Ο "Επαναστάτης": Πρόκειται για τα παιδιά που αντιδρούν, αμφισβητούν τους κανόνες, παραιτούνται ή δημιουργούν εντάσεις στην τάξη. Στην πραγματικότητα, δεν είναι "προβληματικά παιδιά", αλλά παιδιά που παλεύουν με τα προβλήματα.
Ο "Επιτυχημένος": Παιδιά που κυνηγούν τους καλύτερους βαθμούς για να ικανοποιήσουν τους άλλους. Αν και φαίνονται ως οι "πρότυποι" μαθητές, εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά άγχους και προβλημάτων ψυχικής υγείας.
Ο "Ερευνητής": Μαθητές με αυτογνωσία, περιέργεια και εσωτερικό κίνητρο. Θέτουν στόχους και έχουν την επιθυμία να τους πετύχουν. Δυστυχώς, μόλις το 4% των παιδιών δηλώνει ότι περνά τον χρόνο του στο σχολείο σε αυτή τη λειτουργία.
Τι μπορούν να κάνουν γονείς και εκπαιδευτικοί;
Η λύση, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Guardian, δεν βρίσκεται στη συνεχή πίεση για βαθμούς και εξετάσεις, αλλά στην ενίσχυση της αυτονομίας του παιδιού:
Δώστε επιλογές: Όταν τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν το θέμα μιας εργασίας ή την προσέγγιση που θα ακολουθήσουν, η εμπλοκή τους αυξάνεται κατακόρυφα.
Ακούστε τα ενδιαφέροντά τους: Οι γονείς χρειάζεται να ρωτούν τα παιδιά τι τα ενδιαφέρει πραγματικά εκτός των σχολικών επιδόσεων, βοηθώντας τα να ανακαλύψουν την ταυτότητά τους.
Επένδυση στις Τέχνες και τις Ανθρωπιστικές Σπουδές: Παρά τη στροφή προς τα STEM (θετικές επιστήμες), η μουσική, το θέατρο και οι ανθρωπιστικές επιστήμες είναι ο καμβάς όπου πολλά παιδιά βρίσκουν το νόημα και τη θέση τους στο σχολείο.
Αλλαγή στην αξιολόγηση: Επανεξέταση των εξαντλητικών εξετάσεων υψηλού ρίσκου και αντικατάστασή τους με πιο ευέλικτες μορφές μάθησης.
Η μάθηση οφείλει να είναι απαιτητική, αλλά δεν χρειάζεται να είναι καταθλιπτική. Η αντίληψη ότι το σχολείο είναι καλό μόνο όταν είναι αυστηρό αποτελεί έναν μύθο που πρέπει επιτέλους να καταρριφθεί.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
