"Tα παιδιά πρέπει να αποκτούν δεξιότητες από τα προσχολικά χρόνια", λέει ο διακεκριμένος παιδίατρος και ενδοκρινολόγος Γεώργιος Χρούσος. Αν χαθεί αυτό το παράθυρο, η διαχείριση γίνεται αργότερα προσπάθεια επιδιόρθωσης. Το παιδικό βιβλίο που συνυπογράφει με τη Νάντια Κουρμούση λειτουργεί ως συμπύκνωση της φιλοσοφίας του: "Εξηγούμε στα παιδιά τι είναι το στρες, τι τους κάνει και τι μπορούν να κάνουν". Όπως αναφέρει σε συνέντευξή του στο κανάλι της Βουλής, το κρίσιμο στοιχείο όμως είναι ότι το παιδί δεν μαθαίνει δεξιότητες μόνο του, τις μαθαίνει μέσα σε πλαίσιο, στο σχολείο και στο σπίτι.
Πριν από το νηπιαγωγείο κρίνονται τα περισσότερα
Το "Ό,τι χρειάζεται να ξέρω το έμαθα στο νηπιαγωγείο… αυτό είναι λάθος", λέει ο γιατρός αναφερόμενος στη φράση του διάσημου βιβλίου του Robert Fulghum, είναι λάθος. "Ό,τι έμαθα, το έμαθα πριν από το νηπιαγωγείο", εξηγεί.
Η αιτιολόγηση είναι νευροβιολογική, όχι ιδεολογική: "Το μέγιστο αριθμό νευρωνικών κυκλωμάτων τον έχουμε στα δύο χρόνια"και "στα πέντε και έξι χρόνια ολοκληρώνεται ο μετωπιαίος λοβός" ). Με άλλα λόγια, πριν το σχολείο, ο εγκέφαλος έχει ήδη "αποφασίσει" πολλά.
Στρες, ζάχαρη και παρηγοριά σε μορφή τροφής
"Το πρόβλημα είναι ζάχαρη και αλάτι", λέει ο Γεώργιος Χρούσος εξηγώντας ότι τα παιδιά μαθαίνουν από νωρίς να ανακουφίζονται μέσω του φαγητού: "Όταν τρως κάτι γλυκό αισθάνεσαι καλύτερα". Και αυτό, υπό συνθήκες στρες, γίνεται μηχανισμός: "Όταν είσαι σε στρες… παίρνεις λίγο γλυκάκι για να ανακουφιστείς".
Το όριο ξεπερνιέται όταν η ανακούφιση γίνεται συνήθεια: "το κακό είναι ότι το κάνεις επανειλημμένα" και τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο βάρος, αλλά εκπαίδευση του εγκεφάλου σε λάθος λύσεις: "το φαγητό δεν αποτελεί λύση", λέει αποφαστιστικά.
Ύπνος: ο αθέατος παράγοντας σχολικής αποτυχίας
Ο Χρούσος συνδέει ευθέως την έλλειψη ύπνου με τη φλεγμονή και τη μείωση της απόδοσης: "Έλλειψη ύπνου ίσον φλεγμονή", ακόμη και μια μικρή σαλλαγή αρκεί: "Αφαιρέσαμε δύο ώρες ύπνου για εφτά μέρες… φλεγμονή στο αίμα", το οποίο σημαίνει εξάντληση και κακές επιδόσεις στο σχολείο.
Στην εφηβεία, το πρόβλημα γίνεται δομικό: "το βιολογικό ρολόι μετακινείται δύο ώρες αργότερα" κι όμως, το σχολείο επιμένει να ξεκινά νωρίς. Το αποτέλεσμα; "Tα παιδιά σκουντουφλάνε, δεν αποδίδουν, αισθάνονται άσχημα" kαι η μέρα συνεχίζεται όπως ξεκίνησε: "Πάνε στο κυλικείο και παίρνουν comfort food".
Δεσμός: το θεμέλιο των πρώτων δύο χρόνων
"Τα πρώτα δύο χρόνια το παιδί πρέπει να συντονιστεί με κάποιον", εξηγεί πο Γεώργιος Χρούσος, προσθέτωντας πως το μωρό πρέπει "να εμπιστεύεται ότι κάποιος το υποστηρίζει". Από εκεί προκύπτει η ασφαλής προσκόλληση: "αν ένα παιδί έχει ασφαλή δεσμό, θα γίνει καλύτερος άνθρωπος". Γιατί θα μπορεί να εμπιστευτεί, να σχετιστεί, να συνδεθεί. Το αντίθετο αφήνει ίχνη: "οι ανασφαλείς μορφές προσκόλλησης συνδέονται με ψυχολογικά και συμπεριφορικά προβλήματα".
Ο διάσημος παιδίατρος δεν μιλά για "χαρακτήρες" αλλά για πλαστικότητα. Το παιδί διαμορφώνεται από ό,τι επαναλαμβάνεται: Ύπνος, φαγητό, οθόνες, σχέσεις, ασφάλεια. "Πριν φτάσεις στο σχολείο, έχεις ήδη αναπτύξει τον εγκέφαλό σου", λέει και γι’ αυτό τα ζητήματα της παιδικής ηλικίας δεν αντιμετωπίζονται απλά με συμβουλές, αλλά με δομές ζωής.
Διαβάστε Επίσης
