Η νεανική παραβατικότητα, ο χρόνος που περνούν μπροστά στις οθόνες, οι δύσκολες σχέσεις τους και η συμπεριφορά των σημερινών εφήβων φέρνει στο προσκήνιο τη συζήτηση για μια κρίση ψυχικής υγείας των εφήβων. Σύμφωνα με μια πρωτοποριακή μελέτη των Centers for Disease Control and Prevention (CDC), που δημοσιεύτηκε το 2024 και βασίστηκε σε αυτοαναφορές εφήβων λυκείου, η πιο συχνή μορφή "αντίξοης εμπειρίας" που αντιμετωπίζουν οι σημερινοί έφηβοι, δυστυχώς, βρίσκεται μέσα στο ίδιο τους το σπίτι.
Όταν η δυσκολία ξεκινά από το σπίτι
Η έρευνα με τίτλο "Adverse Childhood Experiences and Health Conditions and Risk Behaviors Among High School Students" αποκάλυψε ότι:
- 61% των εφήβων δηλώνουν ότι έχουν βιώσει υποτίμηση, προσβολές ή λεκτική απαξίωση από γονέα ή ενήλικα στο σπίτι (συναισθηματική κακοποίηση).
- 28% των εφήβων ζουν με γονέα που αντιμετωπίζει κατάθλιψη, άγχος ή άλλη ψυχική διαταραχή.
Τα στοιχεία αυτά δεν περιγράφουν μόνο "ακραίες" οικογένειες. Περιγράφουν μια πραγματικότητα που αφορά πολλές καθημερινές, λειτουργικές οικογένειες, όπου το άγχος, η πίεση και η συναισθηματική απορρύθμιση των ενηλίκων μεταφέρεται άθελά τους στα παιδιά.
"Θέλω να μιλήσω, αλλά δεν μπορώ"
Η συγγραφέας και δημοσιογράφος Donna Jackson Nakazawa, βασισμένη τόσο στη μελέτη του CDC όσο και σε συζητήσεις που έχει κάνει με εφήβους σε σχολεία σε όλη την Αμερική, αναφέρει σε άρθρο της στο Psychology Today κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό: Πολλοί έφηβοι δεν νιώθουν ότι υπάρχει ένας ενήλικας στο σπίτι στον οποίο μπορούν πραγματικά να στραφούν.
Οι έφηβοι σήμερα δεν δηλώνουν ότι δεν θέλουν τους γονείς τους. Λένε ότι τους χρειάζονται, αλλά τους χρειάζονται πιο ήρεμους, πιο σταθερούς, λιγότερο αντιδραστικούς. Ανάμεσα σε όσα οι ίδιοι οι έφηβοι δηλώνουν ότι θα ήθελαν να πουν στους γονείς τους, ξεχωρίζουν φράσεις όπως:
- "Θα ήθελα οι ενήλικες να είναι πιο συναισθηματικά ώριμοι από τα παιδιά γύρω τους."
- "Μην μπερδεύετε την ειλικρίνειά μου με δράμα."
- "Είμαι το παιδί σου, όχι ο ψυχολόγος σου."
- "Θέλω απλώς να με ακούς και να παίρνεις τα συναισθήματά μου στα σοβαρά."
Οι συνέπειες της συναισθηματικής απόστασης
Όταν οι έφηβοι νιώθουν ότι θα κριθούν, θα μειωθούν ή θα ακυρωθούν αν μιλήσουν, απλώς σταματούν να μιλούν. Η ίδια μελέτη του CDC έδειξε ότι 65% των επίμονων αισθημάτων θλίψης ή απελπισίας στους εφήβους σχετίζονται με μία ή περισσότερες πρώιμες αντίξοες εμπειρίες.
Η ψυχική υγεία των παιδιών δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ψυχική κατάσταση των γονέων. Γονείς και παιδιά λειτουργούν ως συναισθηματικό δίδυμο. Δεν μπορεί να στηριχθεί το ένα χωρίς να φροντιστεί και το άλλο.
Η Nakazawa τονίζει ότι ένα μεγάλο μέρος της κρίσης προέρχεται από το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που χρειάζονται οι έφηβοι συναισθηματικά και σε αυτό που λαμβάνουν. Το πρώτο βήμα δεν είναι να "διορθώσουμε" τα παιδιά, αλλά να στραφούμε προς τα μέσα. Να σεκφτούμε:
- Πόσο αντιδραστικοί είμαστε όταν αγχωνόμαστε;
- Πόσο χώρο αφήνουμε στα συναισθήματα του παιδιού πριν απαντήσουμε;
- Πόσο από το δικό μας φορτίο μεταφέρεται άθελά μας σε εκείνα;
Οι έφηβοι δεν ζητούν τέλειους γονείς. Ζητούν παρόντες, ρυθμισμένους, συναισθηματικά διαθέσιμους ενήλικες. Γονείς που μπορούν να ακούσουν χωρίς να ακυρώσουν, να αντέξουν χωρίς να ξεσπάσουν και να σταθούν χωρίς να γίνουν επικριτικοί. Γιατί όταν ένας έφηβος νιώσει ότι έχει κάποιον που "τον κρατά", μπορεί να αντέξει σχεδόν τα πάντα.
Διαβάστε Επίσης
