Eρώτηση:
"Μαμά… γιατί τα σύννεφα κουνιούνται;"- Γιατί τα σπρώχνει ο αέρας.
"Δηλαδή δεν έχουν πόδια;"- Όχι τους πάει ο άνεμος βόλτα.
"Τα σπρώχνει;"- Όχι, φυσάει.
"Και αν δεν θέλουν;"- Τότε γίνονται βροχή.
"Εγώ αν βαρεθώ, μπορώ να γίνω σύννεφο;"-Μόνο αν μαζέψεις πρώτα τα παιχνίδια σου.
Αν είσαι γονιός ξέρεις ότι μια μικρή, απλή ερώτηση του μικρού σου παιδιού μπορεί να οδηγήσει σε χίλιες. Κάποιες φορές απαντάς με ειλικρίνεια, άλλες με αστεία κι άλλες με τέτοιο τρόπο ώστε να σταματήσουν οι ερωτήσεις (το έλα να μαζέψουμε πρώτα τα παιχνίδια σου, πάντα πιάνει).
Κατά τη διάρκεια μιας μελέτης σε παιδιά ηλικίας από 14 μηνών έως πέντε ετών, οι επιστήμονες κατέγραψαν ότι κάθε παιδί έκανε κατά μέσο όρο 107 ερωτήσεις την ώρα. Ένα παιδί έκανε τρεις ερωτήσεις το λεπτό!
Γιατί τα παιδιά κάνουν δύσκολες και περίεργες ερωτήσεις;
Σύμφωνα με την ειδικό στην πρώιμη παιδική ηλικία Gaynor Rice, η οποία μίλησε στο BBC, οι ερωτήσεις αυτές είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές για τη γλωσσική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.
Tα μικρά παιδιά ξεχειλίζουν από περιέργεια για τον κόσμο γύρω τους και, καθώς μόλις έχουν αναπτύξει τις γλωσσικές δεξιότητες για να την εκφράσουν, δεν είναι ακόμη "δεσμευμένα από τις κοινωνικές συμβάσεις που περιορίζουν τους ενήλικες όταν κάνουν ερωτήσεις".
"Αυτό συνδέεται με το στάδιο της κοινωνικής και συναισθηματικής ανάπτυξης, όπου δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη η ενσυναίσθηση. Δεν υπάρχει πλήρης κατανόηση ότι οι άλλοι μπορεί να μας κρίνουν. Τα παιδιά ζουν απόλυτα στο παρόν", εξηγεί στο BBC.
Αυτή η έλλειψη κοινωνικής επίγνωσης σημαίνει ότι τα παιδιά ρωτούν ό,τι τους έρθει στο μυαλό, τη στιγμή που τους έρχεται. Οι ενήλικες, αντίθετα, τείνουν να σκέφτονται πώς θα αντιδράσει ο άλλος: Mήπως η ερώτηση τον στενοχωρήσει, τον φέρει σε αμηχανία ή τον κάνει να γελάσει; "Όταν λέμε ότι μια ερώτηση είναι αμήχανη ή δύσκολη, αυτό είναι δικό μας συναίσθημα -όχι του παιδιού", προσθέτει.
Καθώς η κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη προχωρά -συχνά όταν το παιδί ξεκινά παιδικό σταθμό ή σχολείο και συναναστρέφεται συνομηλίκους-αρχίζει να αντιλαμβάνεται περισσότερο την επίδραση που έχουν οι λέξεις του στους άλλους και γίνεται λιγότερο αυθόρμητο στις ερωτήσεις του.
Διαβάστε Επίσης
Πώς μπορείς να απαντήσεις;
Όταν το παιδί σου κάνει ξαφνικά μια ερώτηση, ειδικά αν είναι δύσκολη, μπορεί να προσπαθήσεις να την αποφύγεις ή να πεις ένα ψέμα. Η Gaynor προτείνει κάτι πιο ισορροπημένο: Πάρε μια ανάσα, σκέψου τι πραγματικά σε ρωτά το παιδί σου και βρες μια μέση λύση.
-Πολλές φορές δεν θα ξέρεις πώς να απαντήσεις -είτε πρόκειται για κάτι που σου φαίνεται αστείο, όπως "πώς κατουράνε οι δεινόσαυροι;", είτε για κάτι βαθύτερο, όπως ερωτήσεις για τη ζωή ή τον θάνατο. Είναι απολύτως εντάξει να παραδεχτείς ότι δεν γνωρίζεις την απάντηση. Το σημαντικό, εξηγεί η Gaynor, είναι να κερδίσεις χρόνο για να σκεφτείς, δείχνοντας παράλληλα στο παιδί σου ότι σε ενδιαφέρει η ερώτησή του.
Ανάλογα με το θέμα, μπορείς να πεις: "Άσε με να το σκεφτώ λίγο και θα σου απαντήσω. Μπορούμε να το συζητήσουμε σε λίγο." Ή, αν είναι κάτι που μπορείτε να ψάξετε μαζί: "Ξέρεις τι; Όταν γυρίσεις από το σχολείο, να το δούμε μαζί".
-Ανάλογα με την ηλικία, την ανάπτυξη και τον χαρακτήρα του, το παιδί σου μπορεί να αντέξει περισσότερες ή λιγότερες πληροφορίες. Μπορεί μάλιστα να μη θέλει μια αναλυτική απάντηση. Το ένστικτό σου είναι ο καλύτερος οδηγός για το πόσο μπορεί να διαχειριστεί το παιδί σου, είτε πρόκειται για συναισθηματικά είτε για επιστημονικά θέματα.
-Κάποιες ερωτήσεις μπορεί να σε μπερδέψουν εντελώς. Όσο κι αν το παιδί τις επαναλαμβάνει, ίσως να μην καταλαβαίνεις τι ακριβώς εννοεί. Είναι πιθανό να προκλήθηκαν από μια συζήτηση στο σχολείο ή κάτι που είπε η δασκάλα. Αν έχεις αμφιβολίες, μίλα με τους εκπαιδευτικούς για να δεις τι θέματα συζητούν αυτές τις ημέρες.
-Το παιδί μπορεί να ξεχάσει μια όχι και τόσο σωστή απάντηση, αλλά είναι πολύ λιγότερο πιθανό να ξεχάσει ότι απέρριψεις το ενδιαφέρο που έδειξε για κάτι. Ακόμη κι αν η ερώτηση σου φαίνεται ανόητη, ένας τρόπος όπως "ίσως αργότερα, μετά το φαγητό, να καθίσουμε να το ψάξουμε" δείχνει σεβασμό.
-Ενθάρρυνε περισσότερες ερωτήσεις. Μπορεί να έχεις κουραστεί, αλλά όταν μπορείς να ακολουθείς με περισσότερες πληροφορίες το ενδιαφέρον του παιδιού σου. Δείχνοντας πραγματική προσοχή στις ερωτήσεις του, ενισχύεις ουσιαστικά τη γλωσσική, κοινωνική και συναισθηματική του ανάπτυξη.
