Η άρνηση για διάβασμα στο σπίτι είναι καθημερινότητα για κάποια παιδιά. Μπορεί να κρύβει πίσω της κόπωση, άγχος και δυσκολίες αλλά αν συμβαίνει καθημερινά μπορεί να κρύβει και ανάγκη για καλύτερη οργάνωση και στήριξη. Το Πανελλήνιο Δίκτυο Καθηγητών δημιούργησε έναν οδηγό για να βοηθήσει τους γονείς να εφαρμόσεις εύκολες τεχνικές για να μειώσουν τις εντάσεις και να στηρίξουν τους μαθητές με τρόπο που χτίζει αυτονομία.
"Νιώθεις εξαντλημένος από τους καθημερινούς καβγάδες με το παιδί σου για τα μαθήματα της επόμενης ημέρας; Δεν είσαι ο μόνος. Αυτό είναι ένα ζήτημα που απασχολεί τη συντριπτική πλειονότητα των γονιών, οι οποίοι συχνά αγχώνονται και μόνο στη σκέψη ότι θα χρειαστεί, για ακόμη ένα απόγευμα, να πιέσουν το παιδί τους να καθίσει να διαβάσει, χωρίς αυτό να έχει καμία διάθεση. Ποιος, άλλωστε, μπορεί να αντέξει το σπίτι να μετατρέπεται κάθε βράδυ σε πεδίο μάχης, χωρίς τελικά να υπάρχει νικητής;", αναφέρει το άρθρο.
Τη λύση δίνει η οικογενειακή σύμβουλος και κοινωνική λειτουργός Janet Lehman, η οποία έχει αφιερώσει το έργο της στη στήριξη παιδιών με σοβαρές δυσκολίες συμπεριφοράς, αλλά και η ίδια αντιμετώπισε μεγάλες δυσκολίες με το διάβασμα του γιου της όταν εκείνος ήταν μικρός. Με την πάροδο των χρόνων κατάφερε να συγκεντρώσει γνώση που μπορεί να βοηθήσει κάθε γονιό να διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά το διάβασμα του παιδιού του. Τι προτείνει;
Προσπάθησε να είσαι ήρεμος
Απόφυγε τις φωνές, τις απειλές και τις αόριστες κατηγορίες, καθώς και τα σχόλια που μειώνουν το παιδί για τα λάθη του. Μια τέτοια στάση δημιουργεί αρνητική ατμόσφαιρα και καθιστά ακόμη πιο δύσκολο για το παιδί να συγκεντρωθεί και να ολοκληρώσει τα μαθήματά του.
Μείωσε την άρνηση παιδιού για διάβασμα, θέτοντας σαφείς και ρεαλιστικές προσδοκίες
Εξήγησε στο παιδί ότι αναμένεις να ολοκληρώνει τα μαθήματά του μέσα σε ένα συμφωνημένο χρονικό πλαίσιο και να καταβάλλει τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια εκείνες τις ώρες. Συμφώνησε από κοινού πως κάθε απόγευμα, πχ 5-7, θα αφιερώνεται χρόνος για το διάβασμα. Η ύπαρξη σταθερού προγράμματος μπορεί να μειώσει την άρνηση παιδιού για διάβασμα και να δημιουργήσει αίσθημα ασφάλειας.
Επίσης, μην ξεχνάς πως ορισμένα παιδιά χρειάζονται σύντομα διαλείμματα για να διατηρήσουν τη συγκέντρωσή τους, ενώ άλλα προτιμούν να ολοκληρώνουν τα μαθήματά τους σερί και χωρίς διακοπή. Παρότι κάποια μπορούν να διαβάζουν αυτόνομα, χωρίς ιδιαίτερη επίβλεψη, τα περισσότερα έχουν ανάγκη από καθοδήγηση και έλεγχο από εσένα ή από εξειδικευμένους καθηγητές για ιδιαίτερα.
Μίλησε με τον δάσκαλο του παιδιού
Από την αρχή της σχολικής χρονιάς επιδίωξε να δημιουργήσεις μια καλή σχέση με τον δάσκαλο του παιδιού και φρόντισε να διατηρείς ανοιχτή την επικοινωνία καθ’ όλη τη διάρκειά της. Αυτό θα σε βοηθήσει πολύ στις φάσεις έντασης ή άρνησης παιδιού για διάβασμα, καθώς θα σου επιτρέψει, μέσω του δασκάλου, να κατανοήσεις καλύτερα τις ανάγκες και τις δυσκολίες του.
Προσαρμόσε τη βοήθειά σου στις ανάγκες του παιδιού
Κάθε παιδί χρειάζεται διαφορετική υποστήριξη: άλλα έχουν ανάγκη από έναν μέντορα που θα τα κατευθύνει, άλλα τα βγάζουν πέρα μόνα τους και θέλουν απλώς από έναν έλεγχο, ενώ ορισμένα χρειάζονται πιο άμεση και συστηματική βοήθεια. Στόχος σου είναι να ανταποκρίνεσαι στις ανάγκες του παιδιού με τρόπο που να το ενθαρρύνει να αναλαμβάνει την ευθύνη των εργασιών του. Μπορείς να δώσεις ιδέες, προτάσεις και συμβουλές, όμως η τελική εκτέλεση των μαθημάτων πρέπει να είναι δική του, αφού εκείνο είναι που θα αξιολογηθεί για τη δουλειά που έκανε. Με αυτή την προσέγγιση μειώνεται η ένταση γύρω από το διάβασμα και ενισχύεται η αυτονομία.
Καθιέρωσε κοινή ώρα διαβάσματος για όλα τα παιδιά
Αν στην οικογένεια υπάρχουν περισσότερα από ένα παιδιά, προσπάθησε να ορίσεις μια σταθερή και κοινή ώρα μελέτης για όλους. Ακόμη κι αν κάποιο παιδί έχει λιγότερα μαθήματα ή τα τελειώνει νωρίτερα, χρειάζεται να σέβεται τον χρόνο των αδελφών του και να παραμένει ήσυχο, επιλέγοντας δραστηριότητες που δεν τα αποσπούν. Ένα κοινό πρόγραμμα συμβάλλει στη μείωση της άρνησης παιδιού για διάβασμα και δημιουργεί ένα πιο οργανωμένο οικογενειακό περιβάλλον.
Δημιούργησε ξεκάθαρο πλαίσιο χρόνου και χώρου για τη μελέτη
Σε συνεργασία με το παιδί σου, οργάνωσε ένα πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις ανάγκες και τις δυνατότητές του. Φρόντισε όσο είναι εφικτό το σπίτι να είναι ήσυχο, κλείσε την τηλεόραση και εξασφάλισε στο παιδί έναν άνετο, τακτοποιημένο και ευχάριστο χώρο-γραφείο, ώστε το διάβασμα να γίνεται πιο εύκολα.
Δώσε επιβράβευση και κίνητρα
Η ενθάρρυνση και η επιβράβευση βελτιώνουν πολύ τη στάση απέναντι στο διάβασμα και μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη μείωση της άρνησης παιδιού για διάβασμα. Επίσης, τα κίνητρα είναι χρήσιμα, αρκεί να δίνονται σωστά και με μέτρο. Προτίμησε ανταμοιβές που δεν έχουν χρηματική μορφή, αλλά σχετίζονται με κοινές εμπειρίες και χρόνο μαζί, όπως μια δραστηριότητα ( για παράδειγμα μια εκδρομή, μια επίσκεψη στο σινεμά ή μία επιπλέον ώρα παιχνίδι ).
Με αυτόν τον τρόπο το παιδί αντιλαμβάνεται ότι αναγνωρίζεις την προσπάθειά του και ότι το στηρίζεις ουσιαστικά, ενώ παράλληλα καταλαβαίνει πως η επίτευξη των στόχων του συνοδεύεται από θετικές εμπειρίες και ποιοτικό χρόνο με την οικογένειά του.
Τι πρέπει να ξέρεις για την άρνηση παιδιού για διάβασμα
Γιατί εμφανίζεται άρνηση παιδιού για διάβασμα;
Η άρνηση παιδιού για διάβασμα μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, όπως κόπωση, άγχος, μαθησιακές δυσκολίες, έλλειψη κινήτρων ή αρνητικές εμπειρίες γύρω από το σχολείο. Συχνά, το παιδί νιώθει πίεση ή φόβο αποτυχίας και αντιδρά αρνητικά.
Πώς μπορείς να βοηθήσεις το παιδί χωρίς να δημιουργούνται καβγάδες;
Η ψυχραιμία, οι ξεκάθαρες προσδοκίες και ένα σταθερό πρόγραμμα μελέτης είναι βασικά στοιχεία. Όταν το παιδί ξέρει τι περιμένεις και αισθάνεται υποστήριξη αντί για πίεση, μειώνονται οι εντάσεις και το διάβασμα γίνεται πιο διαχειρίσιμο.
Ποιος είναι ο ρόλος σου στο διάβασμα του παιδιού;
Εσύ λειτουργείς ως καθοδηγητής και υποστηρικτής, όχι ως "εκτελεστής" των εργασιών. Προσφέρεις βοήθεια, συμβουλές και έλεγχο, αλλά η ευθύνη για το διάβασμα παραμένει στο παιδί. Έτσι ενισχύεται η αυτονομία και η υπευθυνότητά του.
Ποια κίνητρα είναι πιο αποτελεσματικά όταν το παιδί αρνείται να διαβάσει;
Τα πιο αποτελεσματικά κίνητρα είναι μη χρηματικά και συνδέονται με θετικές εμπειρίες, όπως κοινές δραστηριότητες ή χρόνο με την οικογένεια. Αυτά βοηθούν το παιδί να συνδέσει την προσπάθεια με ευχάριστα συναισθήματα, χωρίς επιπλέον πίεση.
