Καθώς μια νέα παραλλαγή της γρίπης εξαπλώνεται με ταχύ ρυθμό, πρόσφατα επιστημονικά ευρήματα ρίχνουν φως στους μηχανισμούς μετάδοσης του ιού και στους τρόπους περιορισμού του. Πρόκειται για έρευνα που δημοσιεύθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό και βασίστηκε σε πρωτογενή δεδομένα από ελεγχόμενο περιβάλλον.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, πρόκειται για την πρώτη κλινική δοκιμή που εξετάζει τη μετάδοση της γρίπης μέσω του αέρα ανάμεσα σε άτομα που είχαν μολυνθεί φυσικά και όχι κατόπιν εργαστηριακής έκθεσης, καθώς και σε υγιείς εθελοντές. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η κατανόηση των τρόπων περιορισμού της γρίπης αποτελεί κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας, δεδομένου ότι κάθε χρόνο έως και ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως προσβάλλονται από εποχική γρίπη.
Η έρευνα διεξήχθη από διεπιστημονική ομάδα ειδικών στους τομείς της δημόσιας υγείας, της μηχανικής και της ιατρικής. Πέντε φοιτητές που είχαν ήδη νοσήσει από γρίπη τοποθετήθηκαν σε δωμάτιο ξενοδοχείου στην ευρύτερη περιοχή της Βαλτιμόρης μαζί με έντεκα υγιείς ενήλικες μέσης ηλικίας, εκ των οποίων δύο είχαν εμβολιαστεί. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και η διαδικασία πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2024. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι κανένας από τους υγιείς εθελοντές δεν μολύνθηκε.
Για δύο εβδομάδες, όλοι διέμεναν σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου και συμμετείχαν σε καθημερινές δραστηριότητες που προσομοίαζαν συνηθισμένες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, όπως συνομιλίες και ήπια σωματική άσκηση (γιόγκα, διατάσεις, χορός). Οι κοινές δραστηριότητες διαρκούσαν από 111 έως 250 λεπτά ημερησίως. Παράλληλα, οι ασθενείς χρησιμοποιούσαν αντικείμενα, όπως στυλό, τάμπλετ και μικρόφωνο, τα οποία στη συνέχεια μοιράζονταν με την υπόλοιπη ομάδα.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πειράματος καταγράφηκε μεγάλος αριθμός παραμέτρων, όπως η εξέλιξη των συμπτωμάτων, καθημερινά ρινικά και σιελικά δείγματα, καθώς και αιματολογικοί έλεγχοι για την ανίχνευση αντισωμάτων. Επιπλέον, μετρήθηκε η παρουσία του ιού τόσο στη ζώνη αναπνοής των εθελοντών όσο και στον αέρα της αίθουσας όπου πραγματοποιούνταν οι δραστηριότητες.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, τα δεδομένα δείχνουν ότι ο βήχας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη μετάδοση της γρίπης. Παρότι οι φοιτητές είχαν υψηλό ιικό φορτίο στη ρινική κοιλότητα, δεν παρουσίαζαν έντονο βήχα, με αποτέλεσμα να απελευθερώνονται στον αέρα μόνο μικρές ποσότητες ιού. Εξίσου σημαντικός παράγοντας αποδείχθηκε ο αερισμός: η συνεχής και γρήγορη κυκλοφορία του αέρα στον χώρο, μέσω συστημάτων θέρμανσης και αφύγρανσης, συνέβαλε στην αραίωση των ιικών σωματιδίων.
Οι επιστήμονες σημειώνουν επίσης ότι οι ενήλικες μέσης ηλικίας εμφανίζουν συχνά μικρότερη ευαλωτότητα στη γρίπη σε σύγκριση με νεότερες ηλικιακές ομάδες, λόγω προηγούμενων εμβολιασμών ή παλαιότερων μολύνσεων, γεγονός που πιθανότατα συνέβαλε στην απουσία κρουσμάτων.
Η μη καταγραφή μετάδοσης στη συγκεκριμένη μελέτη προσφέρει χρήσιμες ενδείξεις για την πρόληψη της γρίπης την τρέχουσα περίοδο. Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι στενές, πρόσωπο με πρόσωπο επαφές σε εσωτερικούς χώρους με ανεπαρκή ανανέωση αέρα ενέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα ευρήματα δείχνουν πως οι φορητοί καθαριστές αέρα μπορούν να μειώσουν σημαντικά την έκθεση, ωστόσο όταν η απόσταση είναι μικρή και υπάρχει βήχας, η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, όπως η Ν95, παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο.
