Αν έχεις μόλις σερβίρει φαγητό και πριν καν μαζέψεις το τραπέζι ακούς "πεινάω κι άλλο", τότε ξέρεις καλά αυτόν τον φαύλο κύκλο: Τρώει - ζητάει σνακ - ξαναπεινάει. Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν κάτι δεν πάει καλά ή αν αυτό είναι απλώς μέρος της παιδικής ηλικίας.
Η αλήθεια είναι πως η όρεξη των παιδιών δεν λειτουργεί όπως των ενηλίκων. Οι ρυθμοί ανάπτυξης, η δραστηριότητα και ο μεταβολισμός τους διαφέρουν σημαντικά. Επιπλέον, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι ο τρόπος που οι γονείς ανταποκρίνονται στα σήματα πείνας επηρεάζει τη μελλοντική σχέση του παιδιού με το φαγητό.
Πιθανοί λόγοι που το παιδί φαίνεται συνεχώς πεινασμένο
- Τροφές με χαμηλό κορεσμό: Σνακ με πολλούς υδατάνθρακες και ζάχαρη χορταίνουν προσωρινά.
- Άλματα ανάπτυξης: Σε φάσεις γρήγορης ανάπτυξης η όρεξη αυξάνεται φυσιολογικά.
- Σύγχυση δίψας–πείνας: Συχνά τα παιδιά διψούν αλλά το εκφράζουν ως πείνα.
- Βαρεμάρα ή συναισθηματική ανάγκη: Το "πεινάω" μπορεί να σημαίνει "θέλω προσοχή".
Τι λέει η επιστήμη
Η έρευνα δείχνει ότι οι διατροφικές συνήθειες που διαμορφώνονται νωρίς επηρεάζουν τη σχέση του παιδιού με το φαγητό μακροπρόθεσμα. Δεν αφορούν, δηλαδή, μόνο το τι τρώει σήμερα, αλλά και το πώς θα τρώει αύριο. Τα παιδιά που εκτίθενται σε ποικιλία θρεπτικών τροφίμων από μικρή ηλικία τείνουν να αναπτύσσουν πιο ισορροπημένες προτιμήσεις και καλύτερη ρύθμιση πείνας/κορεσμού στο μέλλον, ενώ οι επαναλαμβανόμενες προσφορές υγιεινών επιλογών συνδέονται με σταθερότερη κατανάλωση λαχανικών και φρούτων σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν ότι η οικογενειακή ατμόσφαιρα στο τραπέζι, ο τρόπος που ενθαρρύνονται τα παιδιά να δοκιμάζουν νέες γεύσεις και η παρουσία ενήλικων που αποτελούν πρότυπο υγιεινών συμπεριφορών παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση διατροφικής συμπεριφοράς. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε τρόφιμα χωρίς πίεση, η σταθερή ρουτίνα στα γεύματα και η θετική κοινωνική εμπειρία του οικογενειακού τραπεζιού έχουν συνδεθεί με βελτίωση της διατροφικής συμπεριφοράς και της ικανοποίησης από το φαγητό, καθώς και με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διατροφικών δυσλειτουργιών στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή.
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι πρώιμες εμπειρίες με το φαγητό επηρεάζουν όχι μόνο τις προτιμήσεις γεύσης, αλλά και προσεγγίσεις διαχείρισης συναισθημάτων μέσω του φαγητού: παιδιά που έχουν μάθει να τρώνε σε ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, όπου η διαφοροποίηση μεταξύ πείνας και συναισθηματικής ανάγκης διδάσκεται σταδιακά, εμφανίζουν πιο υγιή πρότυπα κατανάλωσης και είναι λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιήσουν το φαγητό ως μηχανισμό αντιμετώπισης στρες στην εφηβεία.
Ο οργανισμός American Academy of Pediatrics και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνουν την έγκαιρη και επαναλαμβανόμενη εισαγωγή υγιεινών τροφίμων στο διαιτολόγιο των παιδιών, καθώς και η ενίσχυση της "διατροφικής εκπαίδευσης” σε οικογενειακό και σχολικό επίπεδο, ως μέτρα που μπορούν να προάγουν τη μακροχρόνια υγιεινή σχέση με το φαγητό και υψηλότερη ποιότητα ζωής.
