Όλοι οι γονείς θέλουν τα παιδιά τους να πετύχουν στη ζωή. Και όταν μιλάμε για "επιτυχία", δεν εννοούμε μόνο μια καλή δουλειά ή ένα καλό εισόδημα, αλλά και μια ζωή με ευτυχία και ισορροπία. Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς γονείς είναι πώς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αποκτήσουν τις δεξιότητες για να τα καταφέρουν.
Σύμφωνα με το Harvard Center on the Developing Child, η επιτυχία στη ζωή δεν εξαρτάται τόσο από τους βαθμούς στο σχολείο ή τις εξωσχολικές δραστηριότητες, όσο από ένα βασικό σύνολο δεξιοτήτων που βοηθούν τους ανθρώπους να διαχειρίζονται τις αναπόφευκτες προκλήσεις της ζωής. Αυτές οι δεξιότητες ανήκουν σε αυτό που ονομάζουμε εκτελεστικές λειτουργίες, οι οποίες σχετίζονται με την αυτορρύθμιση.
Οι περισσότεροι άνθρωποι που καταφέρνουν να είναι τόσο επιτυχημένοι όσο και ευτυχισμένοι στη ζωή έχουν ανεπτυγμένες αυτές τις δεξιότητες. Ποιες είναι οι πέντε βασικές δεξιότητες;
- Σχεδιασμός
Η ικανότητα να θέτουμε συγκεκριμένους στόχους και να οργανώνουμε τα βήματα για την επίτευξή τους.
- Συγκέντρωση
Η δυνατότητα να επικεντρωνόμαστε σε αυτό που είναι σημαντικό σε μια δεδομένη στιγμή.
- Αυτοέλεγχος
Η ικανότητα να διαχειριζόμαστε τις αντιδράσεις μας, τόσο στα συναισθήματα όσο και σε καταστάσεις πίεσης.
- Επίγνωση
Η κατανόηση του τι συμβαίνει γύρω μας και του πώς επηρεάζουμε και επηρεαζόμαστε από τους άλλους.
- Ευελιξία
Η ικανότητα να προσαρμοζόμαστε όταν οι συνθήκες αλλάζουν.
Αν και αυτές οι δεξιότητες μπορούν να καλλιεργηθούν σε όλη τη διάρκεια της ζωής, υπάρχουν δύο ιδιαίτερα σημαντικές περίοδοι για την ανάπτυξή τους, σύμφωνα με την παιδίατρο Claire McCarthy: η πρώιμη παιδική ηλικία (3–5 ετών) και η εφηβεία έως την πρώιμη ενήλικη ζωή (13–26 ετών). Στην εφηβεία, οι νέοι έχουν μια σημαντική ευκαιρία να ενισχύσουν αυτές τις δεξιότητες.
Ο καλύτερος τρόπος για να μάθει κανείς οποιαδήποτε δεξιότητα είναι να τη χρησιμοποιεί στην πράξη.
Σχεδιασμός
Όταν τα παιδιά είναι μικρά, οι γονείς αναλαμβάνουν φυσικά τον προγραμματισμό της καθημερινότητάς τους. Καθώς όμως μεγαλώνουν και μπαίνουν στην εφηβεία, χρειάζεται να μάθουν να οργανώνουν μόνοι τους τη ζωή τους.
Μην ελέγχεις υπερβολικά την καθημερινότητα του εφήβου. Θέσε μερικούς βασικούς κανόνες, για παράδειγμα ότι πρέπει να ολοκληρώνει τις σχολικές του υποχρεώσεις, να κοιμάται τουλάχιστον οκτώ ώρες και να έχει χρόνο για άσκηση. Ίσως υπάρχουν και άλλες οικογενειακές συνήθειες, όπως το κοινό γεύμα ή η συμμετοχή σε κάποια δραστηριότητα. Άφησε, όμως, τον έφηβο να βρει μόνος του τον τρόπο να τα οργανώσει.
Όταν οι έφηβοι έχουν μια εργασία στο σχολείο ή αιτήσεις για σπουδές, συζήτα μαζί τους πώς σκέφτονται να τα ολοκληρώσουν. Άφησέ τους πρώτα να προτείνουν οι ίδιοι λύσεις.
Συμπεριέλαβε τους εφήβους στον σχεδιασμό οικογενειακών δραστηριοτήτων, διακοπών ή άλλων έργων στο σπίτι. Άφησέ τους να πάρουν και κάποιες αποφάσεις.
Συγκέντρωση
Η εκρηκτική αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών συσκευών έχει επηρεάσει τη συγκέντρωση ανθρώπων όλων των ηλικιών. Οι οθόνες προσφέρουν άμεση ικανοποίηση, γεγονός που δυσκολεύει την ενασχόληση με δραστηριότητες που απαιτούν περισσότερη προσπάθεια.
Για αυτό είναι σημαντικό να:
- Συζητάς με τους εφήβους για το πώς τα κοινωνικά δίκτυα και το διαδίκτυο μπορεί να αποσπούν την προσοχή από το σχολείο και την καθημερινότητα.
- Καθιερώσεις στιγμές χωρίς οθόνες, όπως στα οικογενειακά γεύματα.
- Ενθαρρύνεις δραστηριότητες που απαιτούν χειρωνακτική δημιουργία, όπως μαγείρεμα, κατασκευές, ράψιμο, ζωγραφική ή κηπουρική.
Αυτοέλεγχος
Ο τρόπος που αντιδρούν οι ίδιοι οι γονείς έχει μεγάλη σημασία. Τα παιδιά παρατηρούν περισσότερο τι κάνουμε παρά τι λέμε. Για να βοηθήσεις τον έφηβο να αναπτύξει αυτοέλεγχο:
- Συζήτα για τα συναισθήματα και για τρόπους διαχείρισης έντονων αντιδράσεων, όπως βαθιές αναπνοές, απομάκρυνση από μια κατάσταση ή άλλες τεχνικές εκτόνωσης.
- Μετά από μια ένταση, όταν όλοι έχουν ηρεμήσει, συζητήστε τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά και τι θα μπορούσε να γίνει την επόμενη φορά.
- Μιλήστε για το πώς η συμπεριφορά μας επηρεάζει τους άλλους και γιατί είναι σημαντικό να το λαμβάνουμε υπόψη.
Επίγνωση
Οι έφηβοι συχνά έχουν έντονη επίγνωση του δικού τους κόσμου, αλλά λιγότερο του κόσμου γύρω τους. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν να διευρύνουν την οπτική τους.
- Συζητήστε για γεγονότα της επικαιρότητας και για το πώς επηρεάζουν διαφορετικούς ανθρώπους.
- Πηγαίνετε μαζί σε διάφορα μέρη, ακόμη και μια απλή βόλτα στη φύση ή μια επίσκεψη σε μια κοντινή πόλη μπορεί να τους βοηθήσει να παρατηρήσουν περισσότερα.
- Συμμετέχετε μαζί σε δραστηριότητες εθελοντισμού.
- Δημιουργήστε οικογενειακές στιγμές συζήτησης, όπως στο τραπέζι, όπου όλοι μπορούν να μοιραστούν πώς πέρασαν τη μέρα τους.
Ευελιξία
Η ζωή συχνά φέρνει απρόβλεπτες καταστάσεις και οι έφηβοι χρειάζεται να μάθουν να προσαρμόζονται. Δεν χρειάζεται αυστηρότητα με το πρόγραμμα των εφήβων. Απλά βοήθησέ τους να μάθουν να ιεραρχούν τις υποχρεώσεις τους.
- Ενθάρρυνε τον αυθορμητισμό και την ικανότητα προσαρμογής όταν τα σχέδια αλλάζουν.
- Δώσε το παράδειγμα: Δείξε ότι μπορείς κι εσύ να προσαρμοστείς όταν κάτι δεν πάει όπως είχε σχεδιαστεί.
Κάθε φορά που αφήνεις τον έφηβο να δοκιμάσει κάτι μόνος του, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να αποτύχει. Δεν χρειάζεται, όμως, να επέμβεις αμέσως. Παρότι είναι σημαντικό να ξέρει ότι είσαι εκεί για να τον στηρίξεις, μερικές φορές η αποτυχία είναι απαραίτητη για να μάθει. Δώσε του χρόνο να προσπαθήσει να το λύσει μόνος του, μάλλον θα σε εκπλήξει!
Διαβάστε Επίσης
