Τα αναπτυξιακά ορόσημα, τα λεγόμενα "milestones" είναι ένα θέμα που συχνά μπερδεύει ή και αγχώνει τους νέους γονείς. Από τη μία βοηθούν να κατανοήσουν πού βρίσκεται το μωρό τους αναπτυξιακά και να εντοπίσουν πιθανά σημάδια που χρειάζονται παρακολούθηση. Από την άλλη, μπορεί να δημιουργήσουν άγχος, αμφιβολίες και άσκοπες συγκρίσεις.
Πρέπει να τα παίρνουμε πολύ σοβαρά ή να τα αγνοούμε; Ή μήπως χρειάζεται ισορροπία; Ο ψυχολόγος και γλωσσολόγος, Sam Durrant, εξηγεί στο BBC τι σημαίνουν πραγματικά τα ορόσημα κατά τον πρώτο χρόνο ζωής, ώστε να διαπιστώσουμε πότε πρέπει να τα παρακολουθούμε και πότε δεν πρέπει να αγχωνόμαστε από τις συγκρίσεις. Όπως αναφέρει "τα milestones δείχνουν τον μέσο όρο ηλικίας κατά τον οποίο τα περισσότερα παιδιά αποκτούν μια δεξιότητα", τονίζοντας ότι πρόκειται απλώς για έναν γενικό οδηγό, όχι για κανόνα.
Κάποια παιδιά κάνουν ένα βήμα νωρίτερα, άλλα αργότερα, και αυτό παραμένει μέσα στο φυσιολογικό φάσμα ανάπτυξης. Κλασικά παραδείγματα οροσήμων είναι οι πρώτες λέξεις ή τα πρώτα βήματα.
Είναι σημαντικά τα milestones;
Η απάντηση είναι "ναι και όχι". Είναι σημαντικά γιατί βοηθούν τους παιδιάτρους και αναπτυξιολόγους να παρακολουθούν την ανάπτυξη και να εντοπίζουν μοτίβα που ίσως χρειάζονται υποστήριξη. Αν, για παράδειγμα, ένα παιδί καθυστερεί σε πολλές γλωσσικές δεξιότητες, τότε μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω αξιολόγηση.
Δεν είναι σημαντικά ώστε να μετατρέπονται σε μέτρο σύγκρισης. Ένα παιδί που λέει την πρώτη του λέξη στους 14 μήνες αντί για τους 12, αλλά αναπτύσσεται φυσιολογικά σε όλα τα υπόλοιπα, πιθανότατα δεν χρειάζεται καμία παρέμβαση. Για παράδειγμα, πολλά παιδιά μπορεί να μη μπουσουλήσουν ποτέ και παρ’ όλα αυτά να εξελίσσονται άψογα.
Οδηγός ανάπτυξης μωρού μήνα-μήνα
0-3 μηνών: Τα πρώτα σημάδια ανάπτυξης
- Γνωστική ανάπτυξη
Το μωρό αρχίζει να ξεχωρίζει τους ήχους της γλώσσας.
Εμφανίζονται τα πρώτα χαμόγελα, αρχικά ως αντανακλαστικά και μετά ως συνειδητή επικοινωνία.
Παρατηρείται μίμηση, όπως να βγάζει τη γλώσσα όταν το κάνεις κι εσύ.
- Σωματική ανάπτυξη
Κλωτσά, στριφογυρίζει και κινείται περισσότερο από όσο νομίζεις.
Το supervised tummy time βοηθά στην ενδυνάμωση του σώματος.
3-6 μηνών: Μεγαλύτερη επίγνωση του κόσμου
- Γνωστική ανάπτυξη
Εμφανίζεται το βάβισμα και οι πρώτοι ήχοι με πρόθεση.
Το μωρό αρχίζει να ακολουθεί αντικείμενα με το βλέμμα και να αναγνωρίζει οικεία πρόσωπα.
- Σωματική ανάπτυξη
Προσπαθεί να κάθεται με στήριξη.
Πιάνει παιχνίδια και αντιδρά σε ήχους.
6-9 μηνών: Εξερεύνηση και κοινωνικό παιχνίδι
- Γνωστική ανάπτυξη
Το βάβισμα γίνεται πιο σύνθετο ("μα-μα-μα", "μπα-μπα-μπα").
Μπορεί να ανταποκρίνεται στο όνομά του.
Αναπτύσσεται η έννοια της μονιμότητας αντικειμένου — καταλαβαίνει ότι κάτι υπάρχει ακόμη κι αν δεν το βλέπει.
- Σωματική ανάπτυξη
Ξεκινά η εισαγωγή στερεών τροφών.
Πειραματίζεται με το σώμα του και ίσως δείξει τα πρώτα σημάδια μπουσουλήματος.
9-12 μηνών: Προς την ανεξαρτησία
- Γνωστική ανάπτυξη
Εμφανίζονται οι πρώτες λέξεις (συνήθως μεταξύ 10-18 μηνών).
Συνδέει λέξεις με αντικείμενα και αρχίζει το συμβολικό παιχνίδι.
Χρησιμοποιεί χειρονομίες όπως "γεια" ή δείχνει πράγματα για να μοιραστεί την προσοχή σου.
- Σωματική ανάπτυξη
Μπορεί να σηκώνεται όρθιο ή να κινείται γύρω από έπιπλα.
Αναπτύσσεται η λαβή "τσιμπίδας" με αντίχειρα και δείκτη.
Εμφανίζονται τα πρώτα δοντάκια.
Πώς να υποστηρίξεις την ανάπτυξη του μωρού σου
Σύμφωνα με τον ειδικό, η καλύτερη "στρατηγική" είναι η καθημερινή αλληλεπίδραση.
- Μίλα στο μωρό σου όσο περισσότερο μπορείς.
- Περιέγραψε τι κάνεις μέσα στη μέρα ακόμη κι αν νιώθεις ότι μιλάς μόνος σου.
- Χρησιμοποίησε τον αργό, μελωδικό τρόπο ομιλίας που τα μωρά αγαπούν.
- Ανταποκρίσου στα σήματα και στις ανάγκες του.
Τι γίνεται αν το μωρό "χάσει" ένα ορόσημο;
Κάποια παιδιά παραλείπουν εντελώς στάδια, όπως το μπουσούλημα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα. Το σημαντικό είναι να βλέπεις τη συνολική εικόνα και να συζητάς τυχόν ανησυχίες με τον παιδίατρο ή τον επαγγελματία υγείας.
Έρευνα που έκανε ο οργανισμός The Kids for Child Health Research δείχνει ότι μικρές διαφορές στους πρώτους μήνες σπάνια επηρεάζουν τη μετέπειτα σχολική πορεία. Ακόμη και παιδιά που μιλούν αργότερα συχνά καλύπτουν τη διαφορά χωρίς καμία παρέμβαση.
Να θυμάσαι πάντα ότι κάθε παιδί αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό!
Διαβάστε Επίσης
