Η τραγωδία στην Ηλιούπολη με δύο 17χρονες φίλες να πέφτουν στο κενό από την ταράτα πολυκατοικίας στην Ηλιούπολη άνοιξε μια μεγάλη και επώδυνη συζήτηση για την ψυχική υγεία των εφήβων και τον ρόλο του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος. Η ψυχολόγος Νάταλι Βέλτση, τοποθετούμενη πάνω στο ζήτημα σε συνέντευξή της στην εκπομπή Live News, ξεκαθαρίζει πως η απλοποίηση των αιτιών μιας τέτοιας αποτρόπαιης πράξης δεν βοηθά στην πρόληψη, αλλά αντιθέτως συσκοτίζει το πρόβλημα.
Πέρα από την επιφάνεια της εφηβείας
Πολλοί γονείς τείνουν να εφησυχάζουν, θεωρώντας ότι οι απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά, η κλειστότητα ή το άγχος των παιδιών τους είναι απλώς "συμπτώματα της εφηβείας". Ωστόσο, η ειδικός υπογραμμίζει πως η αυτοκτονικότητα δεν είναι ένα "φυσιολογικό" στάδιο της ανάπτυξης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, "το να στοχοποιούμε τους γονείς, τις εξετάσεις ή το σύστημα δεν μας βοηθάει να κατανοήσουμε ούτε να οδηγηθούμε στην πρόληψη".
Η κ. Βέλτση τονίζει ότι για να φτάσει ένας έφηβος στο σημείο να αφαιρέσει τη ζωή του, το πρόβλημα είναι σχεδόν πάντα πολυπαραγοντικό. Μπορεί να πρόκειται για ένα παιδί που υποφέρει από κατάθλιψη, που παλεύει με την τελειοθηρία ή που είναι βαθιά ενοχικό, φοβούμενο διαρκώς ότι θα απογοητεύσει τους γύρω του. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εξετάσεις λειτουργούν μόνο ως ο τελικός πυροκροτητής και όχι ως η γενεσιουργός αιτία. "Δεν αυτοκτονεί κάποιος για τις Πανελλήνιες", ξεκαθαρίζει η ψυχολόγος, καταρρίπτοντας τον μύθο που θέλει το εξεταστικό σύστημα ως μοναδικό υπαίτιο.
Ο ρόλος των γονέων: Υποστήριξη αντί για προσδοκία
Η σωστή προσέγγιση των γονέων είναι καθοριστική. Η ψυχολόγος καλεί τους γονείς να αποφεύγουν να προτάσσουν τα δικά τους συναισθήματα, τις ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες τους ή τις δικές τους αγωνίες πάνω στα παιδιά. Όταν οι γονείς προβάλλουν τις δικές τους προσδοκίες, εμποδίζουν την ανάπτυξη και την αυτονομία του εφήβου, δημιουργώντας του ένα ασήκωτο βάρος.
Σύμφωνα με την κ. Βέλτση η επικοινωνία και η κατανόηση είναι τα θεμέλια μιας υγιούς σχέσης. Πρέπει να δημιουργείται ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, όπου ο έφηβος θα νιώθει ασφαλής να εκφράσει τις ανησυχίες του χωρίς τον φόβο της κριτικής.
Οι γονείς οφείλουν να ακούν "πίσω" από τις λέξεις, αναγνωρίζοντας πότε η θλίψη ξεπερνά τα όρια της εφηβικής μελαγχολίας και αγγίζει τα όρια της κλινικής κατάθλιψης.
Η πρόληψη ξεκινά από την αναγνώριση ότι η ψυχική υγεία είναι μια σύνθετη εξίσωση. Αντί να αναζητούμε εύκολους "ενόχους" στις εξετάσεις ή στην ηλικία, οφείλουμε να εστιάσουμε στην ουσιαστική σύνδεση με τα παιδιά μας και στην έγκαιρη αναγνώριση των βαθύτερων ψυχολογικών αναγκών τους.


