Στην καθημερινότητα με τα παιδιά, οι οδηγίες είναι ένα από τα βασικότερα εργαλεία επικοινωνίας. Ωστόσο, ο τρόπος που μιλάμε συχνά περνά απαρατήρητος, παρότι επηρεάζει άμεσα την κατανόηση, τη γλωσσική ανάπτυξη και τη συμπεριφορά τους. H εργοθεραπεύτρια Φανή Βαγγελάτου εξηγεί γιατί χρειάζεται να επανεξετάσουμε όχι μόνο τι λέμε, αλλά κυρίως πώς το λέμε.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά σε βίντεό της: "Δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε παιδιάστικη και χαζοχαρούμενη φωνή για να δίνουμε οδηγίες συνέχεια στα παιδιά", επισημαίνοντας ότι ο μονότονος, υπερβολικά γλυκός τόνος δεν βοηθά στην ουσιαστική κατανόηση. Πολλοί εκπαιδευτικοί, θεραπευτές και γονείς έχουν συνηθίσει μια συγκεκριμένη "φωνούλα", όμως αυτή η πρακτική μπορεί να μπερδέψει το παιδί, ειδικά όταν όλες οι οδηγίες ακούγονται ίδιες.
Η σωστή χρήση της φωνής έχει καθοριστικό ρόλο. Δεν χρειάζεται ούτε ένταση, ούτε υπερβολική τρυφερότητα. "Ούτε να φωνάζουμε, ούτε όμως να χαϊδολογούμε", τονίζει, εξηγώντας ότι η υπερβολικά γλυκιά προσωδία μπορεί να λειτουργήσει σαν συνεχές "χάδι” στα αυτιά των παιδιών, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν πότε μια φράση είναι οδηγία και πότε απλώς ενθάρρυνση.
Τι σημαίνει πρακτικά σωστή καθοδήγηση
Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της ειδικού, πολλοί γονείς χρησιμοποιούν φράσεις που δεν είναι πραγματικές οδηγίες. Για παράδειγμα, αντί για το γενικό "πάμε να φύγουμε", είναι πιο σαφές να δίνεται μια συγκεκριμένη δράση: "Βάλε τα παπούτσια σου, βάλε το μπουφάν, αργήσαμε".
Η σαφήνεια βοηθά το παιδί να οργανώσει τη σκέψη του και να κατανοήσει τη σειρά των ενεργειών. Ειδικά παιδιά με δυσκολίες στη γλωσσική επεξεργασία, μαθαίνουν να ξεχωρίζουν την προσωδία και να κατηγοριοποιούν τον λόγο σε "πρέπει" και "μπράβο". Αυτό σημαίνει ότι ο ενήλικας χρειάζεται να προσαρμόζει συνειδητά τον τόνο του.
Συχνά λάθη που χρειάζονται προσοχή
Η εργοθεραπεύτρια επισημαίνει επίσης μια ακόμη συνήθεια: Τη χρήση πρώτου ενικού προσώπου από τον ενήλικα, όπως "σπρώχνω", "βάζω το πάζλ", "βγάζω το τουβλάκι". Όπως λέει: "Δεν έχω καταλάβει τι ακριβώς θέλουμε να διδάξουμε στα παιδιά κάθε φορά που κάνουν κάτι να μας το περιγράφουν".
Αντί να εστιάζουμε στο να επαναλαμβάνει το παιδί κάθε πράξη που κάνει, προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η ανάπτυξη ουσιαστικού εκφραστικού λόγου, να μάθει δηλαδή να ζητά, να εκφράζει ανάγκες και επιθυμίες.
Βασικά σημεία για αποτελεσματικές οδηγίες
- Χρησιμοποιούμε καθαρό και φυσικό τόνο φωνής.
- Δίνουμε συγκεκριμένες, σύντομες οδηγίες αντί για γενικές φράσεις.
- Αποφεύγουμε την υπερβολικά παιδική ή "τραγουδιστή" προσοδία.
- Δεν μιλάμε στο πρώτο ενικό για κάθε ενέργεια του παιδιού.
- Δίνουμε χώρο στο παιδί να ακούει και να επεξεργάζεται την οδηγία.
Η ουσία, όπως τονίζει η ειδικός, είναι να σκεφτούμε τι πραγματικά διδάσκουμε μέσα από τον λόγο μας. Μικρές αλλαγές στον τρόπο επικοινωνίας μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην κατανόηση και στην αυτονομία των παιδιών.
Διαβάστε Επίσης
