Τα παιδιά μας τους θεωρούν φίλους. Στην πραγματικότητα όμως τους φέρονται άσχημα. Κοροιδεύουν, ειρωνεύονται, κάνουν υποτιμιτικά σχόλια, έχουν χειριστική συμπεριφορά. Πώς μπορείς να παρέμβεις για να βοηθήσεις;
Στα αγγλικά υπάρχει ο όρος "frenemy" που περιγράφει ένα παιδί που φαίνεται φίλος, αλλά στην πραγματικότητα έχει συμπεριφορές όπως:
- ειρωνεία και υποτιμητικά σχόλια
- αποκλεισμό από παρέες
- χειριστική συμπεριφορά
- κουτσομπολιό και σύγκριση
- συναισθηματική πίεση
Στην πράξη, πρόκειται για μια τοξική φιλία που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμηση του παιδιού.
Αν και πολλοί γονείς θεωρούν ότι αυτά τα φαινόμενα εμφανίζονται στην εφηβεία, στην πραγματικότητα μπορούν να ξεκινήσουν ήδη από το δημοτικό.
Οι γονείς συχνά δεν το αντιλαμβάνονται
Πολλοί γονείς δεν είναι προετοιμασμένοι να δουν ότι το παιδί τους μπορεί να περνά δύσκολες κοινωνικές σχέσεις στο σχολείο. Παράλληλα, τα παιδιά δεν μιλούν εύκολα για τους φίλους τους, φοβούνται ότι θα χάσουν τη "φιλία" και κυρίως δεν αναγνωρίζουν τη χειριστική συμπεριφορά. Έτσι, το πρόβλημα μπορεί να εξελίσσεται χωρίς να γίνεται άμεσα αντιληπτό.
Πώς να καταλάβεις ότι το παιδί σας έχει τοξικούς φίλους
Σύμφωνα με το δίκτυο υποστήριξης γονιών "Raising Children" ένα παιδί που έχει τοξικούς φίλους:
- επιστρέφει στεναχωρημένο από το σχολείο
- αναφέρει ότι "οι φίλοι του το κοροϊδεύουν”
- νιώθει ότι δεν το θέλουν στην παρέα
- έχει μειωμένη αυτοπεποίθηση
- αποφεύγει συγκεκριμένα παιδιά
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς
Άκου χωρίς να πιέζεις: Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να δώσετε χώρο στο παιδί να μιλήσει. Αντί για πίεση, χρησιμοποίησε ερωτήσεις όπως:
"Πώς ένιωσες σήμερα στο σχολείο;"
"Τι συνέβη με τον φίλο σου;"
Βοήθησε το παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του. Πολλά παιδιά δεν μπορούν να περιγράψουν τι νιώθουν. Βοήθησέ τα να βάλουν λέξεις σε συναισθήματα όπως: λύπη, θυμός, απογοήτευση
Δώσε παραδείγματα από τη δική σου ζωή. Τα παιδιά καταλαβαίνουν καλύτερα όταν ακούν ότι και οι ενήλικες έχουν περάσει παρόμοιες καταστάσεις.
Δίδαξε το παιδί να βάζει όρια. Ενθάρρυνέ το να χρησιμοποιεί απλές, ξεκάθαρες φράσεις όπως:
- "Δεν μου αρέσει αυτό που λες"
- "Σταμάτα, δεν είναι ωραίο"
- "Δεν θέλω να παίζω έτσι"
Η ενίσχυση της διεκδικητικής συμπεριφοράς είναι πολύ σημαντική.
Δώσε επιλογές. Προσπάθησε να μειώσεις τον χρόνο επαφής με τα παιδιά που δεν φέρονται καλά ενθαρρύνοντας το παιχνίδι ή τις συναντήσεις με άλλους φίλους. Μπορείς επιπλέον να οργανώσεις διαφορετικές, νέες δραστηριότητες όπου το παιδί θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει νέους φίλους.
Αν η συμπεριφορά συνεχίζεται:
- μίλα με δασκάλους ή προπονητές
- ενημέρωσε τους άλλους γονείς (όπου χρειάζεται)
- ενίσχυσε την ψυχολογική υποστήριξη του παιδιού
Το πιο σημαντικό μήνυμα που πρέπει να περάσουμε στο παιδί είναι ότι μια φιλία δεν πρέπει να σε κάνει να νιώθεις άσχημα. Οι φιλίες αλλάζουν με τον χρόνο, και αυτό είναι φυσιολογικό.


