Μπορεί ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 να έχει τις ρίζες του στην παιδική ηλικία; Η απάντηση είναι καταφατική και ιδιαίτερα ανησυχητική, σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Όπως εξηγεί ο κ. Θανάσης Τζιαμούρτας, καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η παιδική παχυσαρκία εξελίσσεται σε μια σύγχρονη "επιδημία" στις αναπτυγμένες χώρες. Τα διεθνή δεδομένα σοκάρουν: περισσότερα από 390 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι (5-19 ετών) παγκοσμίως είναι υπέρβαροι, εκ των οποίων τα 160 εκατομμύρια είναι παχύσαρκοι.
Διαβάστε Επίσης
Η "ακτινογραφία" της Θεσσαλίας
Η κατάσταση στην Ελλάδα και ειδικότερα στη Θεσσαλία αντικατοπτρίζει πλήρως το παγκόσμιο πρόβλημα. Σύμφωνα με ελληνικές μελέτες:
- Περίπου 3 στα 10 παιδιά στη Θεσσαλία είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
- Στις ηλικίες 6-12 ετών, 1 στα 4 παχύσαρκα παιδιά ενδέχεται να παρουσιάζει ήδη μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη και αυξημένους καρδιομεταβολικούς κινδύνους.
- Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η χρονικότητα της πάθησης, καθώς το 55% των παχύσαρκων παιδιών παραμένουν παχύσαρκα στην εφηβεία, ενώ το 80% των παχύσαρκων εφήβων θα κουβαλά το βάρος αυτό και στην ενήλικη ζωή τους.
Ο "ζωντανός" λιπώδης ιστός και οι ορμόνες-κλειδιά
Αντίθετα με ό,τι πιστευόταν παλαιότερα, ο λιπώδης ιστός δεν είναι μια απλή αποθήκη ενέργειας, αλλά ένα ενεργό όργανο που εκκρίνει ουσίες (λιποκυτταροκίνες), οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τον μεταβολισμό:
- Αδιπονεκτίνη: Προστατεύει τον οργανισμό και ρυθμίζει τη γλυκόζη, αλλά τα επίπεδά της μειώνονται δραματικά στην παχυσαρκία.
- Βισφατίνη & Ρεζιστίνη: Αυξάνονται με την παχυσαρκία και προκαλούν αντίσταση στην ινσουλίνη (ινσουλινοαντίσταση), στρώνοντας το έδαφος για τον διαβήτη.
Οι εργασίες του εργαστηρίου Βιοχημείας, Φυσιολογίας και Διατροφής της Άσκησης του ΤΕΦΑΑ έδειξαν ότι παχύσαρκα παιδιά ηλικίας μόλις 10-12 ετών εμφανίζουν ήδη αλλοιωμένο προφίλ αυτών των ουσιών (χαμηλή αδιπονεκτίνη, υψηλή βισφατίνη και ρεζιστίνη). Η εικόνα αυτή προκαλεί χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού και είναι πανομοιότυπη με εκείνη των ενηλίκων που πάσχουν από μεταβολικό σύνδρομο.
Αντίδοτο η κίνηση και η σωστή διατροφή
Το πιο ενθαρρυντικό εύρημα της έρευνας αφορά τη δύναμη της γυμναστικής. Τα παιδιά που συμμετείχαν συστηματικά σε φυσική δραστηριότητα παρουσίασαν ένα σαφώς πιο υγιές και ευνοϊκό προφίλ λιποκυτταροκινών, ακόμη και αν είχαν αυξημένο σωματικό λίπος. Η μέτρια έως έντονη καθημερινή άσκηση αποδείχθηκε ότι αυξάνει την προστατευτική αδιπονεκτίνη και μειώνει τη ρεζιστίνη.
Αν και ο διαβήτης τύπου 2 παραμένει ακόμη σχετικά σπάνιος στους εφήβους (κάτω από 0,5% στον γενικό πληθυσμό), οι τάσεις είναι σταθερά αυξητικές. Όπως καταλήγει ο κ. Τζιαμούρτας, η παρατεταμένη αλλοίωση αυτών των ορμονών στα παιδιά δημιουργεί το ιδανικό "μεταβολικό περιβάλλον" για την εμφάνιση της νόσου στο μέλλον, καθιστώντας την καθημερινή άσκηση και τη σωστή διατροφή τα μόνα αποτελεσματικά όπλα πρόληψης.
Διαβάστε Επίσης
