Σε μια καθημερινότητα όπου οι δείκτες της σχολικής βίας χτυπούν κόκκινο, η ανάγκη για ουσιαστική θωράκιση των παιδιών μας μέσα στο εκπαιδευτικό περιβάλλον είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Η Νανά Παπαδογεωργάκη, Δικηγόρος Αθηνών (με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Εμπoρικού Δικαίου Α.Π.Θ.), Εκπαιδεύτρια Διαμεσολαβητών με διεθνή εμπειρία (Υπουργείο Δικαιοσύνης, UK, USA), Cross-Border Family Mediator και Certified Professional Negotiator, ρίχνει φως στις αθέατες πτυχές του σχολικού εκφοβισμού και προτείνει τη σχολική διαμεσολάβηση ως τη μόνη βιώσιμη διέξοδο.
"Κύριε, θέλω να με βοηθήσετε"
Τα παιδιά θέλουν να ακουστούν. Πολλές φορές, όμως, οι εκπαιδευτικοί δεν τα ακούν ή δεν προλαβαίνουν να τα ακούσουν, αναφέρει η Νανά Παπαδογεωργάκη. "Μέσα στο σχολικό περιβάλλον, μέσα στο διάλειμμα, συμβαίνει μια πράξη σχολικού εκφοβισμού και πάει το παιδί στον καθηγητή και του λέει: "Κύριε, συνέβη αυτό και θέλω να με βοηθήσετε”. Και ο καθηγητής απαντά: "Τώρα δεν έχουμε χρόνο, πρέπει να τελειώσουμε την ύλη, να το αφήσουμε για αύριο”. Επανέρχεται το παιδί την επόμενη μέρα: "Κύριε, είναι αυτό που συνέβη χθες που σας έλεγα, που δεν συζητήσαμε”. Και ο καθηγητής ξαναλέει: "Να το αφήσουμε για μεθαύριο”, εξηγεί.
Στην πραγματικότητα, το παιδί εκείνη τη στιγμή θέλει να ακουστεί, θέλει να μοιραστεί αυτό που του συνέβη. "Και πρέπει ο καθηγητής, παρόλο το φορτωμένο πρόγραμμά του, να είναι παρόν και να το ακούσει", λέει η δικηγόρος.
Η διαχείριση του συμβάντος από τους καθηγητές την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή που αυτό λαμβάνει χώρα είναι κομβικής σημασίας.
Το παιδί νιώθει ασφάλεια: Αντιλαμβάνεται άμεσα ότι εισακούγεται και ότι το ίδιο το σχολείο ανταποκρίνεται προστατευτικά.
Αποφυγή της εσωτερίκευσης του τραύματος: Αν το πρόβλημα δεν αντιμετωπιστεί εκείνη τη στιγμή, το παιδί το παίρνει μαζί του στο σπίτι, το κουβαλάει σιωπηλά, δεν μιλάει σε κανέναν και επανέρχεται την επόμενη μέρα στο σχολείο έχοντας στην πλάτη του ένα βάρος που νιώθει ότι δεν βρίσκει λύση.
Αν ένας εκπαιδευτικός αναλογιστεί ότι, σύμφωνα με τις έρευνες, 1 στα 3 παιδιά κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς πέφτει θύμα bullying, τότε ίσως να άφηνε για λίγο στην άκρη την ύλη και να έσκυβε πάνω από το πρόβλημα του παιδιού, μέχρι να βρεθεί η λύση του.
Τα ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία στην Ελλάδα
Ο σχολικός εκφοβισμός δεν αποτελεί ένα σύνολο από "μεμονωμένα περιστατικά". Είναι ένα βαθιά ριζωμένο κοινωνικό φαινόμενο που διαπερνά το σχολικό περιβάλλον. Οι αριθμοί στην Ελλάδα αποτυπώνουν την ωμή πραγματικότητα:
32% – 35,5% των παιδιών στην Ελλάδα δηλώνει ότι έχει δεχθεί σχολικό εκφοβισμό, με τις τάσεις να παρουσιάζονται σταθερά αυξητικές.
Παράγοντες κινδύνου: Η εμφάνιση του εκφοβισμού συνδέεται στενά με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, όπως η φτώχεια, η οικογενειακή δομή (με αυξημένα ποσοστά σε μονογονεϊκές οικογένειες), το φύλο (ελαφρώς περισσότερα κορίτσια), η εθνικότητα αλλά και η σχολική επίδοση.
Για τον λόγο αυτό, απαιτείται συστηματική και οργανωμένη πολιτική, και όχι απλώς μεμονωμένες, πυροσβεστικές τιμωρίες.
Ο οδηγός του γονέα: Τι πρέπει να ρωτάμε το σχολείο;
Οι γονείς έχουν κάθε θεσμικό και ηθικό δικαίωμα να γνωρίζουν πώς η σχολική μονάδα προλαμβάνει και διαχειρίζεται τη βία. Ο Νόμος 5029/2023 αποτελεί πλέον το ισχυρό νομικό εργαλείο στα χέρια των γονέων, καθώς προβλέπει ρητά την υποχρέωση λήψης μέτρων πρόληψης και ορίζει συγκεκριμένους υπεύθυνους για τη διαχείριση αναφορών σε κάθε σχολείο.
Όταν επικοινωνείτε με τη διεύθυνση του σχολείου, οφείλετε να θέτετε τα εξής ερωτήματα:
- Υπάρχει συγκεκριμένο εγκεκριμένο πρωτόκολλο ή εσωτερικός κανονισμός για περιστατικά βίας και εκφοβισμού;
- Με ποιον τρόπο καταγράφονται, αρχειοθετούνται και παρακολουθούνται τα συμβάντα αυτά σε βάθος χρόνου;
- Ποιοι είναι οι ορισμένοι υπεύθυνοι της σχολικής μονάδας βάσει του Νόμου 5029/2023 στους οποίους μπορούμε να απευθυνθούμε;
Η Σχολική διαμεσολάβηση ως απάντηση στο bullying
Πώς μπορούμε όμως να περάσουμε από την καταστολή στην ουσιαστική πρόληψη; Η απάντηση κρύβεται στον σύγχρονο θεσμό της Σχολικής Διαμεσολάβησης.
Η συστηματική ενημέρωση και η εισαγωγή της διαμεσολάβησης στα σχολεία προσφέρει στα παιδιά έναν ασφαλή, δομημένο χώρο επικοινωνίας. Αντί για την επιβολή μιας στείρας τιμωρίας που συχνά γιγαντώνει τον θυμό, η διαμεσολάβηση εκπαιδεύει τους ίδιους τους μαθητές να γίνονται ειρηνοποιοί. Μέσα από συμφιλιωτικές διαδικασίες, τα παιδιά μαθαίνουν να συζητούν τις διαφορές τους, να αναπτύσσουν ενσυναίσθηση, να κατανοούν τις συνέπειες των πράξεών τους και, τελικά, να οικοδομούν μια κουλτούρα σεβασμού που θα τη φέρουν μαζί τους ως αυριανοί ενήλικες στην κοινωνία.
Διαβάστε Επίσης
