Όταν τα παιδιά βιώνουν χρόνιο άγχος, ακόμη και οι πιο καλοπροαίρετοι γονείς, προσπαθώντας να τα προστατεύσουν από την ταλαιπωρία, μπορεί άθελά τους να επιδεινώσουν την κατάσταση. Η υπερπροστασία συχνά "τρέφει" τον φόβο, αντί να τον περιορίζει.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να σπάσουν τον κύκλο του άγχους, σεβόμενοι τα συναισθήματά τους αλλά ενθαρρύνοντάς τα να τα αντιμετωπίσουν. Οι συμβουλές που δίνει ο Δρ. Clark Goldstein του φημισμένου Child Mind Institute:
1. Ο στόχος δεν είναι η εξαφάνιση του άγχους, αλλά η διαχείρισή του
Η επιθυμία να προστατεύσουμε τα παιδιά από οτιδήποτε τα αναστατώνει είναι φυσική, αλλά η αποφυγή των πηγών άγχους δεν βοηθά μακροπρόθεσμα.
Ο στόχος είναι να μάθουν τα παιδιά να ανέχονται το συναίσθημα και να λειτουργούν παρ' όλα αυτά. Σταδιακά, μέσα από την έκθεση, το άγχος υποχωρεί από μόνο του.
2. Μην αποφεύγετε καταστάσεις μόνο και μόνο επειδή προκαλούν άγχος
Αν ένα παιδί κλάψει ή δυσκολευτεί και οι γονείς το απομακρύνουν αμέσως από την κατάσταση, το παιδί μαθαίνει έναν λανθασμένο μηχανισμό αντιμετώπισης.
Η βραχυπρόθεσμη ανακούφιση ενισχύει τον φόβο για την επόμενη φορά.
3. Εκφράστε ρεαλιστικές και θετικές προσδοκίες
Δεν χρειάζεται να υποσχεθείτε στο παιδί ότι "όλα θα πάνε τέλεια" ή ότι δεν θα αποτύχει ποτέ.
Αντ' αυτού, δείξτε του εμπιστοσύνη ότι είναι ικανό να διαχειριστεί την κατάσταση και ότι, καθώς θα αντιμετωπίζει τον φόβο του, το άγχος του θα μειωθεί.
4. Σεβαστείτε τα συναισθήματά τους, χωρίς να υπερβάλλετε
Η επικύρωση των συναισθημάτων δεν σημαίνει συμφωνία με την υπερβολή του φόβου. Ακούστε το παιδί με ενσυναίσθηση -π.χ., "καταλαβαίνω ότι φοβάσαι και είναι εντάξει, είμαι εδώ και θα το περάσουμε μαζί"- χωρίς να υποτιμάτε αλλά ούτε και να διογκώνετε την ανησυχία του.
5. Αποφύγετε τις "καθοδηγούμενες" ερωτήσεις
Αντί να ρωτάτε προκατειλημμένα, όπως "Αγχώνεσαι για το μεγάλο διαγώνισμα;", προτιμήστε ανοιχτές και ουδέτερες ερωτήσεις που δεν "φυτεύουν" το άγχος στο μυαλό του παιδιού, όπως "Πώς αισθάνεσαι για το διαγώνισμα;".
6. Μην ενισχύετε τους φόβους τους με τη στάση σας
Τα παιδιά παρατηρούν τη γλώσσα του σώματος και τον τόνο της φωνής μας. Αν εσείς οι ίδιοι δείχνετε νευρικότητα γύρω από κάτι που φοβάται το παιδί (π.χ. κοντά σε έναν σκύλο), του στέλνετε ακούσιο μήνυμα ότι "πράγματι υπάρχει λόγος να φοβάσαι".
7. Ενθαρρύνετε την αντοχή στο άγχος
Εξηγήστε στο παιδί ότι το άγχος ακολουθεί μια φυσική καμπύλη (την καμπύλη εξοικείωσης): Όσο παραμένει σε μια κατάσταση που το φοβίζει, η ένταση του άγχους σταδιακά θα κορυφωθεί και μετά θα αρχίσει να πέφτει.
8. Περιορίστε την περίοδο της αναμονής
Η αναμονή μιας αγχωτικής κατάστασης είναι συχνά πιο δύσκολη από την ίδια την κατάσταση. Αν το παιδί φοβάται μια επίσκεψη στον γιατρό, μην αρχίσετε να το συζητάτε ώρες πριν. Κρατήστε το χρονικό διάστημα της προετοιμασίας όσο πιο σύντομο γίνεται.
9. Σχεδιάστε και σκεφτείτε τα πράγματα από κοινού
Βοηθήστε το παιδί να οπτικοποιήσει τι θα συμβεί αν ο φόβος του βγει αληθινός και βρείτε μαζί λύσεις. Για παράδειγμα, αν ανησυχεί ότι δεν θα πάτε να το πάρετε από μια δραστηριότητα, συζητήστε εκ των προτέρων τι ακριβώς θα κάνει (π.χ. θα μιλήσει στον προπονητή). Ένα πλάνο μειώνει την αβεβαιότητα.
10. Δείξτε το παράδειγμα στη διαχείριση του άγχους
Τα παιδιά παρακολουθούν συνεχώς τους γονείς τους. Ανεξάρτητα από το αν έχετε κι εσείς άγχος, προσπαθήστε να δείχνετε στα παιδιά πώς το διαχειρίζεστε ψύχραιμα, δείχνοντάς τους ότι είναι απολύτως φυσιολογικό αλλά και διαχειρίσιμο συναίσθημα.
Διαβάστε Επίσης
