Όσοι έχουμε μικρά παιδιά στο σπίτι, ζούμε σχεδόν το ίδιο σενάριο κάθε χειμώνα. Μόλις ξεπεράσουμε μια ίωση, ξεκινάει η επόμενη. Το μπούκωμα δεν υποχωρεί ποτέ, ο βήχας επιμένει τα βράδια και η αντιβίωση καραδοκεί. Είναι όμως αυτό φυσιολογικό; Ο χειρουργός ΩΡΛ Παναγιώτης Κουσούλης εξηγεί σε άρθρο του τους λόγους που τα παιδιά "μαγνητίζουν" τις ιώσεις, εξηγεί τον ρόλο που παίζουν τα "κρεατάκια" και παρουσιάζει τις διαθέσιμες λύσεις.
Η στενή επαφή στον παιδικό σταθμό
Στους παιδικούς σταθμούς, στα σχολεία και στους παιδότοπους, τα μικρόβια και οι ιοί κάνουν... πάρτι. Τα παιδιά μοιράζονται παιχνίδια, αγγίζονται συνεχώς και βρίσκονται σε κλειστούς χώρους. Μόλις αναρρώσει το ένα παιδί, κολλάει το επόμενο, δημιουργώντας έναν αδιάκοπο κύκλο μετάδοσης.
Το ανοσοποιητικό σύστημα των μικρών παιδιών χτίζεται, με αποτέλεσμα κάθε νέα επαφή με ιό να προκαλεί άμεσα συμπτώματα.
Ο λεμφικός ιστός αντιδρά: Αμυγδαλές και "κρεατάκια"
Όταν ένας ιός εισβάλλει στον οργανισμό, το σώμα αμύνεται. Ο λεμφικός ιστός στην περιοχή του λαιμού και της μύτης δρα ως "φίλτρο" και διογκώνεται.
Στον ιστό αυτό περιλαμβάνονται:
- Οι παρίσθμιες αμυγδαλές (στο βάθος του στόματος).
- Τα κρεατάκια (αδενοειδείς εκβλαστήσεις, στο πίσω μέρος της μύτης).
- Οι διογκωμένοι λεμφαδένες στον τράχηλο, τους οποίους συχνά ψηλαφούμε σαν μικρά, ανώδυνα μπαλάκια.
Με κάθε ίωση, τα κρεατάκια μεγαλώνουν. Στα μεσοδιαστήματα η διόγκωση υποχωρεί ελαφρά, μέχρι να εμφανιστεί ο επόμενος ιός και να ξεκινήσει ο κύκλος από την αρχή.
Η στενότητα της παιδικής ανατομίας
Η μύτη και ο λαιμός ενός παιδιού είναι εκ φύσεως πολύ πιο στενά σε σύγκριση με αυτά ενός ενηλίκου.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια ήπια διόγκωση στα κρεατάκια μπορεί να προκαλέσει σημαντική απόφραξη. Γι' αυτό παρατηρούμε συχνά στα παιδιά:
- Έντονο μπούκωμα και δυσκολία στην αναπνοή.
- Στοματική αναπνοή (το παιδί μένει συνεχώς με το στόμα ανοιχτό).
- Ροχαλητό κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Γιατί ο βήχας επιδεινώνεται τη νύχτα;
Η μύτη μας παράγει καθημερινά βλέννα, η οποία φυσιολογικά γλιστράει προς τον λαιμό και καταλήγει στο στομάχι χωρίς να το καταλαβαίνουμε.
Όταν όμως τα κρεατάκια είναι διογκωμένα, η δίοδος φράζει. Η βλέννα εγκλωβίζεται και αναζητά διέξοδο:
Την ημέρα: Τρέχει από τη μύτη (ρινικές εκκρίσεις).
Τη νύχτα: Λόγω της οριζόντιας θέσης στο κρεβάτι, η βλέννα λιμνάζει προς τον λάρυγγα.
Το μικρό παιδί δεν μπορεί να διαχειριστεί αυτή την ποσότητα βλέννας, με αποτέλεσμα να εκδηλώνεται έντονος, αντανακλαστικός βήχας.
Πότε πρόκειται για αλλεργία;
Αν και η πλειοψηφία των περιστατικών οφείλεται στον συνδυασμό ιώσεων και ανατομίας, υπάρχει μια μικρή ομάδα παιδιών που επιβαρύνεται από επιπλέον παράγοντες, όπως η αλλεργική ρινίτιδα ή το αλλεργικό άσθμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εκτίμηση από ειδικό είναι απαραίτητη για τη σωστή διάκριση των συμπτωμάτων.
Πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα;
Η καθημερινότητα των παιδιών με συνεχή απόφραξη επηρεάζεται σημαντικά, γι' αυτό και η θεραπευτική παρέμβαση είναι απαραίτητη.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Ρινοπλύσεις: Η καθημερινή χρήση φυσιολογικού ορού καθαρίζει τις εκκρίσεις.
Ρινικά σπρέι: Ειδικά στεροειδή σπρέι βοηθούν στη μείωση του οιδήματος.
Φαρμακευτική αγωγή: Αντιισταμινικά ή αντιβιοτικά χορηγούνται μόνο όταν υπάρχει τεκμηριωμένη αλλεργία ή μικροβιακή λοίμωξη αντίστοιχα.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν αποδίδει και η ποιότητα ζωής ή ο ύπνος του παιδιού διαταράσσονται σοβαρά, η χειρουργική επέμβαση δίνει οριστική λύση. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει:
- Αδενοτομή (αφαίρεση στα κρεατάκια).
- Αμυγδαλεκτομή (αφαίρεση ή σμίκρυνση αμυγδαλών).
- Τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού στα αυτιά, αν υπάρχει υγρό που επηρεάζει την ακοή.

