Το να αναζητά ένα παιδί την επιβεβαίωση των γονιών του είναι απολύτως φυσικό. Μέσα από το βλέμμα των σημαντικών ανθρώπων της ζωής του αρχίζει, άλλωστε, να χτίζει και τη δική του εικόνα για τον εαυτό του.
"Μαμά, σου αρέσει;"
Μια ζωγραφιά σηκώνεται ψηλά και το παιδί περιμένει την απάντησή μας.
"Είναι τέλεια! Μπράβο!"
Λίγο αργότερα:
"Το έκανα σωστά;"
Και μετά:
"Ποιο να διαλέξω;"
Υπάρχει όμως μια στιγμή που αξίζει να παρατηρήσουμε κάτι: ζητά τη γνώμη μας επειδή θέλει να τη μοιραστεί μαζί μας ή επειδή δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τη δική του; Αυτή η μικρή διαφορά έχει μεγάλη σημασία.
Το "μπράβο" μας είναι σημαντικό, αλλά δεν αρκεί
Ένα παιδί θα συνεχίσει να χρειάζεται το "μπράβο" μας. Το ζητούμενο είναι, μεγαλώνοντας, να μη χρειάζεται μόνο αυτό για να πιστέψει ότι τα κατάφερε.
Θέλουμε σταδιακά να μπορεί να κοιτάξει μια ζωγραφιά και να πει:
"Μου αρέσει".
Να ολοκληρώσει κάτι δύσκολο και να σκεφτεί:
"Προσπάθησα πολύ".
Να βρίσκεται μπροστά σε δύο επιλογές και, αντί να ψάχνει αμέσως κάποιον να αποφασίσει για εκείνο, να αναρωτηθεί:
"Εγώ τι θέλω;"
Αυτό είναι ένα κομμάτι της εσωτερικής σιγουριάς. Και δεν εμφανίζεται ξαφνικά στην εφηβεία ή στην ενήλικη ζωή. Χτίζεται μέσα σε πολλές μικρές καθημερινές στιγμές.
Μερικές φορές χρειάζεται να μην απαντήσουμε τόσο γρήγορα
Όταν ένα παιδί ρωτά "Σου αρέσει η ζωγραφιά μου;", η αυθόρμητη απάντηση είναι εύκολη: "Φυσικά!"
Μπορούμε όμως να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα. "Εμένα μου αρέσει πολύ αυτό το σημείο. Εσένα τι σου αρέσει περισσότερο;"
Ξαφνικά, το παιδί δεν ακούει μόνο τη δική μας αξιολόγηση. Καλείται να σχηματίσει τη δική του.
Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε όταν μας ρωτά: "Το έκανα καλά;"
Αντί να βιαστούμε να βαθμολογήσουμε το αποτέλεσμα, μπορούμε να πούμε: "Εσύ πώς νιώθεις γι' αυτό που έκανες;"
Ή: "Ποιο κομμάτι σε δυσκόλεψε περισσότερο;"
Οι ερωτήσεις αυτές δεν αντικαθιστούν την ενθάρρυνση. Την κάνουν ουσιαστικότερη.
Από το αποτέλεσμα στην προσπάθεια
Υπάρχει ακόμη μία μικρή αλλαγή που μπορούμε να κάνουμε στη γλώσσα μας. Αντί κάθε προσπάθεια να τελειώνει μόνο με ένα "μπράβο", μπορούμε να περιγράψουμε αυτό που είδαμε.
"Παρατήρησα ότι δυσκολεύτηκες, αλλά δεν τα παράτησες."
"Δοκίμασες διαφορετικούς τρόπους μέχρι να βρεις αυτόν που σε βοήθησε."
"Δούλεψες πολλή ώρα γι' αυτό."
Με αυτόν τον τρόπο το παιδί αρχίζει να καταλαβαίνει τι ακριβώς έκανε καλά. Δεν εξαρτάται μόνο από μια γενική επιβράβευση. Μαθαίνει να αναγνωρίζει μόνο του την προσπάθεια, την επιμονή και την εξέλιξή του.
Μικρές επιλογές, μεγάλη εξάσκηση
Η εμπιστοσύνη στη δική μας κρίση χρειάζεται εξάσκηση. Ένα παιδί μπορεί να ξεκινήσει από πολύ απλά πράγματα.
"Ποια μπλούζα θέλεις να φορέσεις;"
"Ποιο από τα δύο βιβλία θέλεις να διαβάσουμε;"
"Πώς πιστεύεις ότι θα μπορούσες να λύσεις αυτό το πρόβλημα;"
Φυσικά, δεν μεταφέρουμε στο παιδί αποφάσεις που ανήκουν στον γονέα. Του δίνουμε όμως πραγματικό χώρο εκεί όπου μπορεί να επιλέξει.
Και όταν η επιλογή του δεν αποδειχθεί η καλύτερη; Δεν χρειάζεται πάντα το "Σου τα έλεγα". Μπορούμε να ρωτήσουμε: "Τι έμαθες από αυτό;" ή
"Την επόμενη φορά τι θα δοκίμαζες διαφορετικά;"
Γιατί εμπιστοσύνη στον εαυτό δεν σημαίνει "παίρνω πάντα σωστές αποφάσεις". Σημαίνει ότι μπορώ να αποφασίσω, να παρατηρήσω το αποτέλεσμα και να μάθω από αυτό.
Μια ερώτηση που αξίζει να κάνουμε συχνότερα
Στο τέλος μιας ημέρας μπορούμε, αντί για το συνηθισμένο "Πώς πέρασες;", να δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό: "Για ποιο πράγμα ένιωσες περήφανος σήμερα;"
Στην αρχή ίσως το παιδί να μην ξέρει τι να απαντήσει. Δεν πειράζει.
Με τον καιρό αρχίζει να ψάχνει μόνο του τις στιγμές στις οποίες προσπάθησε, τόλμησε, βοήθησε, επέμεινε ή έκανε κάτι που είχε σημασία για εκείνο.
Η δική μας επιβεβαίωση θα παραμένει σημαντική. Τα παιδιά χρειάζονται να νιώθουν ότι τα βλέπουμε, ότι αναγνωρίζουμε την προσπάθειά τους και ότι χαιρόμαστε μαζί τους.
Παράλληλα, όμως, μπορούμε να τους χαρίσουμε κάτι ακόμη: την ευκαιρία να αναπτύξουν έναν εσωτερικό διάλογο που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το τι πιστεύουν οι άλλοι.
Έτσι, δίπλα στο: "Είμαι περήφανος για σένα" μπορεί να αρχίσει να υπάρχει και μια δεύτερη ερώτηση: "Εσύ είσαι περήφανος για τον εαυτό σου;"
Κάποια στιγμή δεν θα είμαστε δίπλα στο παιδί μας σε κάθε επιλογή που θα χρειαστεί να κάνει. Η δική μας δουλειά δεν είναι να του έχουμε δώσει όλες τις απαντήσεις. Είναι να το έχουμε βοηθήσει να μάθει να ακούει και τη δική του.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
