Τη μία στιγμή γελάει και παίζει γεμάτο ενέργεια, και την επόμενη ξεσπά σε κλάματα ή παρουσιάζει μια έντονη έκρηξη θυμού (tantrum) για κάτι που σε σένα φαίνεται ασήμαντο. Τα παιδιά εκφράζουν τα συναισθήματά τους αλλά ακόμα δεν έχουν μάθει να τα διαχειρίζονται. Όσο και να το γνωρίζουμε καλά. αυτή η συναισθηματική αστάθεια προκαλεί συχνά άγχος στους γονείς, οι οποίοι αναρωτιούνται αν πρόκειται για μια φυσιολογική φάση της ανάπτυξης ή για ένδειξη κάποιου βαθύτερου προβλήματος.
Ένας εγκέφαλος υπό κατασκευή
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP) και την Mayo Clinic, οι καθημερινές και απότομες αλλαγές στη διάθεση των παιδιών, ιδιαίτερα στις ηλικίες μεταξύ 2 και 5 ετών, είναι απολύτως φυσιολογικές.
Η βασική αιτία κρύβεται στη νευρολογική τους ανάπτυξη. Ο προμετωπιαίος φλοιός του εγκεφάλου, η περιοχή δηλαδή που είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο των παρορμήσεων, τη λογική σκέψη και τη ρύθμιση των συναισθημάτων, είναι η τελευταία που ωριμάζει πλήρως (μια διαδικασία που συνεχίζεται μέχρι την ενηλικίωση). Τα μικρά παιδιά βιώνουν τα συναισθήματά τους με τεράστια ένταση, αλλά δεν διαθέτουν ακόμη τα νευρολογικά "εργαλεία" για να τα φιλτράρουν ή να τα συγκρατήσουν.
Οι επιστήμονες της Mayo Clinic επισημαίνουν ότι οι αλλαγές στη διάθεση συχνά δεν οφείλονται σε κακή συμπεριφορά, αλλά σε οργανικούς ή περιβαλλοντικούς παράγοντες:
Έλλειψη ύπνου και κούραση: Το νευρικό σύστημα των παιδιών εξαντλείται γρήγορα, μειώνοντας την ήδη περιορισμένη ικανότητα αυτορρύθμισής τους.
Μεταβολές στα επίπεδα σακχάρου (Πείνα): Η υπογλυκαιμία προκαλεί άμεση έκκριση κορτιζόλης και αδρεναλίνης, οδηγώντας σε εκνευρισμό.
Υπερερεθισμός: Οι πολλοί θόρυβοι, οι οθόνες ή οι έντονες δραστηριότητες κουράζουν τον παιδικό εγκέφαλο.
Αναπτυξιακά ορόσημα: Όταν ένα παιδί προσπαθεί να κατακτήσει μια νέα δεξιότητα (π.χ. λόγο ή κινητική δεξιότητα) και αποτυγχάνει, βιώνει έντονη ματαίωση.
Πώς να το διαχειριστείς
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι γονείς πρέπει να έχουμε ένα σταθερό πρόγραμμα-ρουτίνα που προσφέρει ασφάλεια στο παιδί.
Όταν συμβαίνει η αλλαγή διάθεσης, η διατήρηση της ψυχραιμίας του γονέα λειτουργεί ως "συν-ρύθμιση", δηλαδή ο ενήλικας "δανείζει" τον δικό του ήρεμο εγκέφαλο στο παιδί μέχρι να ηρεμήσει!
