Το απόγευμα, το διάβασμα έχει καταλήξει ξανά σε μικρή μάχη. Το παιδί χάνει τη σειρά των ασκήσεων και, μόλις κάτι του φανεί δύσκολο, θέλει να τα παρατήσει.
Λίγο αργότερα, όμως, μπροστά σε ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι, η εικόνα αλλάζει.
Μια στρατηγική δεν λειτουργεί; Δοκιμάζει άλλη. Χρειάζεται συνεργασία; Εξηγεί στον φίλο του τι μπορούν να κάνουν διαφορετικά.
Και κάπου εκεί έρχεται η γνώριμη απορία:
"Αφού μπορεί να επιμένει τόσο εδώ, γιατί όχι και στο διάβασμα;" Ίσως, όμως, αξίζει να αλλάξουμε λίγο την ερώτηση: από το "πόση ώρα παίζει;" στο "πώς παίζει;".
Τι κάνει όταν κάτι δεν πετυχαίνει; Τι επιλέγει μόνο του; Τι το κάνει να συνεχίσει; Πότε συνεργάζεται;
Παρατηρώντας πιο ενεργά τον τρόπο με τον οποίο παίζει το παιδί, συνειδητοποιούμε παράλληλα τι το κινητοποιεί και αν παρόμοιες συμπεριφορές εμφανίζονται και σε άλλα περιβάλλοντα. Ακριβώς πάνω σε αυτή τη διαφορετική ματιά βασίζεται και η θεματική της Κατερίνας Μανταδάκη στη δωρεάν διαδικτυακή δράση της Express Publishing "Μαθαίνει αλλιώς. Θα ζήσει αλλιώς." στις 15 Σεπτεμβρίου: να κοιτάξουμε λίγο πέρα από το "δεν τα πάει καλά στα μαθήματα" και να ανακαλύψουμε τι μπορεί να κάνει ένα παιδί, τι το κινητοποιεί και τι χρειάζεται από εμάς για να αξιοποιήσει καλύτερα τις δυνατότητές του.
Τι μπορούμε να παρατηρήσουμε όταν παίζει;
Ορισμένες ψηφιακές εμπειρίες στον χώρο του gaming —μεταξύ αυτών και κάποιες στο Roblox— αφήνουν στον παίκτη ελευθερία να δημιουργήσει, να εξερευνήσει, να λύσει προβλήματα και να συνεργαστεί. Αυτή είναι, πολύ απλά, η λογική των παιχνιδιών ανοιχτού τύπου ή sandbox: δεν υπάρχει πάντα ένας μόνο σωστός δρόμος. Και καθώς τα παιδιά μας παίζουν τέτοιου είδους παιχνίδια, δημιουργείται ένα ενδιαφέρον πεδίο παρατήρησης.
Όταν δημιουργεί: Χτίζει, αλλάζει, ξαναδοκιμάζει. Μπορεί να δούμε δημιουργικότητα και διάθεση για βελτίωση.
Ρωτήστε: "Τι άλλαξες από την πρώτη φορά και γιατί;"
Όταν λύνει μια πρόκληση: Προσπαθεί ξανά και αλλάζει τακτική όταν κάτι δεν λειτουργεί. Μπορεί να παρατηρήσουμε επιμονή και ευελιξία.
Ρωτήστε: "Τι δοκίμασες διαφορετικά αυτή τη φορά;"
Όταν οργανώνει: Αποφασίζει τι πρέπει να γίνει πρώτο και σχεδιάζει την επόμενη κίνησή του.
Ρωτήστε: "Πώς αποφάσισες από πού θα ξεκινήσεις;"
Όταν συνεργάζεται: Μοιράζει ρόλους, εξηγεί κάτι σε έναν φίλο ή ζητά βοήθεια.
Ρωτήστε: "Πώς αποφασίσατε ποιος θα κάνει τι;"
Μήπως, τελικά, μπορεί να μας μάθει το παιχνίδι περισσότερα για το παιδί μας απ’ όσα νομίζουμε; Η Κατερίνα Μανταδάκη εξηγεί στο βίντεο που ακολουθεί.
Δεν υπάρχει ένας "τύπος μαθητή"
Αν παρατηρήσουμε λίγο πιο προσεκτικά ένα παιδί την ώρα που παίζει, ειδικά σε ένα παιχνίδι ανοιχτού τύπου, είναι εύκολο να δούμε ότι δεν χρησιμοποιεί μία μόνο ικανότητα. Μπορεί τη μία στιγμή να οργανώνει, την άλλη να συνεργάζεται, να επιμένει όταν κάτι δεν πετυχαίνει ή να βρίσκει έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο για να φτάσει στον στόχο του.
Το παιχνίδι δεν δημιουργεί απαραίτητα αυτές τις δεξιότητες ούτε μας λέει "τι τύπος παιδιού είναι". Μπορεί, όμως, να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε διαφορετικά δυνατά σημεία να γίνονται περισσότερο ορατά.
Κάπως έτσι λειτουργεί και η μάθηση.
Ένα παιδί μπορεί να συμμετέχει περισσότερο όταν έχει έναν ξεκάθαρο στόχο, όταν μπορεί να δοκιμάσει κάτι στην πράξη, όταν συνεργάζεται ή όταν του δίνεται η δυνατότητα να προσεγγίσει ένα πρόβλημα με διαφορετικό τρόπο. Το ζητούμενο δεν είναι να βρούμε μία ετικέτα που το περιγράφει, αλλά να αναγνωρίσουμε τα δυνατά του σημεία και τις συνθήκες που το βοηθούν να τα αξιοποιήσει.
Γι’ αυτό και οι παλιοί διαχωρισμοί σε "οπτικούς", "ακουστικούς" ή άλλους σταθερούς τύπους μαθητών δεν αποτυπώνουν την πολυπλοκότητα της μάθησης. Το μαθησιακό προφίλ ενός παιδιού είναι πολύ πιο δυναμικό: αλλάζει ανάλογα με το αντικείμενο, το ενδιαφέρον, τη δυσκολία, την προηγούμενη εμπειρία και το περιβάλλον.
Ίσως, λοιπόν, αντί να ρωτάμε "τι τύπος μαθητή είναι;", να έχει περισσότερο νόημα να ρωτήσουμε:
"Τι ήταν διαφορετικό εδώ και το βοήθησε να συμμετέχει;"
Ήταν η δυνατότητα επιλογής; Η άμεση ανατροφοδότηση; Η συνεργασία; Το ότι μπορούσε να κάνει λάθος και να ξαναδοκιμάσει;
Και εκεί αρχίζει να δημιουργείται η πραγματική γέφυρα από την παρατήρηση στη μάθηση.
Από το παιχνίδι στην εκμάθηση Αγγλικών
Δεν σημαίνει ότι όσα κάνει ένα παιδί στο παιχνίδι θα μεταφερθούν αυτόματα στο σχολείο.
Σημαίνει ότι, αντί να κοιτάμε μόνο πού δυσκολεύεται, αρχίζουμε να παρατηρούμε και τις συνθήκες μέσα στις οποίες τα καταφέρνει.
Και το ίδιο μπορούμε να κάνουμε όταν μαθαίνει. Αν ένα παιδί συμμετέχει περισσότερο όταν έχει επιλογές, όταν συνεργάζεται, όταν παίρνει άμεση ανατροφοδότηση ή όταν μπορεί να δοκιμάσει ξανά χωρίς τον φόβο του λάθους, αξίζει να αναρωτηθούμε πώς μπορούν αντίστοιχες συνθήκες να βρουν χώρο και στη μαθησιακή διαδικασία.
Αυτό ισχύει φυσικά και στην εκμάθηση Αγγλικών. Ο μαθησιακός στόχος παραμένει ο ίδιος, αλλά ο δρόμος προς αυτόν δεν χρειάζεται να είναι ίδιος για κάθε παιδί. Ένα παιδί μπορεί να κινητοποιείται περισσότερο μέσα από μια ιστορία, ένα άλλο μέσα από μια δραστηριότητα, τη συνεργασία ή την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα στην πράξη.
Αυτή τη λογική μεταφέρει και στο εκπαιδευτικό της υλικό η Express Publishing, εκδοτικός οίκος με εξειδίκευση στην εκμάθηση Αγγλικών. Μέσα από τα βιβλία και το ευρύτερο εκπαιδευτικό υλικό που δημιουργεί για μαθητές και εκπαιδευτικούς, η φιλοσοφία "Learn it, your way” αποκτά πρακτικό περιεχόμενο: περισσότερες αφετηρίες και τρόπους συμμετοχής, ώστε κάθε μαθητής να μπορεί να εξασκείται, να εκφράζεται και να χτίζει σταδιακά μεγαλύτερη αυτονομία και αυτοπεποίθηση.
Μια πρόσκληση να δούμε τα παιδιά μας… αλλιώς
Με αφετηρία ακριβώς αυτή τη συζήτηση, η Express Publishing διοργανώνει στις 15 Σεπτεμβρίου τη δωρεάν διαδικτυακή δράση:
"Μαθαίνει αλλιώς. Θα ζήσει αλλιώς."
📅 15 Σεπτεμβρίου 2026 | 19:00–21:00
19:00–20:00 | Όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη κάνει τη δουλειά, τι θα κάνουν τα παιδιά μας;
Με την Αναστασία Σαραγά
Μια συζήτηση για τις δεξιότητες που θα έχουν πραγματική αξία στον κόσμο του αύριο και τον ρόλο γονέων και εκπαιδευτικών στην ανάπτυξή τους.
20:00–21:00 | Δεν τα πάει καλά στα μαθήματα; Για δες πώς παίζει Roblox!
Με την Κατερίνα Μανταδάκη
Ένα webinar για το πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε τις κρυμμένες δυνατότητες κάθε παιδιού, να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή του και να αξιοποιήσουμε τα μοναδικά του δυνατά σημεία, είτε πρόκειται για νευροδιαφορετικότητα είτε για διαφορετικό μαθησιακό προφίλ.
Δωρεάν συμμετοχή με προεγγραφή εδώ
