Κάθε φορά που δένεις το παιδί στο κάθισμα του αυτοκινήτου, που ασφαλίζεις τα ντουλάπια της κουζίνας ή που κρύβεις τα φάρμακα στο πιο ψηλό ράφι, νιώθεις μια μικρή ανακούφιση. Σκέφτεσαι: "Εντάξει, το σπίτι είναι ασφαλές". Είναι όμως αυτό αρκετό;
Σύμφωνα με άρθρο του The Conversation, όμως, οι ακούσιοι τραυματισμοί στερούν τη ζωή σε περισσότερα από 7.000 παιδιά και εφήβους (ηλικίας 1 έως 19 ετών) στις ΗΠΑ κάθε χρόνο. Μιλάμε για σχεδόν 20 θανάτους την ημέρα. Οι τραυματισμοί αυτοί είναι η κύρια αιτία θανάτου στα παιδιά, και το χειρότερο; Τις περισσότερες φορές θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Ευτυχώς οι ενήλικες στη ζωή ενός παιδιού μπορούν να αλλάξουν τις πιθανότητες υπέρ της ασφάλειάς του. Όπως αναφέρει στο ίδιο άρθρο ο Dr. David Schwebel, παιδοψυχολόγος που μελετά την πρόληψη των παιδικών τραυματισμών εδώ και τρεις δεκαετίες και συγγραφέας του βιβλίου "Μεγαλώνοντας παιδιά που επιλέγουν την ασφάλεια", επειδή οι γονείς μπορούμε να αναγνωρίσουμε τους κινδύνους πολύ καλύτερα από ένα παιδί, είμαστε σε θέση να παρέμβουμε πριν συμβεί το κακό. Ταυτόχρονα, όμως, και τα ίδια τα παιδιά μπορούν να προστατεύσουν τον εαυτό τους, αρκεί να ακολουθούν τους κανόνες και, όσο μεγαλώνουν, να παίρνουν ασφαλείς αποφάσεις.
Προφανώς, δεν μπορείς να προβλέψεις τα πάντα ούτε να προετοιμάσεις το παιδί σου για κάθε πιθανό σενάριο. Κάποια στιγμή θα βρεθείτε μπροστά σε μια χαλασμένη κούνια, σε μια επικίνδυνη διασταύρωση ή σε ένα παγωμένο, ολισθηρό πεζοδρόμιο. Ο ειδικός, ωστόσο, μοιράζεται μερικές επιστημονικά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις για να δημιουργήσουμε μια οικογενειακή κουλτούρα ασφάλειας.
1. Η γνώση είναι δύναμη
Μην υποτιμάς τη δύναμη των ξεκάθαρων οδηγιών. Ήδη από την ηλικία των 2 ετών, τα παιδιά μπορούν να μάθουν απλούς κανόνες ασφαλείας, όπως: Μην πηγαίνεις πιο πέρα από το πεζοδρόμιο ή μην πειράζεις τον σκύλο όταν κοιμάται. Όσο μεγαλώνουν, μπορείς να τους διδάξεις πιο σύνθετες δεξιότητες, όπως το πώς να κρατούν με ασφάλεια το κερί το Πάσχα ή πώς να προσέχουν την κίνηση στους δρόμους όταν κάνουν ποδήλατο.
Η διδασκαλία αυτή λειτουργεί καλύτερα όταν γίνεται βιωματικά, τη στιγμή που συναντάτε έναν πιθανό κίνδυνο στην καθημερινότητά σας: για παράδειγμα, μιλώντας για την ασφάλεια των πεζών καθώς διασχίζετε το πάρκινγκ του σούπερ μάρκετ ή για την ασφαλή χρήση του μαχαιριού την ώρα που ετοιμάζετε το μεσημεριανό. Είναι πολύ εύκολο για εμάς τους γονείς να προσπεράσουμε αυτές τις στιγμές, επειδή για εμάς αυτές οι κινήσεις είναι ρουτίνα. Η έρευνα όμως δείχνει ότι το να συζητάμε γι' αυτές με τα παιδιά σε πραγματικό χρόνο προλαμβάνει τους τραυματισμούς.
2. Ενεργή πρόληψη και σωστή επίβλεψη
Για τα πιο μικρά παιδιά, τα προστατευτικά κιγκλιδώματα, οι κλειδαριές στα ντουλάπια και τα καλύμματα στις πρίζες είναι απαραίτητα. Μετά, έρχεται η επίβλεψη. H σωστή επίβλεψη απαιτεί να ισορροπούμε ανάμεσα σε τρία στοιχεία: το πόσο έντονα παρακολουθούμε το παιδί, το πόσο κοντά του βρισκόμαστε και το πόσο συνεχής είναι η προσοχή μας.
Όταν είμαστε κοντά σε νερό, η μικρή απόσταση είναι το παν για να μπορέσουμε να παρέμβουμε σωματικά αν χρειαστεί. Στην παιδική χαρά, μια λεκτική προειδοποίηση από μακριά είναι συχνά αρκετή, οπότε εκεί το πιο σημαντικό είναι η συνεχής προσοχή μας. Υπάρχει όμως και ένα τέταρτο στοιχείο, ειδικά σε καταστάσεις όπως το κολύμπι στην πισίνα του σπιτιού: η ικανότητά μας να βοηθήσουμε. Η διάγνωση του πνιγμού είναι δύσκολη, επειδή ένα παιδί μπορεί να βυθιστεί χωρίς να φαίνεται ότι παλεύει. Αν ένα παιδί κινδυνεύει στο νερό, το να ξέρεις πώς να το διασώσεις και πώς να του κάνεις ΚΑΡΠΑ μπορεί να του σώσει τη ζωή.
3. Κάνε ό,τι κάνω
Τα παιδιά μαθαίνουν κοιτάζοντας τους ανθρώπους που εμπιστεύονται. Αυτό σημαίνει ότι οι δικές μας πράξεις έχουν τη μεγαλύτερη βαρύτητα. Ακόμα κι αν τα παιδιά λατρεύουν να δοκιμάζουν τα όρια των κανόνων μας, οι μελέτες δείχνουν ότι οι γονείς που αποφεύγουν να οδηγούν αποσπασμένοι (π.χ. κοιτάζοντας το κινητό) έχουν παιδιά που κάνουν το ίδιο, όπως συμβαίνει και με τους γονείς που φοράνε πάντα κράνος στο ποδήλατο. Αντίθετα, τα παιδιά προσέχουν αμέσως πότε οι γονείς τους δεν εφαρμόζουν αυτά που κηρύττουν.
4. Επιβράβευση και καθοδήγηση
Η συνεχής καθοδήγηση, ο έπαινος και η ανακατεύθυνση μπορούν να μετατρέψουν τις σωστές αποφάσεις ασφαλείας σε μόνιμες συνήθειες. Όταν επιβραβεύεις μια σοφή απόφαση –όπως το να πάρει το κράνος του φεύγοντας για ποδήλατο– με μια κουβέντα όπως: Μια καλή σκέψη! ή με ένα γρήγορο "κόλλα πέντε", ενισχύεις αυτή τη συμπεριφορά.
Αντίστοιχα, το να προλάβεις και να αλλάξεις μια κακή ιδέα –όπως το να πηδήξει από ένα ψηλό τοιχάκι ή να κάνει πατίνια στο δρόμο– στρέφοντάς το σε μια πιο ασφαλή αλλά εξίσου διασκεδαστική δραστηριότητα, το βοηθά να πάρει καλύτερες αποφάσεις στο μέλλον.
Στόχος μας δεν είναι η τιμωρία ή τα κηρύγματα. Αντίθετα, αυτές οι μικρές δόσεις επαίνου και σωστής κατεύθυνσης προετοιμάζουν τα παιδιά να αναγνωρίζουν τους κινδύνους μόνα τους, όσο αναπτύσσουν τις νοητικές και σωματικές τους ικανότητες.
Διαβάστε Επίσης
