Αν έχεις ακούσει ότι στη Μοντεσσοριανή εκπαίδευση η εξάσκηση για τη διακοπή της πάνας ξεκινά ακόμη και από τους 6 μήνες, άκουσες πολύ σωστά. Αυτό, όμως, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγχωθείς ή να πιέσεις το δικό σου παιδί να ακολουθήσει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Κάθε παιδί είναι μοναδικό.
Αυτό που πραγματικά έχει σημασία, σύμφωνα με τη Μοντεσσοριανή παιδαγωγό Γωγώ Ζήγκου, είναι η προετοιμασία του περιβάλλοντος και του παιδιού πολύ πριν έρθει η στιγμή του τελικού αποχαιρετισμού της πάνας. Και πράγματι, το καλοκαίρι αποτελεί μια εξαιρετική περίοδο για να ξεκινήσει τόσο η εξάσκηση όσο και η οριστική διακοπή, καθώς τα λιγότερα ρούχα διευκολύνουν τη διαδικασία.
Ας δούμε τα βασικά βήματα για να γίνει αυτή η μετάβαση με σεβασμό και επιτυχία.
1. Προετοιμασία του χώρου
Το πρώτο και βασικότερο βήμα στη Μοντεσσοριανή φιλοσοφία είναι να διαμορφώσουμε το σπίτι έτσι ώστε να ενισχύει την αυτονομία του παιδιού.
Τι πρέπει να κάνεις: Είτε επιλέξεις ένα κλασικό γιογιό είτε ένα σκαλοπάτι με μειωτήρα για τη λεκάνη της τουαλέτας, φρόντισε να βρίσκονται σε εμφανές και εύκολα προσβάσιμο σημείο.
Ο στόχος: Το παιδί πρέπει να μπορεί να πλησιάσει και να χρησιμοποιήσει αυτά τα αντικείμενα μόνο του, όποτε νιώσει την ανάγκη, χωρίς να εξαρτάται συνεχώς από τη δική σου βοήθεια.
2. Δείχνουμε, λεν λέμε απλώς
Στη Μοντεσσοριανή παιδαγωγική, οι λέξεις δεν είναι ποτέ αρκετές αν δεν συνοδεύονται από πράξεις. Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από την παρατήρηση.
Η πράξη: Δείξε στο παιδί πρακτικά πώς χρησιμοποιούνται αυτά τα αντικείμενα.
Ένα έξυπνο tip: Αν νιώθεις αμηχανία ή δυσκολία, επιστράτευσε ένα κατάλληλο κουκλάκι. Κάνε μια αναπαράσταση, δείχνοντας στο κουκλάκι πώς να κάθεται στο γιογιό. Το παιδί θα κατανοήσει τη διαδικασία πολύ πιο εύκολα μέσα από το παιχνίδι.
3. Η συμμετοχή του παιδιού
Όταν νιώσεις ότι το παιδί έχει εξασκηθεί αρκετά και είναι έτοιμο για το επόμενο βήμα, κάνε το συμμέτοχο στην αλλαγή.
Η προετοιμασία: Λίγο πριν ξεκινήσετε, πηγαίνετε μαζί στην αγορά για να διαλέξει τα πρώτα του εσώρουχα. Αυτό θα του δώσει μια αίσθηση ελέγχου και ενθουσιασμού.
Ορίστε μαζί μια συγκεκριμένη ημέρα έναρξης και αποχαιρετήστε την πάνα μια για πάντα. Φυσικά, υπάρχουν πάντα εξαιρέσεις (π.χ. κατά τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου ή σε περιόδους έντονου στρες), αλλά ο στόχος είναι η σταθερότητα.
Πότε όμως είναι πραγματικά έτοιμο το παιδί;
Η ηλικία είναι απλώς ένας αριθμός. Οι σφιγκτήρες του παιδιού αποκτούν τη δυνατότητα να λειτουργούν με τη θέλησή του περίπου από τους 18 έως τους 24 μήνες. Αντί, λοιπόν, να κοιτάς το ημερολόγιο, παρατήρησε τα παρακάτω σημάδια ετοιμότητας:
- Μένει στεγνό για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
- Δείχνει έντονο ενδιαφέρον για την τουαλέτα και τι κάνουν οι μεγάλοι εκεί.
- Μπορεί να ανεβοκατεβάζει το παντελόνι του (μερική αυτονομία στα ρούχα).
- Δείχνει ξεκάθαρα (με λέξεις, ήχους ή χειρονομίες) ότι έκανε ή θέλει να κάνει τσίσα/κακά.
- Ενοχλείται εμφανώς και δυσανασχετεί όταν η πάνα του είναι λερωμένη.
Δεν κοιτάμε την ηλικία. Κοιτάμε το παιδί.
Η διακοπή της πάνας δεν είναι ένας αγώνας δρόμου για το ποιο παιδί θα τα καταφέρει πιο γρήγορα, ούτε ένας διαγωνισμός για τους γονείς. Είναι ένα ακόμη σπουδαίο, όμορφο βήμα του παιδιού προς την προσωπική του ανεξαρτησία. Δώσε του χρόνο, δείξε εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του και απόλαυσε αυτή τη μεταβατική περίοδο του καλοκαιριού με υπομονή και ηρεμία!
Δες όλα τα βίντεο της παιδαγωγού και των ειδικών-συνεργατών του TheMamagers.gr εδώ

