Σε μια εποχή όπου η αυτοεκτίμηση των παιδιών συζητιέται όλο και περισσότερο τόσο εξαιτίας του σχολικού εκφοβισμού όσο και των αυξανόμενων προκλήσεων, πολλοί γονείς αναρωτιούνται τι πραγματικά βοηθά ένα παιδί να πιστέψει στον εαυτό του.
Είναι τα συχνά "μπράβο", οι επιβραβεύσεις και οι βαθμοί ή μήπως κάτι βαθύτερο;
Η πιστοποιημένη Μοντεσσοριανή παιδαγωγός Γωγώ Ζήγκου υποστηρίζει ότι η πραγματική αυτοπεποίθηση δεν καλλιεργείται μέσα από την εξωτερική επιβεβαίωση, αλλά μέσα από την εμπειρία της προσωπικής προσπάθειας και της επιτυχίας. Όπως λέει χαρακτηριστικά, "η αυτοεκτίμηση δεν χτίζεται όταν λέμε στο παιδί "μπράβο”. Χτίζεται όταν λέει μόνο του: "τα κατάφερα”".
Στη Μοντεσσοριανή προσέγγιση, το παιδί μαθαίνει κυρίως μέσα από την πράξη και τη βιωματική εμπειρία. Όταν έχει τη δυνατότητα να επιλέγει τη δραστηριότητά του, να δουλεύει με τα χέρια του και να ολοκληρώνει κάτι μόνο του, τότε γεννιέται μια βαθύτερη και πιο ουσιαστική αίσθηση αυτοπεποίθησης. Σε αυτό το πλαίσιο, το παιδί δεν συγκρίνεται με άλλα παιδιά και δεν αξιολογείται με τον παραδοσιακό τρόπο. Αντίθετα, ο ενήλικας το εμπιστεύεται και του δίνει τον χώρο να ανακαλύψει μόνο του τις δυνατότητές του.
Η ίδια φιλοσοφία ισχύει και για την αυτοπειθαρχία. Σύμφωνα με τη Γωγώ Ζήγκου, η αυτοπειθαρχία δεν προκύπτει από τιμωρίες ή απειλές, αλλά από ένα περιβάλλον που προσφέρει σταθερότητα και σαφήνεια. Στη Μοντεσσοριανή εκπαίδευση τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε μια καθημερινότητα με σταθερή ρουτίνα, ξεκάθαρα όρια και ελευθερία μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Όταν ένα παιδί αισθάνεται ασφάλεια μέσα σε αυτό το περιβάλλον, μπορεί να μάθει σταδιακά να αυτορρυθμίζεται.
Όπως επισημαίνει στο βίντεο του The Mamagers, ένα παιδί που έχει μάθει να αυτοπειθαρχεί από μόνο του, θα μπορέσει αργότερα πολύ πιο εύκολα να ανταποκριθεί και σε εξωτερικούς κανόνες ή απαιτήσεις. Με άλλα λόγια, πρώτα καλλιεργείται η εσωτερική πειθαρχία και στη συνέχεια γίνεται πιο φυσική η προσαρμογή σε εξωτερικά πλαίσια.
Στη Μοντεσσοριανή προσέγγιση, το παιδί μαθαίνει μέσα από την πράξη. Όταν:
- επιλέγει τη δραστηριότητά του
- δουλεύει με τα χέρια του
- και ολοκληρώνει κάτι μόνο του
Έτσι δημιουργείται αληθινή αυτοπεποίθηση. Δεν το συγκρίνουμε. Δεν το βαθμολογούμε. Το εμπιστευόμαστε.
Η αυτοπειθαρχία δεν έρχεται από τιμωρίες ή απειλές. Έρχεται από:
- σταθερή ρουτίνα
- σαφή όρια
- ελευθερία μέσα σε πλαίσιο
Ένα παιδί που νιώθει ασφάλεια, μπορεί να αυτορρυθμιστεί. Κι ένα παιδί που έχει μάθει να αυτό πειθαρχεί, του είναι πολύ πιο εύκολο να μάθε να πειθαρχεί σε εξωτερικούς παράγοντες.
H Μοντεσσοριανή εκπαίδευση, άλλωστε, δεν στοχεύει στη δημιουργία "υπάκουων" παιδιών. Στόχος της είναι να διαμορφώσει παιδιά με εσωτερική δύναμη, αυτογνωσία και εμπιστοσύνη στις δυνατότητές τους, παιδιά που μπορούν να σταθούν στα πόδια τους και να πουν με σιγουριά: "Το κατάφερα μόνο μου".
