Περισσότεροι από έναν στους πέντε ενήλικες βιώνουν κάποια ψυχική νόσο κάθε χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικάνικης ένωσης για τη Ψυχική Νόσο, ενώ περισσότεροι από έναν στους επτά νέους ηλικίας 6-17 ετών αντιμετωπίζουν μια διαταραχή ψυχικής υγείας, με το 50% όλων των ψυχικών ασθενειών να ξεκινά μέχρι την ηλικία των 14 ετών και το 75% μέχρι την ηλικία των 24 ετών. Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς μεγαλώνουν τα παιδιά τους κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής τους έχει τεράστιο αντίκτυπο στην ψυχική τους υγεία και την ευτυχία καθώς μεγαλώνουν. Κάτι τόσο απλό όσο ο έπαινος ή η επίπληξη σε ένα παιδί μπορεί να εσωτερικευτεί βαθιά και να καθορίσει το αν αυτό το παιδί θα παλέψει με την κατάθλιψη, το άγχος ή τη χρήση ουσιών ως έφηβος ή νεαρός ενήλικας.
Όμως, το πώς και το πού δημιουργείται η σύνδεση μεταξύ των γονεϊκών συμπεριφορών και της μελλοντικής ευαλωτότητας σε μια διαταραχή ψυχικής υγείας είναι πιο δύσκολο να διακριθεί.
Η ψυχολόγος του Πανεπιστημίου του Notre Dame, Kaylin Hill, που έχει αφιερώσει τα τελευταία 15 χρόνια της καριέρας της στην καλύτερη κατανόηση των συναισθημάτων και της κατάθλιψης και στο πώς να σπάσει ο κύκλος των διαγενεακών προβλημάτων ψυχικής υγείας, διαπίστωσε κάτι αποκαλυπτικό σε πρόσφατη έρευνά της που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Communications Psychology: Οι μέθοδοι ανατροφής των γονέων κατά τα προσχολικά χρόνια συμπίπτουν με το πώς το παιδί τους βιώνει τη χαρά και την ικανοποίηση καθ' όλη τη διάρκεια της εφηβείας -μια περίοδο κατά την οποία ο κίνδυνος για προβλήματα ψυχικής υγείας βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του.
Η έρευνα αποδεικνύει ότι η πρώιμη γονεϊκότητα συνδέεται με έναν από τους μεγαλύτερους νευρικούς δείκτες κινδύνου για θέματα ψυχικής υγείας που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.
Συμπεριφορά γονιών και μελλοντική ευαλωτότητα παιδιού
Η Hill και η ερευνητική της ομάδα ξεκίνησαν την εργασία τους παρατηρώντας αλληλεπιδράσεις τετ-α-τετ και γονεϊκές συμπεριφορές που περιλάμβαναν παιδιά 3 ετών και τους γονείς τους.
Στη συνέχεια σύγκριναν αυτές τις παρατηρήσεις με την ανάπτυξη της νευρικής ανταπόκρισης στην αμοιβή - δηλαδή πώς αντιδρά ο εγκέφαλος σε αμοιβές ή θετικά ερεθίσματα - στα ίδια παιδιά σε ηλικίες 9, 12, 15 και 18 ετών. Αυτή η διαχρονική μελέτη κάλυψε μια περίοδο 15 ετών, περιέλαβε 465 νέους και τους γονείς τους στο Πανεπιστήμιο Stony Brook στη Νέα Υόρκη, και υποστηρίχθηκε από επιχορήγηση του Εθνικού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ.
Όταν παρακολουθούσαν τα παιδιά 3 ετών και τους γονείς τους να αλληλεπιδρούν στο εργαστήριο στην αρχή της μελέτης, η Hill και η ομάδα της κωδικοποίησαν πόσο συχνά έβλεπαν θετικές γονεϊκές συμπεριφορές (εκδήλωση ζεστής συμπεριφοράς, υποστήριξης και ενθάρρυνσης) έναντι αρνητικών γονεϊκών συμπεριφορών (σκληρότητα, αυστηρότητα ή υπερβολική παρεμβατικότητα).
Αυτές οι κωδικοποιημένες αλληλεπιδράσεις συγκρίθηκαν με τα δεδομένα που καταγράφηκαν από τις αποκρίσεις του εγκεφάλου σε ερεθίσματα αμοιβής. Με ένα ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), το οποίο χρησιμοποιεί μικρά ηλεκτρόδια προσαρμοσμένα στο τριχωτό της κεφαλής μέσω ενός ειδικού καπέλου για την καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου, οι επιστήμονες ήταν σε θέση να παρακολουθήσουν την επεξεργασία της αμοιβής σε εγκεφαλικό επίπεδο.
Σε αυτή τη μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν χρήματα ως αμοιβή για τη νίκη σε ένα παιχνίδι μαντεψιάς, γεγονός που τους επέτρεψε να εξετάσουν τα ηλεκτρικά σήματα του εγκεφάλου σε απάντηση μιας νίκης έναντι μιας ήττας. Επειδή το σύστημα EEG είναι προσαρμόσιμο σε μια σειρά ατόμων με διαφορετικές ικανότητες και γνωστικά στάδια, οι επιστήμονες μπορέσαν να αξιολογήσουν την επεξεργασία της αμοιβής σε εγκεφαλικό επίπεδο ξεκινώντας από την ηλικία των 9 ετών και συνεχίζοντας στις ηλικίες των 12, 15 και 18 ετών.
Όσο περισσότερο έπαινο και επιβεβαίωση λαμβάνουν τα παιδιά από τους γονείς τους σε μικρή ηλικία, τόσο καλύτερα είναι στο να αναγνωρίζουν τα χαρούμενα πράγματα στη ζωή.
Τι έδειξε η έρευνα
Τα ευρήματά τους έδειξαν ότι τα παιδιά που βίωσαν υψηλότερα επίπεδα θετικής γονεϊκότητας ενθουσιάστηκαν περισσότερο όταν κέρδισαν τα χρήματα, ενώ τα παιδιά που μεγάλωσαν με ένα πιο αρνητικό στυλ γονεϊκότητας ήταν λιγότερο ενθουσιώδη.
Με άλλα λόγια, όσο περισσότερο έπαινο και επιβεβαίωση λαμβάνουν τα παιδιά από τους γονείς τους σε μικρή ηλικία, τόσο καλύτερα είναι στο να αναγνωρίζουν τα χαρούμενα πράγματα στη ζωή.
Η εργασία της Hill και της ομάδας της απέδειξε ότι η θετική γονεϊκότητα που βιώνεται στα πρώτα χρόνια μπορεί να διδάξει τον εγκέφαλο των παιδιών πώς να ανταποκρίνεται στα όμορφα πράγματα - στις διασκεδαστικές δραστηριότητες, τις φιλίες, την επιτυχία και την ευεξία.
Από την άλλη πλευρά, εάν ένας γονέας είναι ιδιαίτερα σκληρός ή επικριτικός και παρεμβατικός, ο εγκέφαλος αυτού του παιδιού μπορεί να αναπτύξει χαμηλή απόκριση αμοιβής - μια δυσκολία να βιώσει ευχαρίστηση και ευτυχία που στη συνέχεια ανοίγει την πόρτα στη θλίψη και την απογοήτευση.
Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν μια ευκαιρία για παρέμβαση, η οποία, μπορεί να χρειαστεί να περιλαμβάνει τόσο τους γονείς όσο και τα παιδιά. Εξάλλου, είναι κρίσιμο να υποστηρίζονται οι γονείς - ίσως ακόμη και πριν γεννηθεί το παιδί τους - καθώς και τα παιδιά και οι έφηβοι, ώστε να αντιμετωπιστεί η αλυσίδα των γεγονότων από τις γονεϊκές συμπεριφορές που παρατηρούνται στην ηλικία των 3 ετών έως την ανάπτυξη του παιδιού από τα 3 έως τα 18 έτη.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
