"Σταματήστε να κατηγορείτε τις οθόνες": Τι αποκαλύπτει κορυφαίος παιδοψυχίατρος για το άγχος και τον εθισμό των παιδιών

Πρόσθεσε το themamagers.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Γονείς, πολιτικοί και ψυχολόγοι εκπέμπουν συνεχώς σήμα κινδύνου για τις ώρες που περνούν τα παιδιά και οι έφηβοι μπροστά από μια οθόνη. Οι συστάσεις για αυστηρά όρια χρόνου διαδέχονται η μία την άλλη, παρουσιάζοντας τα smartphone ως τον κύριο "ένοχο" για την έξαρση του άγχους και της κατάθλιψης.

Ωστόσο, ο Δρ. Τζόναθαν Σλέιτερ, αναπληρωτής καθηγητής παιδοψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, υποστηρίζει σε άρθρο τους στους New York Times ότι το να εστιάζουμε μόνο στις οθόνες είναι μια βολική παραπλάνηση.

Το σύμπτωμα και όχι η αιτία

"Στο ιατρείο μου βλέπω καθημερινά παιδιά που χρησιμοποιούν ψυχαναγκαστικά τα τηλέφωνα και τα τάμπλετ τους. Αυτή η καταναγκαστική συμπεριφορά όμως είναι σχεδόν πάντα σημάδι για κάτι βαθύτερο", επισημαίνει ο Δρ. Σλέιτερ.

Πίσω από τον λεγόμενο "εθισμό στην οθόνη" κρύβονται συχνά:

• Αδιάγνωστο ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας).
• Κρυφό άγχος ή κατάθλιψη.
• Στοιχεία στο φάσμα του Αυτισμού.
• Οικογενειακά τραύματα ή βιώματα παραμέλησης και φτώχειας.

Τα παιδιά με νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες ή ψυχική επιβάρυνση είναι πολύ πιο ευάλωτα στο να καταφύγουν στις οθόνες ως μηχανισμό αποφυγής. Κατηγορώντας απλώς την τεχνολογία, αγνοούμε την πραγματική αιτία που τροφοδοτεί αυτή τη συμπεριφορά.

Τι λέει η επιστήμη για τον χρόνο στην οθόνη;

Αντίθετα με την κοινή πεποίθηση, οι πιο πρόσφατες επιστημονικές μελέτες αποδεικνύουν ότι ο συνολικός χρόνος που περνά ένα παιδί στην οθόνη έχει πολύ μικρή έως μηδαμινή επίδραση στην εμφάνιση κατάθλιψης ή αυτοκτονικού ιδεασμού.

Μεγάλη έρευνα (δημοσιευμένη στο περιοδικό JAMA) παρακολούθησε χιλιάδες παιδιά και διαπίστωσε ότι:

• Ο χρόνος χρήσης στα 9 και 10 έτη δεν προέβλεπε προβλήματα ψυχικής υγείας τέσσερα χρόνια αργότερα.
• Η εθιστική χρήση όμως (το αίσθημα έντονου άγχους όταν απομακρύνεται η συσκευή ή το συνεχές scrolling παρά τις αρνητικές συνέπειες) διπλασίαζε τον κίνδυνο.
• Παράγοντες όπως η γενετική προδιάθεση, η ποιότητα του οικογενειακού περιβάλλοντος και η έλλειψη σωστής διάγνωσης παίζουν πολύ σημαντικότερο ρόλο στην ψυχική υγεία ενός παιδιού από ό,τι οι ώρες που κοιτάζει μια οθόνη.

Πού πρέπει να εστιάσουμε;

Η επιβολή χρονικών ορίων στις οθόνες μπορεί να βοηθήσει στη γενικότερη φυσική υγεία και τον ύπνο του παιδιού, αλλά δεν αποτελεί θεραπεία για το άγχος ή την κατάθλιψη.

Για να αντιμετωπιστεί η κρίση στην ψυχική υγεία των νέων, ο Δρ. Σλέιτερ τονίζει ότι χρειαζόμαστε:

• Έγκαιρη και σωστή διάγνωση από ειδικούς.
• Πρόσβαση σε αποδεδειγμένες θεραπείες, όπως η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT).
• Ενίσχυση της ψυχολογικής στήριξης στα σχολεία.
• Ουσιαστική θεραπεία των υποκείμενων διαταραχών (όπως η ΔΕΠΥ) που καθιστούν τα παιδιά ευάλωτα στον εθισμό.

Το να βάζουμε ταμπέλα "κακού" στις οθόνες επιτρέπει στα συστήματα υγείας και τις πολιτικές ηγεσίες να αποποιούνται τις ευθύνες τους για τις ελλείψεις στη φροντίδα της ψυχικής υγείας των παιδιών. Η πραγματική λύση βρίσκεται στη φροντίδα, τη θεραπεία και την κατανόηση του παιδιού ως ολότητα