"Πέρασα στη σχολή των ονείρων μου!" "Δεν πέρασα εκεί που ήθελα" "Δε θα ακούσω τους γονείς μου να λένε με περηφάνια σε φίλους και συγγενείς ότι πέρασα στη σχολή που ήθελα". Πώς ορίζεται η επιτυχία στις Πανελλήνιες και ποια μαθήματα ζωής μπορεί να μας δώσει η αποτυχία;
Σήμερα το πρωί, που σκεφτόμουν το άρθρο μου, έπαιζα με το μυαλό μου και τις λέξεις "επιτυχία" και "αποτυχία". Επι-τυχία... Επι-τοιχία... Και σκεφτόμουν ότι συχνά μέσα στην προσπάθειά μας ή στην ανάγκη μας να πετύχουμε τον στόχο μας ή να νιώσουμε επιτυχημένοι είναι σαν να χτυπάμε το κεφάλι μας σε έναν τοίχο.
Για να ικανοποιήσουμε αυτό που περιμένουν οι άλλοι από εμάς, για να νιώσουμε ανώτεροι ή ισάξιοι και όχι υποδεέστεροι σε σχέση με τους άλλους, γιατί πιστεύουμε ότι με αυτό τον τρόπο θα βγάλουμε περισσότερα χρήματα. Τύχη λοιπόν ή μήπως... τοίχος;
Επιτυχημένος- Αποτυχημένος
"Έχω χάσει περισσότερα από 9.000 σουτ στην καριέρα μου. Έχω χάσει περίπου 300 παιχνίδια. Με εμπιστεύτηκαν 26 φορές για να δοκιμάσω το σουτ που θα κέρδιζε τον αγώνα και απέτυχα. Έχω αποτύχει ξανά και ξανά και ξανά στη ζωή μου. Και αυτός είναι ο λόγος που πέτυχα" είχε δηλώσει στο παρελθόν ο Michael Jordan. Έπαιξε 15 χρόνια και κατέκτησε 6 πρωταθλήματα. Τα άλλα 9 χρόνια απέτυχε; Και πώς να ένιωθε άραγε όταν έχασε το σουτ, που όλοι περίμεναν να πετύχει, για να πάρει άλλο ένα πρωτάθλημα; Πώς να ένιωθε όταν γύρισε στο σπίτι του και δεν είχε πετύχει τον στόχο του να πάρει το πρωτάθλημα, να σηκώσει την κούπα; Πώς ένιωθε όταν τον κοίταζαν η γυναίκα του, τα παιδιά του, ο προπονητής του, οι συμπαίκτες του, οι ιδιοκτήτες της ομάδας, οι χορηγοί; Πώς ένιωθε όταν τον πλησίαζαν οι οπαδοί της ομάδας του;
"Δεν υπάρχει αποτυχία στον αθλητισμό. Υπάρχουν καλές και κακές ημέρες. Κάποιες φορές είσαι πετυχημένος, κάποιες όχι. Κάποιες φορές είναι η σειρά σου, κάποιες φορές όχι. Αυτός είναι ο αθλητισμός. Δε νικάς πάντα. Φέτος θα νικήσει κάποιος άλλος. Είχαμε 50 χρόνια να κατακτήσουμε πρωτάθλημα στο Μιλγουόκι. Ήταν 50 χρόνια αποτυχίας; Όχι, απλώς ήταν βήματα προς την επιτυχία". Άραγε αυτά τα λόγια του Γιάννη Αντετοκούμπο μας βοηθούν να χτίσουμε φιλοσοφία για την επιτυχία ή είναι μια δικαιολογία για την αποτυχία; Και, τελικά, πώς ορίζεται η αποτυχία και πώς η επιτυχία; Τις θυμόμαστε τις αποτυχίες του Michael Jordan και άραγε εκείνος τις θυμάται;
Τον επηρέασαν στα επόμενα παιχνίδια του; Τον σταμάτησαν πριν από το κρίσιμο τελευταίο σουτ του αγώνα; Τον έκαναν να σκέφτεται τον εαυτό του ως αποτυχημένο; Μάλλον όχι. Μάλλον ποτέ δεν άφησε τον εαυτό του να εστιάσει σε ένα κακό αποτέλεσμα και ποτέ δε συνέδεσε ένα κακό αποτέλεσμα με τον χαρακτηρισμό "αποτυχία" ή "αποτυχημένος". Είναι απλά ένα κακό αποτέλεσμα, χωρίς κριτική, χωρίς χαρακτηρισμό, αλλά με ανάλυση και αξιολόγηση των στοιχείων που επηρέασαν το αποτέλεσμα. Το "κλειδί" για την επόμενη μέρα των πανελλαδικών εξετάσεων δεν είναι η κριτική, αλλά το "ονειρεύομαι" και "προσαρμόζομαι".
Προσαρμογή: Η μαγική λέξη
Και ίσως αυτό είναι το "κλειδί" για την επόμενη μέρα των πανελλαδικών εξετάσεων. Η επίλυση του προβλήματος, η ψύχραιμη αξιολόγηση, η ουσιαστική επικοινωνία, το "ονειρεύομαι", "εξελίσσομαι", "προσαρμόζομαι", ποτέ όμως η κριτική. Θα ήταν ιδανικό αν είχαμε μια ζωή γεμάτη μόνο επιτυχίες, όμως ας σκεφτούμε εναλλακτικά. Το πιο πιθανό είναι ότι τις επιτυχίες θα τις ξεχνούσαν κάποια στιγμή, θα υπήρχαν σαν τρόπαια στη βιβλιοθήκη μας, δε θα είχαν όμως τίποτα να μας διδάξουν.
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι πλασμένος με τέτοιον τρόπο, που ο αντίκτυπος των αρνητικών γεγονότων είναι μεγαλύτερος από αυτόν των θετικών, η απήχηση της απόρριψης είναι πιο ισχυρή από αυτήν της κατάκτησης, η απήχηση του άγχους είναι μεγαλύτερη από αυτήν της χαράς. Σκέψου εναλλακτικά λοιπόν! Ένα κακό σουτ, μια κακή διαχείριση, μια λανθασμένη επιλογή συντρόφου, μια κακή απόδοση σε μια συνέντευξη επιλογής είναι, τελικά, εμπειρίες που θα μας συντροφεύουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από μια καλή μέρα, από ένα θετικό αποτέλεσμα, μια προσωπική ή επαγγελματική επιτυχία.
Και είναι αυτές ακριβώς οι εμπειρίες που θα μας κινητοποιήσουν να ξεκινήσουμε ψυχοθεραπεία. Είναι αυτές οι εμπειρίες που θα μας εξελίξουν, θα μας κάνουν να σκεφτούμε διαφορετικά, θα μας βοηθήσουν στην επόμενη επιλογή, την επόμενη διαχείριση.
Η πρόκληση πίσω από το αποτέλεσμα
Το στοίχημα, λοιπόν, είναι να μην αφήσουμε το αποτέλεσμα που δεν πετύχαμε να μας κυριεύσει. Να διαχειριστούμε τη διάρκεια που θα έχει η απήχηση του αποτελέσματος επάνω μας. Να μην αφήσουμε την άποψη που θα έχουν οι άλλοι για την κακή μας απόδοση. Ουσιαστικά, η πρόκληση είναι να μην αντιμετωπίσουμε το κακό αποτέλεσμα ως μια αποτυχία, αλλά ως ένα βήμα για την επόμενη μέρα, ως κάτι που θα μας διδάξει και θα μας εξελίξει. Η πρόκληση είναι να διαφοροποιήσουμε εμείς οι ίδιοι μέσα μας τον αντίκτυπο της αποτυχίας, να αποφύγουμε τις ταμπέλες και τη δραματοποίηση ενός αποτελέσματος. Να νιώσουμε ότι προσπαθήσαμε και είμαστε εντάξει με τον εαυτό μας.
Αυτό δε σημαίνει, όμως, ότι θα βολευτούμε και θα εφησυχάσουμε
Ένα κακό αποτέλεσμα μπορεί να γίνει το πρώτο σκαλοπάτι για την επιτυχία μόνο αν συνεχίσουμε να δουλεύουμε με τον εαυτό μας, αν δεν τον φοβηθούμε, αν εξακολουθούμε να μαθαίνουμε μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία, αν συνεχίσουμε να "προπονούμαστε", αν ξεβολευτούμε. Και κάτι τελευταίο: Ας έχουμε δίπλα μας τους κατάλληλους ανθρώπους με τους οποίους θα μπορούμε να επικοινωνούμε τις σκέψεις μας για την επόμενη μέρα, τους φόβους, τους στόχους και τα όνειρά μας. Η πρόκληση είναι να μην αντιμετωπίσουμε το κακό αποτέλεσμα ως μια αποτυχία, αλλά ως ένα βήμα για την επόμενη μέρα, ως κάτι που θα μας εξελίξει.
Από την Ελένη Σολταρίδου, ψυχολόγο, υποψήφια διδάκτορα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
ΑΠΟ ΤΟ SHAPE ΙΟΥΛΙΟΥ 2026
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
