Είσαι στο σούπερ μάρκετ, προσπαθείς να διαλέξεις ταπεράκια για τη νέα σεζόν και, ξαφνικά, το (μικρό) παιδί σου ξεκινάει ένα αδικαιολόγητο, υστερικό κλάμα. Χτυπιέται, κλείνει τα αυτιά του ή πέφτει κάτω στο πάτωμα. Η πρώτη σκέψη που περνάει από το μυαλό σου; "Είναι tantrum ή απλά κουράστηκε;".
Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν πρόκειται ούτε για πείσμα ούτε για κακομαθημένη συμπεριφορά. Πρόκειται για κάτι που οι ειδικοί αποκαλούν αισθητηριακή υπερφόρτωση.
Όταν ο εγκέφαλος του παιδιού "βραχυκυκλώνει"
Ο εγκέφαλος ενός μικρού παιδιού βομβαρδίζεται καθημερινά από εκατομμύρια ερεθίσματα. Φώτα, δυνατές μουσικές στα καταστήματα, δεκάδες άνθρωποι να κινούνται γύρω του, μυρωδιές, ήχοι από ταμειακές μηχανές και αγγίγματα. Για έναν ενήλικα, το φιλτράρισμα αυτών των ερεθισμάτων γίνεται αυτόματα. Για ένα μωρό ή νηπιάκι, όμως, ο εγκέφαλος λειτουργεί σαν ένα ανοιχτό, ευαίσθητο μικρόφωνο που τα καταγράφει όλα ταυτόχρονα.
Όταν τα ερεθίσματα γίνονται περισσότερα από αυτά που μπορεί να επεξεργαστεί το νευρικό του σύστημα, ο εγκέφαλος "κατεβάζει τον γενικό" για να προστατευθεί. Το αποτέλεσμα; Ένα ξαφνικό ξέσπασμα κλάματος ή μια κατάσταση απόλυτης απόσυρσης και πανικού.
Πώς να αναγνωρίσεις τα πρώτα σημάδια
Το μυστικό για να το προλάβεις είναι να διαβάσεις τη γλώσσα του σώματός του πριν φτάσει στην οριστική έκρηξη. Τα σημάδια είναι συχνά διακριτικά:
- Αρχίζει να τρίβει συνεχώς τα μάτια ή τα αυτιά του.
- Το βλέμμα του κοιτάζει στο κενό ή γίνεται υπερβολικά "ήσυχο" και αποκομμένο.
- Αρχίζει να γκρινιάζει με το παραμικρό άγγιγμα ή αλλάζει η αναπνοή του.
- Κρύβει το κεφάλι του στην αγκαλιά σου ή προσπαθεί να σε αποφύγει.
Πώς να αντιδράσεις τη στιγμή της κρίσης
Αν το παιδί έχει ήδη φτάσει σε σημείο υπερφόρτωσης, οι φωνές, οι εξηγήσεις και οι τιμωρίες όχι μόνο δεν βοηθούν, αλλά επιδεινώνουν την κατάσταση, προσθέτοντας ακόμα ένα ερέθισμα στον ήδη κουρασμένο εγκέφαλό του.
Απομακρύνεστε άμεσα: Πήγαινε το παιδί σε έναν πιο ήσυχο χώρο. Ένας διάδρομος χωρίς κόσμο, το αυτοκίνητο (με κλειστή τη μουσική) ή ακόμα και μια τουαλέτα μπορούν να λειτουργήσουν ως καταφύγιο.
Μείωσε τα οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα: Χαμήλωσε τη φωνή σου, κλείσε τα φώτα αν είναι δυνατόν, ή πάρε το αγκαλιά με την πλάτη του στραμμένη προς τον κόσμο.
Δώσε χώρο: Αν το παιδί αντιδρά στο άγγιγμα (πολλά παιδιά στην υπερφόρτωση δεν θέλουν ούτε αγκαλιά), μην το πιέσεις. Απλώς κάθισε δίπλα του, δείξτου ότι είσαι η ασφάλειά του και περίμενε να ηρεμήσει η αναπνοή του.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του οργανισμού παιδιατρικής παρέμβασης Just One Norfolk για τη παιδιατρική εργοθεραπεία και ανάπτυξη, η μείωση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων και η δημιουργία ενός προβλέψιμου "αισθητηριακού διαλείμματος" βοηθάει το νευρικό σύστημα του παιδιού να επανέλθει στην ισορροπία του.

