Το κάνουμε αρκετοί ενήλικες. Ανοίγουμε το κινητό και βλέπουμε το ένα short βίντεο μετά το άλλο. Λέμε ότι το κάνουμε για να χαλαρώσουμε αλλά αντιλαμβανόμαστε ότι όχι μόνο χάνουμε χρόνο αλλά καταλήγουμε να γεμίζουμε το κεφάλι μας με πληροφορίες που δεν θέλαμε, με επιθυμίες για αγορές που δεν είχαμε και με περισσότερη ένταση από πριν. Για αυτό όταν βλέπουμε ότι το ίδιο παθαίνει και το έφηβο παιδί μας προβληματιζόμαστε. Καταναλώνει τη μία είδηση ή το ένα βίντεο μετά το άλλο, χωρίς όμως να φαίνεται πραγματικά χαρούμενο. Πιθανότατα βρίσκεται κι εκείνο παγιδευμένο στο λεγόμενο "doomscrolling", την καταναγκαστική, δηλαδή, περιήγηση σε ειδήσεις ή περιεχόμενο που τελικά χαλάει τη διάθεση.
Ο όρος doomscrolling μπήκε επίσημα στο λεξικό της Οξφόρδης το 2020, αλλά σήμερα περιγράφει κάθε είδους ανούσιο scroll που αφήνει το παιδί (κι εσένα) πιο αγχωμένο και κουρασμένο απ' ό,τι πριν.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι εφαρμογές έχουν σχεδιαστεί επίτηδες από βιομηχανίες εκατομμυρίων για να προκαλούν εξάρτηση, εκμεταλλευόμενες συναισθήματα όπως ο φόβος μήπως χάσουν κάτι (FOMO) ή το άγχος της κοινωνικής επιβεβαίωσης.
Πώς μπορούμε λοιπόν ως γονείς να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να ανακτήσουν τον έλεγχο;
1. Βάλτε συνειδητά όρια και μιλήστε δυνατά
Η αλλαγή ξεκινά από τη δική μας συμπεριφορά.
Όταν πιάνετε τον εαυτό σας να σκρολάρει άσκοπα, πείτε το δυνατά. Αυτό ενεργοποιεί τον εγκέφαλο και βγαίνει από την "υπνωτισμένη" κατάσταση.
Βάλτε χρονόμετρο: Ορίστε ένα όριο (π.χ. 10 λεπτά) και τηρήστε το.
Γίνετε πρότυπο: Όταν τα παιδιά βλέπουν εμάς να διαχειριζόμαστε συνειδητά τον χρόνο στην οθόνη, υιοθετούν πιο εύκολα ανάλογες συνήθειες.
2. Κατανοήστε και "εκπαιδεύστε" τον αλγόριθμο
Οι αλγόριθμοι των social media δείχνουν στο παιδί ό,τι παρακολουθεί περισσότερο. Δείξτε στον έφηβο πώς να πάρει τον έλεγχο στα χέρια του:
Πατήστε "Δεν με ενδιαφέρει" σε αρνητικά ή στρεσογόνα posts.
Φιλτράρετε λέξεις-κλειδιά ή hashtags που προκαλούν δυσφορία.
Κάντε "Like", αποθηκεύστε και ακολουθήστε λογαριασμούς με θετικό περιεχόμενο (π.χ. αστεία βίντεο με ζώα, αθλητισμό, τέχνη).
Tip: Κάντε το παιχνίδι! Βάλτε πρόκληση με τον έφηβο για το ποιος θα καταφέρει να γεμίσει πρώτος το feed του με όμορφες εικόνες.
3. Αξιοποιήστε την τεχνολογία προς όφελός σας
- Χρησιμοποιήστε τους γονικούς ελέγχους των συσκευών για να θέσετε αντικειμενικά όρια.
- Ορίστε αυτόματη απενεργοποίηση των εφαρμογών μετά από κάποιο χρονικό όριο.
- Προγραμματίστε τη διακοπή του Wi-Fi στο σπίτι μία ώρα πριν τον ύπνο, ώστε να εξασφαλίσετε την ποιότητα της ξεκούρασης του παιδιού.
- Ενεργοποιήστε την ασπρόμαυρη οθόνη τις βραδινές ώρες, καθιστώντας τη συσκευή πολύ λιγότερο ελκυστική.
4. Δημιουργήστε κανόνες για όλη την οικογένεια
Το doomscrolling δεν καταπολεμάται με τιμωρίες, αλλά με κοινές συνήθειες.
Θέστε κανόνες που ισχύουν για όλους: Καμία οθόνη στο οικογενειακό τραπέζι και καμία συσκευή στο δωμάτιο την ώρα του ύπνου.

