Ως γονείς, γνωρίζουμε πόσο σημαντικό είναι να μεγαλώνουμε συναισθηματικά υγιή, ανθεκτικά παιδιά γεμάτα χαρά και αυτοπεποίθηση. Η ανοιχτή επικοινωνία μαζί τους βοηθά στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και συναισθηματικής νοημοσύνης. Δεν χρειάζεται, όμως, να τα συζητάμε όλα μαζί τους!
Οι λάθος συζητήσεις τη λάθος στιγμή, μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες επιπτώσεις. Έρευνες, όπως αυτή που δημοσιεύθηκε στη National Library Of Medicine, δείχνουν ότι τα θέματα που ακούν τα παιδιά και ορισμένα άμεσα σχόλια μπορεί να επηρεάσουν την αίσθηση ασφάλειας, την αυτοεκτίμηση και τη συναισθηματική τους ευημερία.
Τα λόγια μας έχουν μεγάλη σημασία στα παιδιά. Τα παιδιά είναι σαν μικρά σφουγγάρια, πάντα ακούνε και καταλαβαίνουν, ακόμα κι όταν νομίζουμε ότι είναι μικρά για αυτό. Τα λόγια που λέμε- είτε πρόκειται για κάτι που τα παιδιά ακούνε άμεσα είτε όχι-διαμορφώνουν τον τρόπο που βλέπουν τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους.
Είνα σημαντικό να είμαστε προσεκτικοί με όσα λέμε μπροστά τους. Τι πρέπει να προσέχουμε;
Βάρος και σώμα
Η εικόνα του σώματος είναι ένα αρκετά ευαίσθητο θέμα, ιδιαίτερα για τα παιδιά που διαμορφώνουν άποψη για την εικόνα του εαυτού τους. Ακόμα κι αν τα σχόλια γίνονται με καλή πρόθεση, μπορεί να αφήσουν μακροχρόνιο αντίκτυπο. Έρευνα του Πανεπιστιμίου του Bristol, σε περισσότερους από 4.000 ανθρώπους έδειξε ότι τα παιδιά που δεχόντουσαν σχόλια για το βάρος τους στην εφηβεία είχαν περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν προβλήματα αυτοεκτίμησης και ψυχικής υγείας ως ενήλικες.
Όταν τα παιδιά ακούν αρνητικά μηνύματα για το σώμα τους (ή άλλων), τα εσωτερικεύουν. Φράσεις όπως "Αισθάνομαι τόσο χοντρή σήμερα", "Μεγαλώνεις πολύ για τα ρούχα σου" ή "Μην τρως πολύ, θα πάρεις βάρος!", μεταφέρουν το μήνυμα ότι η αξία ενός ατόμου συνδέεται με την εμφάνισή του. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ντροπή, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αρνητική διάθεση, επηρεάζοντας την υγεία και την αυτοαντίληψή τους. Μπορεί ακόμη να αναπτύξουν ανθυγιεινές συνήθειες γύρω από το φαγητό.
Τι να πείς αντί για αυτά: Ενθάρυνε τις υγιεινές συνήθειες, όπως τακτική σωματική δραστηριότητα και ισορροπημένη διατροφή, και δώσε έμφαση στις ικανότητες του σώματος, όπως "Τα χέρια σου είναι πολύ δυνατά, μπορείς να σηκώσεις βαριά πράγματα!"
Οικονομικό άγχος
Τα χρήματα είναι άλλο ένα θέμα που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όταν συζητείται μπροστά στα παιδιά. Αν και η οικονομική παιδεία είναι σημαντική, το να εκτίθενται τα παιδιά σε οικονομικό άγχος ή ασαφείς ανησυχίες μπορεί να αυξήσει το στρες, την ανησυχία και την ανασφάλειά τους, με βάση συγκεκριμένη μελέτη που έχει αναρτηθεί στην Εθνική Ιατρική Βιβλιοθήκη των Ηνωμένων Πολιτειών που παρέχει πρόσβαση σε τεράστιο όγκο επιστημονικών και ιατρικών πληροφοριών, National Library Of Medicine.
Τι να πείς αντί για αυτά: Υπάρχουν κατάλληλες στιγμές για να μιλήσετε για χρήματα και ακατάλληλες. Δίδαξε στα παιδιά προγραμματισμό, προϋπολογισμό και την αποταμίευση, χωρίς να τα φορτώνεις με το βάρος οικονομικών προβλημάτων.
Δώρα ή απειλές
Κάποιοι γονείς χρησιμοποιούν δώρα ή απειλές για να ελέγξουν τη συμπεριφορά του παιδιού. Φράσεις όπως "Αν δεν μαζέψεις τα ρούχα σου, θα τα πετάξω" ή "Αν τα τακτοποιήσεις, θα σου δώσω λιχουδιά", που μπορεί να δουλεύουν, αλλά μόνο προσωρινά.
Ωστόσο, μακροπρόθεσμα, τα παιδιά μαθαίνουν το λάθος μήνυμα: οι απειλές δημιουργούν φόβο, και οι ανταμοιβές κάνουν το παιδί να περιμένει επιβράβευση για βασικές ευθύνες, όπως λένε οι επιστήμονες με βάση μελέτη δημοσιευμένη στο wikipedia.
Τι να πείς στη θέση τους: Χρησιμοποίησε φυσικές συνέπειες για να συνδέσεις τις πράξεις με τα αποτελέσματα. Π.χ.: "Ο κανόνας είναι ότι αν δεν μοιράζεσαι τα παιχνίδια, δεν μπορείς να παίξεις με αυτά."
Σεξουαλικά θέματα με λάθος αντιμετώπιση
Η συζήτηση για τη σεξουαλικότητα είναι σημαντική για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά ο τρόπος που γίνεται μετράει. Υπερβολικές πληροφορίες, κακή διαχείριση, κριτική ή αποφυγή, μπορεί να δημιουργήσουν σύγχυση ή ντροπή, όπως αναφέρει έρευνα που πραγματοποιήθηκε και υπάρχει διαθέσιμη στο National Library Of Medicine.
Τι μπορείς να πεις: Απάντησε στις ερωτήσεις χωρίς κριτική ή ντροπή, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία τους. Η έγκαιρη και ειλικρινής συζήτηση προάγει την ασφάλεια, τη θετική εικόνα του σώματος και την κατανόηση της σεξουαλικότητας.
Σκληρή κριτική
Η κούραση ή η απογοήτευση είναι φυσιολογικά συναισθήματα, αλλά η σκληρή κριτική μπορεί να κάνει τα παιδιά να αισθάνονται ανεπαρκή. Φράσεις όπως "Πάντα είσαι τόσο αντιδραστικός" ή "Γιατί δεν μπορείς να κάνεις τίποτα σωστά;" μπορούν να δημιουργήσουν αρνητική εικόνα του εαυτού τους σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο αμερικάνικο Library Of Medicine.
Τι να πεις: Χρησιμοποίησε θετική ενίσχυση και αναγνώρισε τις προσπάθειες. Π.χ.: "Βλέπω ότι δυσκολεύεσαι, αλλά εκτιμώ πολύ την προσπάθειά σου. Τι θα μπορούσαμε να δοκιμάσουμε την επόμενη φορά;"
Διαπληκτισμοί και Συγκρούσεις Γονέων
Αποφύγετε τις φωνές και τις εντάσεις μπροστά στα παιδιά. Τα παιδιά συχνά δεν καταλαβαίνουν το πλαίσιο και μπορεί να νιώσουν φόβο ή ανασφάλεια. Επιπλέον, μαθαίνουν ότι η διαμάχη είναι ο τρόπος επίλυσης προβλημάτων στις σχέσεις, όπως αναφέρει σχετική έρευνα.
Τι να κάνεις αν συμβεί: Εξήγησε απλά ότι οι διαφωνίες είναι φυσιολογικές και ότι δεν φταίει το παιδί για το πρόβλημα. Δώσε διαβεβαίωση ότι οι ενήλικες εργάζονται για να λύσουν το ζήτημα, κρατώντας το παιδί μακριά από άσκοπη ανησυχία.
Τα παιδιά ευημερούν όταν νιώθουν ασφαλή, ότι ζουν κάτω από ένα πλαίσιο υποστήριξης και κατανόησης. Η προσεκτική επιλογή των λέξεων και των στιγμών για ευαίσθητες συζητήσεις, προστατεύει τη συναισθηματική τους ευημερία.
Όταν μιλάμε με πρόθεση, χτίζουμε εμπιστοσύνη, ενισχύουμε την επικοινωνία και δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου τα παιδιά αισθάνονται άνετα να κάνουν ερωτήσεις και να μοιράζονται τις σκέψεις τους. Μικρές αλλαγές στις συνομιλίες, μπορούν να κάνουν τη μεγάλη διαφορά για ολόκληρη την οικογένεια.
