Μπαίνουμε σε περίοδο εξετάσεων. Δηλαδή, επανάληψη, μελέτη και άγχος λίγο πριν τα παιδιά δώσουν ένα μάθημα. Δεν είναι μόνο τα παιδιά, βέβαια, αγχωμένα, αλλά κι εμείς οι γονείς που συχνά, όσο καλή πρόθεση κι αν υπάρχει, ορισμένες φράσεις καταλήγουμε να δημιουργούμε ένταση αντί για υποστήριξη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, οι γονείς πρέπει να αποφεύγουν κάποιες φράσεις που δεν βοηθούν τα παιδιά σε αυτή τη φάση, παραθέτοντας τις συμβουλές της πρώην διευθύντριας του τμήματος Ψυχολογίας στο Glasgow Caledonian University, Cynthia McVey. Ποιες είναι αυτές;
"Μην ανησυχείς, θα πάνε όλα καλά"
Αν και ακούγεται καθησυχαστικό, στην πράξη δεν έχει ουσιαστικό περιεχόμενο.
Όπως αναφέρει η Dr McVey: "Τι σημαίνει αυτό; Θα είναι καλά επειδή θα περάσουν όλα ή σημαίνει ότι θα είναι καλά ό,τι κι αν συμβεί; Το 99,9% των παιδιών θα ανησυχούν έτσι κι αλλιώς… είναι κάτι αρκετά αγχωτικό για εκείνα". Η ειδικός προτείνει οι γονείς να αναγνωρίζουν το άγχος και να τονίζουν ότι το παιδί πρέπει να κάνει το καλύτερο που μπορεί.
"Οι εξετάσεις ήταν πιο δύσκολες όταν ήμουν εγώ στο σχολείο"
Μια φράση που, σύμφωνα με την ειδικό, δεν βοηθά καθόλου. Η ίδια εξηγεί πως το σημαντικό είναι να μην υπάρχει σύγκριση, αλλά κατανόηση ότι κάθε γενιά αντιμετωπίζει τις δικές της προκλήσεις. Όπως αναφέρει: "Οι εξετάσεις σας δυσκολεύουν με τον ίδιο τρόπο που πάντα δυσκόλευαν τους μαθητές".
"Δεν θα έπρεπε να διαβάζεις;"
Η πίεση και οι συνεχείς ερωτήσεις δεν βοηθούν. Η Dr McVey προτείνει οι γονείς να ξεκινούν με υποστήριξη, όχι έλεγχο. Αντί για πίεση, καλύτερα ερωτήσεις όπως: "Έχεις πρόγραμμα;" και προσφορά βοήθειας αν χρειάζεται. Όπως σημειώνει: "Αντιμετωπίστε τα παιδιά ως ενήλικες… πείτε: ‘Μεγάλωσες τώρα. Μπορείς να αναλάβεις ευθύνη και εμείς μπορούμε να βοηθήσουμε όπως χρειάζεσαι.’"
"Θα τελειώσει σύντομα όλο αυτό"
Μια φράση που μπορεί να βοηθήσει ή να αγχώσει πιο πολύ, ανάλογα με το παιδί. Η ειδικός εξηγεί ότι για κάποια παιδιά είναι ανακουφιστικό, αλλά για άλλα μπορεί να δημιουργήσει πανικό λόγω χρόνου: "Αν έχεις ένα παιδί που είναι πολύ αγχωμένο, δεν είναι κακό να πεις ότι είναι μια σύντομη περίοδος και ότι έρχονται διακοπές… αλλά κάποια παιδιά μπορεί να πανικοβληθούν και να νιώσουν ότι δεν έχουν αρκετό χρόνο."
"Είσαι σίγουρος ότι έτσι πρέπει να διαβάζεις;"
Η παρέμβαση στον τρόπο διαβάσματος μπορεί να οδηγήσει σε ένταση. Η Dr McVey τονίζει: "Συνήθως είναι καλύτερο όταν η μελέτη κατευθύνεται από τα ίδια τα παιδιά… μπορεί να διαβάζουν διαφορετικά από εμάς." Και προσθέτει ότι οι γονείς πρέπει να εμπιστεύονται τη διαδικασία που έχει μάθει το παιδί στο σχολείο: "Αφήστε τα στην ησυχία τους και εμπιστευτείτε ότι το σχολείο τα έχει προετοιμάσει και τους έχει δείξει πώς να διαβάζουν."
Συγκρίσεις με άλλα παιδιά
Φράσεις του τύπου "Το παιδί της τάδε πήγε καλύτερα" καλό είναι να αποφεύγονται εντελώς. Οι συγκρίσεις κάνουν τα παιδιά να νιώθουν κριτική και πίεση, κάτι που συχνά ήδη βιώνουν.
"Περιμένω να γράψεις…"
Οι προσδοκίες που εκφράζονται ως πίεση δεν είναι βοηθητικές. Η ειδικός τονίζει ότι η επιτυχία δεν μπορεί να επιβληθεί και ότι ακόμη και η αποτυχία μπορεί να αποτελέσει εμπειρία μάθησης:"Έχουν μάθει κάτι μέσα από την αποτυχία… δεν μου αρέσει πολύ αυτή η λέξη, αλλά μπορεί να γίνει εμπειρία."
"Θα το μετανιώσεις, αν δεν διαβάσεις"
Αν και αληθές ως σκέψη, δεν είναι αποτελεσματικό ως μήνυμα. Όπως σημειώνει η Dr McVey: "Δεν μπορείς να περιμένεις από το παιδί να έχει μυαλό ενηλίκου". Και προτείνει πιο θετική προσέγγιση, με έμφαση στην προσπάθεια: "Το μόνο που μπορείτε να πείτε είναι ότι ξέρω πως θα θέλεις να κάνεις το καλύτερο που μπορείς… αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο."
Τι είναι πραγματικά βοηθητικό
Σύμφωνα με την ειδικό, το σημαντικό είναι η υποστήριξη χωρίς πίεση, η ενθάρρυνση για ξεκούραση και η εμπιστοσύνη στο παιδί.
Μετά τις εξετάσεις, ακόμη και αν το αποτέλεσμα δεν είναι το αναμενόμενο, προτείνεται η ψύχραιμη διαχείριση και η υπενθύμιση ότι υπάρχει πάντα δεύτερη ευκαιρία.
