Οι περισσότεροι γονείς γνωρίζουμε καλά την αμηχανία και την ένταση που μας προκαλεί ένα ξαφνικό ξέσπασμα θυμού του παιδιού σε δημόσιο χώρο. Η αντίδρασή μας είναι σχεδόν πάντα η ίδια: επίπληξη, αυστηρός τόνος, παραινέσεις του τύπου "σταμάτα", "ηρέμησε" ή "χαμογέλα".
Σύμφωνα όμως με την ειδικό στην ανατροφή παιδιών Reem Raouda, αυτή ακριβώς η προσέγγιση αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα –και πιο επιζήμια– λάθη στη γονεϊκότητα. Τι κάνουμε λάθος; Eστιάζουμε στη συμπεριφορά και αγνοούμε το συναίσθημα!
Όπως επισημαίνει η Raouda στο CNBC, πολλοί γονείς σπεύδουν να διορθώσουν τη "λανθασμένη" συμπεριφορά του παιδιού τους, χωρίς να διερευνήσουν τι συναίσθημα κρύβεται από πίσω. Ένα ξέσπασμα θυμού, μια απόσυρση ή μια αντίδραση που μοιάζει υπερβολική συχνά αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα πειθαρχίας και όχι ως σήμα συναισθηματικής δυσφορίας.
Όταν εστιάζουμε αποκλειστικά στη συμπεριφορά, και ειδικά στην αρνητική συμπεριφορά, υπονομεύουμε ουσιαστικά την ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης. Όπως εξηγεί η ειδικός: "Σταματήστε να επικεντρώνεστε στη συμπεριφορά και αρχίστε να επικεντρώνεστε στην ευημερία του παιδιού. Τα παιδιά δεν είναι ρομπότ. Τα συναισθήματά τους συχνά αγνοούνται, υποτιμώνται ή ακόμα και τιμωρούνται".
Γιατί η συναισθηματική νοημοσύνη συνδέεται με την επιτυχία
Η συναισθηματική νοημοσύνη συνδέεται σταθερά με την επαγγελματική και προσωπική επιτυχία, σύμφωνα με έρευνα. Η ικανότητα να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται κανείς δύσκολα συναισθήματα μειώνει τον κίνδυνο burnout, άγχους και κατάθλιψης.
"Η συναισθηματική σου ευημερία είναι η πραγματική σου επιτυχία", σημειώνει η Raouda. "Τι σημασία έχει το οικονομικό επίπεδο, αν κάποιος ζει με άγχος, κατάθλιψη και χωρίς αίσθηση ταυτότητας;"
Κατά την άποψή της, οι γονείς που αγνοούν τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών τους είναι λιγότερο πιθανό να μεγαλώσουν ευτυχισμένους και ισορροπημένους ενήλικες.
Όρια, αλλά χωρίς ακύρωση συναισθημάτων
Η προσέγγιση αυτή δεν σημαίνει απουσία ορίων. Η Raouda τονίζει ότι οι γονείς οφείλουν να θέτουν σαφή όρια, ιδιαίτερα όταν ένα ξέσπασμα περιλαμβάνει κακή συμπεριφορά απέναντι σε άλλους ανθρώπους.
Το κρίσιμο σημείο είναι ο διαχωρισμός ανάμεσα στο συναίσθημα και στη συμπεριφορά. Τα συναισθήματα —θετικά ή αρνητικά— είναι φυσιολογικά. Η συμπεριφορά, όμως, μπορεί και πρέπει να καθοδηγείται.
"Μην κάνετε τα παιδιά να νιώθουν άσχημα επειδή θυμώνουν και μην τους λέτε να "χαμογελάσουν” όταν είναι λυπημένα", λέει. "Το να τους επιτρέπουμε να βιώνουν τα συναισθήματά τους είναι προτεραιότητα Νο 1".
Το πρώτο βήμα: να μάθουν να ονομάζουν ό,τι νιώθουν
Μια πρακτική που προτείνει είναι η απλή, αλλά ουσιαστική, ερώτηση:
Τι ένιωθες πριν κάνεις αυτό που έκανες;
Η βοήθεια προς τα παιδιά ώστε να ονομάζουν τα συναισθήματά τους αποτελεί το πρώτο βήμα για να μάθουν αργότερα να τα διαχειρίζονται. Τα παιδιά που νιώθουν ότι ακούγονται και δεν ντρέπονται για τα συναισθήματά τους είναι πιο πρόθυμα να αλλάξουν προβληματικές συμπεριφορές.
Ο κίνδυνος της υπερβολικής έμφασης στην υπακοή
Η υπερβολική έμφαση στην υπακοή, που συχνά απαιτεί την καταστολή έντονων συναισθημάτων, ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία ενήλικων "people-pleasers", ανθρώπων που δυσκολεύονται να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και είναι πιο επιρρεπείς στο άγχος και τη δυστυχία. Η Raouda προειδοποιεί ότι η συνεχής απαίτηση για συμμόρφωση μπορεί να έχει μακροπρόθεσμο ψυχικό κόστος.
Δίνοντας το παράδειγμα ως γονείς
Ως μητέρα η ίδια, η Raouda εφαρμόζει ασκήσεις αναγνώρισης συναισθημάτων ακόμη και από πολύ μικρή ηλικία. Όταν ο γιος της δεν μπορούσε να εκφραστεί λεκτικά, τον βοηθούσε να καταλάβει αν ήταν θυμωμένος ή απογοητευμένος και να αξιολογήσει την ένταση του συναισθήματος σε μια κλίμακα από το 1 έως το 10.
Παράλληλα, προτρέπει τους γονείς να μιλούν ανοιχτά και για τα δικά τους συναισθήματα. Φράσεις όπως "είμαι στενοχωρημένος" ή "είμαι θυμωμένη" λειτουργούν ως ισχυρό παράδειγμα. "Η ονομασία του συναισθήματος αφαιρεί το αρνητικό στίγμα", λέει. "Το κάνει φυσιολογικό. Ναι, ήμουν θυμωμένος. Ναι, ήμουν ντροπιασμένος. Ναι, ήμουν λυπημένος. Τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά, υγιή και αποδεκτά".
Διαβάστε Επίσης
