Πόση ώρα μπορεί να συγκεντρωθεί ένα παιδί ανάλογα με την ηλικία του; Γιατί το παιδί μου δεν μπορεί να συγκεντρωθεί σε ένα παιχνίδι; Ποια είναι η μέση διάρκεια προσοχής που θεωρείται φυσιολογική; Οι γονείς ανησυχούμε για την ανάπτυξη των παιδιών και η διάρκεια προσοχής είναι ένα από τα ζητήματα που αντιλαμβανόμαστε καθημερινά.
Η συγκέντρωση αποτελεί μια εγκεφαλική ικανότητα η οποία καθιστά ικανό ένα άτομο να εστιάσει τη προσοχή του σε κάποιο ερέθισμα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, αποκλείοντας εξωτερικούς ή εσωτερικούς περισπασμούς.
Σε ένα παιδί, σύμφωνα με το Ergotherapeia Kids, η συγκέντρωση του αποτελείται από τις εξής ικανότητες που αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι την ηλικία των 6 ετών:
Επικέντρωση: να είναι ικανό να εστιάσει την προσοχή του σε κάποιο συγκεκριμένο ερέθισμα
Επιλογή: αποτελεί την ικανότητα να φιλτράρει τους εξωτερικούς διασπαστές όταν πρέπει ώστε να συγκεντρωθεί σε ένα συγκεκριμένο ερέθισμα (αναστολή)
Μετατόπιση: αποτελεί την ικανότητα του παιδιού να εμπλακεί όταν χρειαστεί σε μία άλλη δραστηριότητα ενώ ενασχολείται με μία άλλη (διακοπή της προηγούμενης)
Μοίρασμα: εἰναι η ικανότητα να μετατοπίζει όταν χρειάζεται την προσοχή του σε 2 ή περισσότερες απαιτήσεις (επόπτευση διαφορετικών δεδομένων)
Διατήρηση: Η ικανότητα να διατηρεί την προσοχή του σε απαίτηση για όσο χρονικό διάστημα απαιτεί αυτή η απαίτηση (ολοκλήρωση)
Σύμφωνα με άρθρο της λογοθεραπεύτρια Alys Mathers στο BBC , η
ικανότητα ενός παιδιού να συγκεντρώνεται και να εστιάζει σε περισσότερα από ένα πράγματα αλλάζει καθώς μεγαλώνει.
Πριν από τον πρώτο χρόνο ζωής, η διάρκεια προσοχής είναι πολύ μικρή και το μωρό μπορεί να αποσπάται εύκολα από εικόνες, κινήσεις ή ήχους γύρω του.
Από περίπου ενός έως τριών ετών, τα παιδιά συνήθως μπορούν να συγκεντρωθούν μόνο σε ένα πράγμα τη φορά. Αυτό σημαίνει ότι αν κάνουν ήδη μια δραστηριότητα, δύσκολα θα σε ακούσουν πραγματικά – ακόμη κι αν σου φαίνεται ότι σε "αγνοούν". Σε αυτή την ηλικία, μπορεί να βοηθήσει ένα απαλό άγγιγμα ή να πεις πρώτα το όνομά τους, ώστε να στρέψουν την προσοχή τους σε εσένα. Για να σε ακούσουν, θα χρειαστεί να σταματήσουν αυτό που κάνουν.
Γύρω στα 4 χρόνια, τα παιδιά αρχίζουν σταδιακά να μπορούν να ακούνε ενώ κάνουν κάτι ταυτόχρονα – μια δεξιότητα που συνεχίζει να εξελίσσεται και στα σχολικά χρόνια.
Τα στάδια συγκέντρωσης ανά ηλικία
0–1 έτους
- Πολύ μικρή, φευγαλέα συγκέντρωση σε κάτι που τραβά το ενδιαφέρον του.
- Μπορεί να εστιάσει για λίγο σε μια ενέργεια που κάνει το ίδιο.
1 έτους
- Συγκεντρώνεται σε δραστηριότητα για περίπου 2–5 λεπτά.
- Μπορεί να "αποκόπτεται" συνειδητά από αυτήν.
- Αν κάτι το ενθουσιάζει, πιθανόν να αγνοήσει τον ενήλικα για να συνεχίσει το παιχνίδι.
2 ετών
- Διάρκεια συγκέντρωσης περίπου 4–10 λεπτά.
- Αρχίζει να παρακολουθεί και τους ενήλικες ενώ παίζει.
3 ετών
- Η συγκέντρωση παραμένει κυρίως μονοδιάστατη, αλλά με καλύτερο έλεγχο.
- Διαρκεί περίπου 6–15 λεπτά.
- Μπορεί να μετατοπίσει την προσοχή του όταν ακούσει τον ενήλικα να του μιλά.
4 ετών
- Πιο ώριμοι μηχανισμοί συγκέντρωσης για 8–20 λεπτά.
- Κοιτά τον ενήλικα που μιλά και μπορεί να κάνει δύο πράγματα ταυτόχρονα.
- Εμφανίζονται σταδιακά η μετατόπιση προσοχής, το μοίρασμα και η ολοκλήρωση δραστηριοτήτων, ακόμη κι όταν δεν το ενδιαφέρουν ιδιαίτερα.
Πώς να ενισχύσεις τη συγκέντρωση του παιδιού σου
Ένα καλό πρώτο βήμα, σύμφωνα με τη λογοθεραπεύτρια, είναι να μειώσεις τους περισπασμούς, τόσο για εσένα όσο και για το παιδί σου.
Ο θόρυβος στο παρασκήνιο από τηλεόραση ή κινητά μπορεί να δυσκολεύει το παιδί να καταλάβει ότι προσπαθείς να τραβήξεις την προσοχή του. Επίσης, όταν υπάρχουν πάρα πολλά παιχνίδια διαθέσιμα, μπορεί να μπερδεύεται από τις πολλές επιλογές. Δοκίμασε να αφήνεις ένα ή δύο παιχνίδια κάθε φορά, ώστε να εστιάζει πιο εύκολα.
Αντί να κατευθύνεις εσύ το ενδιαφέρον του προς ένα παιχνίδι, ακολούθησε τη δική του πρωτοβουλία. Άφησέ το να διαλέξει τι θέλει να κάνει και βοήθησέ το συμμετέχοντας στο παιχνίδι και μιλώντας γι’ αυτό.
Κάθε παιδί έχει διαφορετικά ενδιαφέροντα, γι’ αυτό μην ανησυχείς αν το βιβλίο ή η ζωγραφική δεν είναι η πρώτη επιλογή του για να συγκεντρωθεί.
Στρατηγικές που βοηθούν την προσοχή των παιδιών
Δοκίμασε να "σπας" τις μεγάλες δραστηριότητες σε μικρά βήματα με μικρά διαλείμματα ενδιάμεσα. Για παράδειγμα, αντί να ζητήσεις να μαζέψει όλα τα παιχνίδια μαζί, κάν’ το παιχνίδι: ένα παιχνίδι τη φορά.
Μπορείς να εντάξεις λίγη κίνηση πριν από μια πιο ήρεμη δραστηριότητα. Έτσι εκτονώνεται η ενέργεια και το παιδί προετοιμάζεται πιο εύκολα για συγκέντρωση.
Για τα μικρότερα παιδιά, δώσε τους χρόνο να ολοκληρώσουν αυτό που κάνουν πριν τους ζητήσεις να αλλάξουν δραστηριότητα. Όταν έχουν ήδη έναν στόχο στο μυαλό τους, η μετάβαση σε κάτι νέο μπορεί να είναι πιο δύσκολη και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Διαβάστε Επίσης
