Το παιχνίδι με τα παιδιά είναι από τους καλύτερους τρόπους σύνδεσης. Ωστόσο τα παιδιά δεν χρειάζονται ούτε τη δική μας φαντασία για να μεγαλουργήσουν παίζοντας, ούτε τους δικούς μας τρόπους παιχνιδιού. Όταν υπονομεύουμε το ανεξάρτητο παιχνίδι άθελά μας και έχοντας τις καλύτερες προθέσεις να περάσουμε λίγο χρόνο με το παιδί, μπορεί στην πραγματικότητα να εμποδίζουμε τις δεξιότητες που προσπαθούμε να παράλληλα να καλλιεργήσουμε. Πόσες φορές δεν έχεις καθίσει στο πάτωμα του δωματίου, ξεκινώντας τις εξηγήσεις για τα χρώματα και τα σχήματα… Εντάξει δεν είσαι η μόνη. Οι περισσότεροι γονείς μεγαλώνουμε σε μια εποχή που μας λέει, ότι κάθε στιγμή με τα παιδιά πρέπει να αξιοποιείται στο έπακρο και ότι αν δεν είμαστε δίπλα να εξηγούμε και να καθοδηγούμε, κάτι λείπει.
Διαβάστε Επίσης
Η αναπτυξιακή επιστήμη όμως λέει το αντίθετο. Όταν καθοδηγούμε συνεχώς το παιχνίδι, μπορεί στην πραγματικότητα να παρεμποδίζουμε τις δεξιότητες που θέλουμε να αναπτύξουν τα παιδιά. Η λύση; Περισσότερο παιχνίδι υπό την καθοδήγηση του παιδιού, όπου εκείνα βάζουν την ατζέντα και οι γονείς μαθαίνουν να ακολουθούν.
Η Δρ Τζένιφερ Τζίπσον, καθηγήτρια ψυχολογίας και ανάπτυξης παιδιού στο Cal Poly και σύμβουλος του Cloudbound, έχει αφιερώσει την καριέρα της στη μελέτη του πώς τα μικρά παιδιά αναπτύσσονται μέσα από το παιχνίδι. Το μήνυμά της προς τους γονείς; Χαλαρώστε. Το παιδί σας κάνει περισσότερα από όσα νομίζετε.
Από τη γέννηση έως την ηλικία των έξι, τα παιδιά χτίζουν τα θεμέλια για το πώς θα προσεγγίζουν τη μάθηση σε όλη τους τη ζωή: περιέργεια, επιμονή, ευελιξία στη σκέψη, αυτορρύθμιση και αυτοπεποίθηση. Αυτές είναι δεξιότητες που μαθαίνονται μέσα από το παιχνίδι.
"Οι γονείς συχνά ασκούν πίεση στην ανάπτυξη των παιδιών" λέει η Δρ Τζίπσον. "Η βασική αντίληψη είναι ότι η εκμάθηση των γραμμάτων και των αριθμών λίγο νωρίτερα από άλλα παιδιά, είναι ικανή να δώσει ένα πλεονέκτημα για όλη τη ζωή", αναφέρει στο Motherly.
Η πραγματικότητα; "Το να ξεκινήσεις νωρίτερα δεν δημιουργεί μακροχρόνιο πλεονέκτημα", λέει, "και η εστίαση στην πρώιμη ακαδημαϊκή μάθηση απομακρύνει τα παιδιά από την ανάπτυξη βασικών γνωστικών και κοινωνικο-συναισθηματικών δεξιοτήτων". Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συμφωνεί: η κλινική της αναφορά για το παιχνίδι και την ανάπτυξη, βρήκε ότι το παιχνίδι ενισχύει τη δομή και λειτουργία του εγκεφάλου, προάγει την εκτελεστική λειτουργία και στηρίζει τη δημιουργία ασφαλών και σταθερών σχέσεων με τους φροντιστές.
Η Δρ Τζίπσον πρόσφατα ηγήθηκε μιας μελέτης σε συνεργασία με τα MAGNA-TILES®, συλλέγοντας περίπου 40 ώρες βιντεοσκοπημένων παρατηρήσεων παιδιών προσχολικής ηλικίας κατά το ελεύθερο παιχνίδι. Δεν δόθηκαν οδηγίες. Απλώς τοποθετήθηκαν τα υλικά στο πάτωμα και παρατηρήθηκαν.
"Είδαμε τα παιδιά να θέτουν στόχους, να δοκιμάζουν ιδέες και να επιμένουν παρά τις αποτυχίες", λέει. "Δεν χρειάστηκε καμία παρέμβαση ενηλίκου."
Όταν ανέλυσε το ανοιχτό παιχνίδι των παιδιών, δεν ξάφνιασε η διαπίστωση ότι τα παιδιά συμμετείχαν τακτικά σε επικοινωνία, συνεργασία, δημιουργική σκέψη, επίλυση προβλημάτων και αφήγηση ιστοριών. Το απροσδόκητο; Πώς το παιχνίδι υπό την καθοδήγηση του παιδιού παρήγαγε φυσικά και μάθηση χωρίς καμία προσπάθεια. Η μάθηση δεν ήταν ξεχωριστή από το παιχνίδι, ήταν το ίδιο το παιχνίδι.
Τι σημαίνει να κάνεις ένα βήμα πίσω
Εδώ είναι που οι περισσότεροι γονείς δυσκολεύονται. Το να κάνεις ένα βήμα πίσω μπορεί να φαίνεται ότι αποχωρείς, και κανείς δεν θέλει να χαθεί μια διδακτική στιγμή.
Πολλοί γονείς είναι τόσο συνηθισμένοι στο να καθοδηγούν, να εξηγούν και να κάνουν ερωτήσεις, που το να ακολουθούν τη σκέψη του παιδιού φαίνεται άβολο. Αλλά το να κάνεις ένα βήμα πίσω δεν σημαίνει εξαφάνιση. Σημαίνει να είσαι φυσικά κοντά, ήρεμος, συναισθηματικά διαθέσιμος και προσηλωμένος. Μπορείς απλά να παρακολουθείς τι προσπαθεί να κάνει το παιδί. Αν σταματήσει, ζητήσει βοήθεια ή δεν μπορεί να ξεπεράσει τη δυσκολία, θα παρέμβεις διακριτικά και μετά θα επανέλθεις πίσω. Η βοηθητική συμμετοχή ακολουθεί τη σκέψη του παιδιού.
Τι γίνεται με το παιδί που δεν θέλει να παίξει μόνο του
Αν το παιδί σου σε καλεί συνεχώς για παιχνίδι ή αντιδρά έντονα όταν προσπαθείς να κάνεις δουλειές, ειδικοί αναφέρουν ότι δεν είναι σημάδι ότι χρειάζεται περισσότερη καθοδήγηση, αλλά ότι χρειάζεται περισσότερη σύνδεση. "Το ανεξάρτητο παιχνίδι χρειάζεται βάση σύνδεσης γιατί η ελεύθερη εξερεύνηση απαιτεί αίσθηση ασφάλειας και συναισθηματική σιγουριά", εξηγεί η Δρ Τζίμπσον. Ξεκίνα με λίγα λεπτά πλήρους προσοχής, και μετά πρόσφερε μια ήπια οπισθοχώρηση. "Θα είμαι εδώ δίπλα να τακτοποιώ τα ρούχα ενώ εσύ συνεχίζεις να παίζεις."
Επισημαίνει επίσης την αξία της βαρεμάρας, που είναι ίσως η λιγότερο δημοφιλής συμβουλή γονέων. Αν οι γονείς παρεμβαίνουν συνεχώς για να λύσουν τα πράγματα, τα παιδιά δεν μαθαίνουν να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους ή να ανακατευθύνουν τα ενδιαφέροντά τους.
Πώς να προετοιμάσεις το σπίτι για καλύτερο παιχνίδι υπό την καθοδήγηση του παιδιού
Δεν χρειάζεσαι ένα δωμάτιο βγαλμένο από το Pinterest. Ο στόχος είναι ένα περιβάλλον που διευκολύνει τα παιδιά ώστε να ξεκινήσουν το παιχνίδι και να συνεχίσουν χωρίς γονείς. Ανοιχτά υλικά (τουβλάκια, υλικά ζωγραφικής, κινητική άμμος, κούκλες, ασφαλή ανακυκλώσιμα), προσιτή αποθήκευση, χώρος για να απλωθούν και άπλετος χρόνος.
Το καλύτερο που μπορείς να κάνεις για την ανάπτυξη του παιδιού σου στα πρώτα χρόνια της ζωής του μπορεί να φαίνεται το λιγότερο παραγωγικό. Απλά κάθισε κοντά κι άφησε το παιδί να σε καθοδηγήσει. Χωρίς τύψεις, χωρίς ενοχές, χωρίς εξηγήσεις. Ο στόχος είναι να παρέχεις έγκαιρη υποστήριξη παρατηρώντας πρώτα, προσφέροντας μια μικρή υπόδειξη ή μια ανοιχτή ερώτηση που επεκτείνει αυτό που ήδη κάνει το παιδί.
Την επόμενη φορά που θα καθίσετε να παίξετε, μπορεί να εκπλαγείτε από το πόσα ήδη ξέρει τι να κάνει.
Διαβάστε Επίσης
