Γιατί το παιδί μου τρώει τα νύχια του και πώς θα σταματήσει;

Συχνά από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά συνηθίζουν να μασουλάνε σιγά σιγά τα νύχια τους. Ίσως στην αρχή να μη δώσεις τόση σημασία, αλλά τις περισσότερες φορές αυτή η κακιά συνήθεια, συνοδεύει το παιδί μέχρι και τα πρώτα χρόνια του δημοτικού, εκτός κι αν βρεις τον τρόπο να παρέμβεις σωστά ώστε να το βοηθήσεις να το διακόψει. Δες πώς θα στηρίξεις το παιδί κατανοώντας πρώτα απ'όλα τη συμπεριφορά του να τρώει τα νύχια του και κατόπιν που θα βρεις βοήθεια και τρόπους να το αντιμετωπίσεις. 

Ένα παιδί μπορεί να τρώει τα νύχια του στο αυτοκίνητο, κατά την ώρα του παραμυθιού ή περιμένοντας την σειρά του στο ποδόσφαιρο. Τα μικρά δάχτυλα βρίσκουν ανακούφιση στα μικρά κοφτερά τους δόντια. Ίσως κάποιες φορές να δαγκώνουν μέχρι να τραυματίζουν το δέρμα γύρω τους. Είναι λογικό να θέλεις να το σταματήσουν χωρίς ωστόσο να δώσεις τόση σημασία ώστε να γίνει μια μόνιμη συνήθεια. 

Ακολουθεί ένας πρακτικός οδηγός, όπου θα καταλάβεις γιατί τα παιδιά δαγκώνουν τα νύχια τους, τι μπορείς να δοκιμάσεις στο σπίτι, πότε να εμπλακεί ένας επαγγελματίας και πού να απευθυνθείς αν χρειαστεί. 

Τι πρέπει να γνωρίζεις

Τα περισσότερα παιδιά δοκιμάζουν το δάγκωμα των νυχιών κάποια στιγμή. Συχνά εμφανίζεται μαζί με άλλες συνήθειες που επηρεάζουν το σώμα, όπως το στρίψιμο των μαλλιών ή το δάγκωμα της μπλούζας τους, το σκάλισμα της μύτης τους ή κάποιο άλλο τικ. Πολλά παιδιά το ξεπερνούν μόνα τους. Η ήρεμη αντίδρασή σου έχει σημασία. Όταν μειώνεται το άγχος και προσφέρεις εναλλακτικές, η συνήθεια μαλακώνει.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, το δάγκωμα των νυχιών είναι μια κοινή συνήθεια αυτο-ηρεμίας στην παιδική ηλικία που μπορεί να αλλάζει με τον χρόνο.

Γι’ αυτό βοηθά να το αντιμετωπίζεις ως μορφή επικοινωνίας. Το παιδί λέει κάτι με το σώμα του. Ίσως βαριέται, ίσως έτσι συγκεντρώνεται, ίσως χρειάζεται αισθητηριακό ερέθισμα ή διαχειρίζεται έντονα συναισθήματα. Η κατανόηση του γιατί, καθοδηγεί το τι κάνουμε τώρα.

Πότε είναι πιο πιθανό να δαγκώνουν τα νύχια

Με βάση έρευνα που αναρτήθηκε στην National Library Of Medicine, βρέθηκες ότι τα παιδιά αφήνονται στην συγκεκριμένη συνήθεια όταν: 

• Βρίσκονται κατα τη διάρκεια παθητικών δραστηριοτήτων όπως η ανάγνωση ή η τηλεόραση
• Όταν μια δουλειά είναι δύσκολη και χρειάζεται συγκέντρωση
• Σε μεταβάσεις, όπως η είσοδος στο σχολείο ή η έναρξη της μελέτης
• Όταν τα νύχια είναι μακριά ή υπάρχουν πετσάκια
• Όταν τα παιδιά χρειάζονται στοματικό ή απτικό ερέθισμα

Σημάδια που χρειάζονται περισσότερη προσοχή

• Αιμορραγία, επαναλαμβανόμενες μολύνσεις, πόνος ή αλλαγές στα νύχια
• Παρεμβολή στον ύπνο, το φαγητό ή τις καθημερινές δραστηριότητες
• Σημαντικό άγχος, επίμονο κακό συναίσθημα ή κοινωνική απόσυρση
• Αναστάτωση όταν προσπαθούν να σταματήσουν και δεν μπορούν
• Υποψίες για ADHD, αυτισμό ή OCD

Γιατί τα παιδιά δαγκώνουν τα νύχια τους

Σπάνια υπάρχει μία μόνο αιτία. Ειδικοί αναφέρουν πολλές περιπτώσεις που μπορούν τα παιδιά να τρώνε τα νύχια τους. Σκέψου το σε κατηγορίες και προσάρμοσε τη στήριξή σου ανάλογα:

• Αισθητηριακή ηρεμία: Η πίεση και η υφή μπορεί να είναι καθησυχαστικές.
• Αυτορρύθμιση: Τα παιδιά χρησιμοποιούν επαναλαμβανόμενες κινήσεις για να διαχειριστούν το άγχος ή την υπερφόρτωση.
• Βοήθημα συγκέντρωσης: Κάποια δαγκώνουν όταν συγκεντρώνονται, όπως με το fidgeting.
• Συνήθεια: Η πλήξη ή ένα πετσάκι προκαλεί το δάγκωμα, το οποίο ανακουφίζει και ενισχύει τη συνήθεια.
• Μίμηση: Αν αδελφάκια ή ενήλικες δαγκώνουν, τα παιδιά συχνά μιμούνται.

Τι να κάνεις βήμα βήμα

Παρατήρησε χωρίς κριτική

Γιατροί στην επίσημη σελίδα της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας προτείνουν: Για 3–5 μέρες, πρόσεξε πότε και πού δαγκώνει τα νύχια. Κράτησε ένα απλό σημείωμα στο κινητό με την ώρα, τον τόπο, το συναίσθημα ή τη δραστηριότητα. 

Μπορείς να πεις:
"Παρατήρησα τα δάχτυλά σου στο στόμα όταν σκέφτεσαι. Είναι ο τρόπος του σώματός σου να ηρεμήσει. Ας βρούμε άλλους τρόπους που να νιώθουν καλά."

Μείωσε την πίεση

Η ντροπή και η επίπληξη με βάση τους ειδικούς αυξάνουν το άγχος και ενισχύουν το δάγκωμα. Προτίμησε έναν τόνο περιέργειας και φροντίδας που θα πρωταγωνιστεί στην οικογένεια.

Μπορείς να αντικαταστήσεις το "Σταμάτα να δαγκώνεις τα νύχια σου" με "Πώς μπορώ να βοηθήσω τα χέρια σου να είναι απασχολημένα;"

Πρότεινε μια λέξη κώδικα ή ένα σιωπηλό σήμα για ήπιες υπενθυμίσεις.

Επαίνεσαι κάθε προσπάθεια και όχι το αποτέλεσμα.

Φρόντισε τα νύχια

Κρατήστε τα νύχια κοντά και λεία. Χρησιμοποιήστε ήπιο λάδι ή κρέμα για τα πετσάκια και το ξηρό δέρμα. Δημιουργήστε ένα εβδομαδιαίο mini mani μαζί για να γίνει η φροντίδα θετική.

Πρόσφερε εναλλακτικές που τα κάνουν να νιώθουν καλά

Έρευνες παιδιάτρων αναφέρουν: Δώσε στο στόμα και τα χέρια κάτι άλλο να απασχοληθούν. Άφησε το παιδί να διαλέξει.

• Στοματικές επιλογές: μολύβια με κορυφή για μάσημα, τσίχλα χωρίς ζάχαρη, τραγανά σνακ όπως μήλο ή καρότο
• Χειροπιαστές επιλογές: πλαστελίνη, μικρός κύβος fidget, λαστιχάκι μαλλιών για τριβή, στρεσομπάλα 

Θέσε έναν ευχάριστο στόχο

Αντί να απειλήσεις αν ξαναφάς τα νύχια σου δεν έχει πχ παγωτό, θέσε έναν στόχο ευχάριστο και μακρινό που το παιδί μπορεί να θέλει πολύ. Αν καταφέρει να μην τρώει για κάποιο διάστημα τα νύχια του μπορείς να οργανώσεις ένα επαγγελματικό βάψιμο για την μικρή σου. 

Στήριξε το παιδί

Η συνήθεια γίνεται ανάγκη όταν το παιδί είναι αγχωμένο. Οι γιατροί επισημαίνουν, φρόντισε τα βασικά:

• Προβλέψιμες ρουτίνες για μελέτη, δείπνο και ύπνο
• Διάλειμμα για κίνηση, εξωτερικό παιχνίδι, διασκέδαση
• Απλές τεχνικές ηρεμίας: αναπνοές, αργό μέτρημα, ασκήσεις πέντε αισθήσεων
• Επαρκής πρωτεΐνη, σύνθετοι υδατάνθρακες και υγρά

Συνεργασία με το σχολείο

Ανέφερε το πλάνο σου στους δασκάλους, τους προπονητές, τους παππούδες/γιαγιάδες. Ζήτησε να συμβάλλουν με τον ίδιο τρόπο όταν βλέπουν το παιδί να βάζει τα χέρια στο στόμα. Το μήνυμα πρέπει να είναι το ίδιο: Βοηθάμε το παιδί να νιώσει ήρεμο.

Τι άλλο να κάνεις 

• Αν οι υπενθυμίσεις προκαλούν εκνευρισμό, σταματήστε για μια εβδομάδα και επικεντρωθείτε μόνο στις εναλλακτικές.
• Αν το παιδί κρύβει τα χέρια, σταματήστε κάθε συζήτηση για τα νύχια και εστιάστε σε δεξιότητες αυτορρύθμισης.
• Θέστε ένα μικρό, χρονικά περιορισμένο στόχο αντί για το "μην δαγκώνεις ποτέ ξανά".
• Αν αυξηθεί το άγχος το βράδυ, δοκιμάστε ήρεμο τελετουργικό με κρέμα για τα χέρια και παραμύθι.

Τι να πείς όταν το πιάνεις να δαγκώνει:
"Παρατήρησα τα δάχτυλά σου στο στόμα. Θέλει το σώμα σου ανακούφιση. Θέλεις το chew ή το squishy σου;"

Τι να πεις όταν στενοχωριέται:
"Πολλά παιδιά και ενήλικες το κάνουν. Το σώμα σου ζητά βοήθεια και εμείς το ακούμε."

Το δάγκωμα των νυχιών είναι μήνυμα, όχι μια κακή εθιστική συνήθεια. Με ήρεμη και απλή στήριξη, διδάσκεις στο παιδί να ακούει το σώμα του και να ικανοποιεί τις ανάγκες του. Αυτό είναι η πραγματική νίκη. Αν η συνήθεια συνεχιστεί, δεν χρειάζεται να την αντιμετωπίσετε μόνοι σας. Η βοήθεια υπάρχει και η ήρεμη, γεμάτη αγάπη παρουσία σου ήδη κάνει τη διαφορά.