Σίγουρα σου έχει συμβεί: Είσαι εξαντλημένη, έχεις φτάσει στα όριά σου και το παιδί "πατάει όλα τα κουμπιά" σου. Θέλεις να βάλεις τα κλάματα από την κούραση και το μόνο που χρειάζεσαι είναι 5 λεπτά απόλυτης ηρεμίας. Εκείνη τη στιγμή το παιδί έρχεται και φέρνει τον πανικό. Και τότε ξεστομίζεις τη φράση που ξέρεις ότι θα μετανιώσεις.
Δεν το λες στο παιδί. Το λες για να το βγάλεις από μέσα σου. ΔΧεν το εννοείς καν, απλά οι λέξεις λειτουργούν ανακουφιστικά εκείνη τη στιγμή. Όμως το παιδί δεν το ξεχνάει. Χρόνια μετά θυμούνται τα "Θα ήθελα μερικές φορές απλώς να εξαφανιστώ" ή το "δεν κάνω για μάνα τελικά".
Οι γονείς είναι άνθρωποι που κουράζονται, πιέζονται και σε στιγμές εξάντλησης μπορεί να πουν πράγματα που δεν αντιπροσωπεύουν πραγματικά αυτό που νιώθουν. Ωστόσο, τα παιδιά δεν έχουν πάντα τα εργαλεία να διαχωρίσουν την πρόθεση από τα λόγια. Έτσι, οι φράσεις αυτές συχνά μένουν ως "εσωτερική φωνή" για χρόνια.
Δεν ήθελα ποτέ αυτή τη ζωή/ Δεν ονειρευόμουν αυτό για τη ζωή μου
Οι γονείς αναφερόμαστε στις δυσκολίες της καθημερινότητας αλλά τα παιδιά το μεταφράζουν ως απόρριψη.
Το αποτέλεσμα είναι μια βαθιά ανασφάλεια: Το παιδί νιώθει ότι αποτελεί "βάρος" ή ότι η ύπαρξή του συνδέεται με μια ζωή που οι γονείς δεν ήθελαν.
Είσαι ακριβώς όπως ο πατέρας/η μητέρα σου
Η φράση αυτή ειπώνεται συχνά σε στιγμές έντασης και κόπωσης. Ωστόσο, για το παιδί δεν είναι απλώς σύγκριση, γίνεται ταύτιση με κάτι αρνητικό.
Πολλοί ενήλικες που μεγαλώνουν με αυτή τη φράση στα αυτιά τους νιώθουν πως κουβαλούν "ξένα λάθη" και προσπαθούν για χρόνια να αποδείξουν ότι δεν είναι αυτό που τους έλεγαν.
Κάνω τα πάντα για εσάς/ τα πάντα θυσίασα για εσάς
Παρότι συχνά εκφράζει μια πραγματικότητα προσφοράς, όταν ειπωθεί με τόνο κόπωσης ή πικρίας, το παιδί το αντιλαμβάνεται διαφορετικά.
Τα παιδιά μπορεί να το εσωτερικεύσουν ως: "οι ανάγκες μου είναι βάρος για τη μαμά". Αυτό οδηγεί συχνά σε ενήλικες που δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια ή να αναγνωρίσουν τις δικές τους ανάγκες.
Δεν βλέπω την ώρα να γίνεις 18
Αυτό που για έναν εξαντλημένο γονιό σημαίνει "να γίνεις πιο ανεξάρτητος", για το παιδί μεταφράζεται ως "ανυπομονώ να φύγεις από τη ζωή μου".
Τα παιδιά που ακούν τέτοιες φράσεις συχνά απομακρύνονται συναισθηματικά ή και φυσικά από τους γονείς τους μεγαλώνοντας.
Γιατί δεν μπορείς να είσαι περισσότερο σαν τον/την αδερφό/ή σου
Οι συγκρίσεις, ειδικά μέσα στην οικογένεια, δημιουργούν βαθιά ρήγματα. Το παιδί που "υστερεί" αρχίζει να νιώθει ότι δεν είναι αρκετό, ενώ ταυτόχρονα γεννιούνται εντάσεις και μεταξύ των αδερφών.
Το αποτέλεσμα είναι χαμηλή αυτοεκτίμηση και συχνά έντονο σύνδρομο ανεπάρκειας στην ενήλικη ζωή.
Αν δεν ήσασταν εσείς…
Η φράση αυτή, ακόμη κι αν δεν ολοκληρώνεται, αφήνει έντονο αποτύπωμα. Το παιδί αντιλαμβάνεται ότι αποτελεί εμπόδιο στα όνειρα ή στις επιλογές των γονιών του.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει είτε σε υπερπροσπάθεια για "να αποδείξει την αξία του", είτε σε αποστροφή προς την προσπάθεια.
Όταν μεγαλώσεις θα καταλάβεις
Αν και συχνά ειπώνεται από εξάντληση και αδυναμία εξήγησης, το παιδί το εισπράττει ως απόρριψη των συναισθημάτων του.
Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι δεν χρειάζεται να ζητά εξηγήσεις ή συναισθηματική σαφήνεια, επειδή "δεν θα ακουστεί".
Τα λάθη είναι για να μαθαίνουμε
Η εξάντληση των γονιών είναι πραγματική και η γονεϊκότητα δύσκολη. Αν έχεις πει κάποια από αυτές τις φράσεις το ζητούμενο δεν είναι να νιώσεις τύψεις. Αντίθετα, αναγνώρισε το αποτύπωμα που αφήνουν οι λέξεις σου.
Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού μπορεί να σε βοηθήσει να σταματάς πριν μιλήσεις ώστε να μην σπάσεις τη σύνδεση με το παιδί σου!
