Ένας σύντροφος που θέλει να σε βοηθήσει με τις δουλειές του σπιτιού, συνήθως σε ρωτάει "τι θέλεις να κάνω;" ή περιμένει σαφείς οδηγίες (δώσε μου τη λίστα για το σούπερ μάρκετ ή πες μου πως βάζω πλυντήριο). Αυτή η "βοήθεια" - όπως ξέρεις καλα- δεν είναι βοήθεια. Θέλεις ένα σύντροφο που δεν χρειάζεται να ρωτήσει, αλλά παίρνει πρωτοβουλία και σε ανακουφίζει λίγο από το mental load της διαχείρισης του σπιτιού και των παιδιών. Θέλεις ουσιαστικά έναν ενήλικα που- όπως κι εσύ- ξέρει τι πρέπει να γίνει.
Και μετά έρχεται ο γιος σου ή η κόρη σου και σε ρωτάνε το ίδιο: "Μαμά τι να κάνω;". Ξέρουν ότι πρέπει να τακτοποιήσουν το δωμάτιό τους, αλλά δεν ξέρουν από που να αρχίσουν και πώς να το κάνουν. Θέλουν κι εκείνα οδηγίες.
Σίγουρα το έχεις σκεφτεί: "Πρέπει να τους μάθω πως να φροντίζουν το σπίτι και τον εαυτό τους χωρίς τις οδηγίες κάποιου άλλου", γιατί θέλεις να μεγαλώσεις παιδιά που θα είναι αυτόνομα, ανεξάρτητα και σωστοί σύντροφοι αν επιλέξουν να μοιραστούν τη ζωή τους με κάποιον.
Με λίγα λόγια, θέλεις να μάθεις στα παιδιά σου αυτά που δεν έμαθε ο σύντροφός σου. Πριν να είναι αργά.
Ο ενήλικας που περιμένει οδηγία έχει μια "μαθημένη ανικανότητα". Δεν έχει ασχοληθεί με το τι λείπει από το ψυγείο, οπότε δεν ξέρει και τι να ψωνίσει. Δεν έχει ασχοληθεί με το πώς λειτουργεί το πλυντήριο, οπότε δεν βάζει πλυντήριο.
Τα παιδιά όμως δεν ζητούν οδηγίες επειδή δεν βλέπουν το πρόβλημα ή δεν θέλουν να μάθουν, αλλά επειδή η δική σου καθοδήγηση τα απαλλάσσει από την ευθύνη του αποτελέσματος. Αν αποφασίσεις εσύ, το παιδί δεν ρισκάρει να κάνει λάθος.
Υπάρχει, ένας απλός τρόπος να αλλάξεις αυτό το σύστημα, μαθαίνοντας στα παιδιά σου να παρατηρούν και να αποφασίζουν τι πρέπει να γίνει, παίρνοντας σταδιακά πρωτοβουλίες.
Η αλλαγή: "Εσύ τι πιστεύεις ότι πρέπει να γίνει;"
Η λύση είναι να σταματήσεις να δίνεις έτοιμες απαντήσεις. Κάθε φορά που το παιδί σε ρωτάει τι πρέπει να κάνει, η απάντησή σου πρέπει να είναι σταθερά: "Εσύ τι πιστεύεις ότι χρειάζεται να γίνει εδώ;".
Η μετάβαση έχει συγκεκριμένα στάδια (δεν γίνονται θαύματα αμέσως):
Η 1η εβδομάδα είναι δύσκολη: Θα αντιμετωπίσεις ανασηκώματα ώμων και πολλά "δεν ξέρω". Αυτή η αμηχανία, όμως, είναι απαραίτητη για το παιδί σου.
Η 2η εβδομάδα φέρνει προτάσεις: Τα παιδιά αρχίζουν να παρατηρούν τον χώρο και σου προτείνουν λύσεις.
Την 3η εβδομάδα έρχεται η δράση: Οι δουλειές αρχίζουν να γίνονται αυτόματα, καθώς το να σε ρωτούν σταμάτησε να είναι η εύκολη διέξοδος για εκείνα.
Η μέθοδος που βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα
Το να αντιλαμβάνεται το παιδί σου τις ανάγκες ενός χώρου και να δρα αυτόνομα δεν είναι ένστικτο, αλλά μια επίκτητη δεξιότητα. Σύμφωνα με το Κέντρο για το Αναπτυσσόμενο Παιδί του Πανεπιστημίου Harvard, όταν σκέφτεσαι διαρκώς εσύ αντί για τα παιδιά σου, δεν τους επιτρέπεις να εξασκήσουν τις λεγόμενες επιτελικές λειτουργίες του εγκεφάλου τους, όπως είναι η εστίαση, η αξιολόγηση καταστάσεων και η λήψη αποφάσεων.
Η διαχείριση της αβεβαιότητας και το ρίσκο του να κάνουν ένα λάθος στην επιλογή τους (π.χ. να μαζέψουν τα ποτήρια αντί να σκουπίσουν) είναι ακριβώς το εργαλείο που χτίζει την αυτοπεποίθησή τους και την ικανότητά τους να αναλαμβάνουν ευθύνες.
Tips για να εφαρμόσεις σωστά τη μέθοδο
Μείνε σταθερός στην ερώτηση: Μην υποκύψεις στην ευκολία του να δώσεις εσύ την εντολή.
Αποδέξου το μη τέλειο αποτέλεσμα: Αν το παιδί σου αποφασίσει να καθαρίσει τον πάγκο αλλά ξεχάσει το πάτωμα, επιβράβευσε την πρωτοβουλία του και μην διορθώσεις αμέσως την επιλογή του.
Περιόρισε τις επιλογές αν χρειάζεται: Για μικρότερα παιδιά, μπορείς να ρωτήσεις: "Από αυτά τα τρία πράγματα που εκκρεμούν, εσύ ποιο λες να ξεκινήσεις;".
Αλλάζοντας το σύστημα στο σπίτι σου, αλλάζεις τον τρόπο που σκέφτονται τα παιδιά σου. Σταμάτα να αποφασίζεις για εκείνα και δες τα να εξελίσσονται σε υπεύθυνους ενήλικες.
Διαβάστε Επίσης
