Το μητρικό γάλα έχει χαρακτηριστεί "υγρός χρυσός" και όχι τυχαία. Είναι ένα ελιξήριο που μεταβάλλεται ανάλογα με τις ανάγκες του μωρού σου: Μπορεί να προστατεύσει το έντερο του νεογέννητου απέναντι σε επιβλαβή βακτήρια, ιούς και αλλεργιογόνα, μπορεί να ενισχύσει την άμυνα του αναπτυσσόμενου μωρού με αντισώματα και μπορεί να αλλάζει σύσταση ανάλογα με το αν το μωρό πεινάει, διψάει ή περνάει μια φάση ταχείας ανάπτυξης.
Όπως γράφει σε ανάρτησή του στο Facebook ο χειρουργός παίδων Μιχάλης Παγώνης "Το μητρικό γάλα αλλάζει με μαγικό τρόπο χρώμα και σύσταση: Όταν ένα μωρό θηλάζει στο στήθος της μητέρας του, δημιουργείται ένα κενό, μέσα στο οποίο το σάλιο του βρέφους αναρροφάται πίσω στη θηλή της μητέρας, όπου οι υποδοχείς στον μαστικό της αδένα "διαβάζουν" τα σήματά του.
Αυτή η "επιστροφή σάλιου" περιέχει πληροφορίες σχετικά με την ανοσοποιητική κατάσταση του μωρού, προκαλώντας το μητρικό γάλα της μητέρας να προσαρμόσει την ανοσολογική του σύνθεση.
Εάν οι υποδοχείς των μαστικών αδένων ανιχνεύσουν την παρουσία παθογόνων, υποχρεώνουν το σώμα της μητέρας να παράγει αντισώματα για την καταπολέμησή τους και τα αντισώματα αυτά μετακινούνται μέσω του μητρικού γάλακτος πίσω στο σώμα του μωρού, όπου καταπολεμούν τη μόλυνση".
Δες πώς είναι το αντλημένο μητρικό γάλα πριν το μωρό αρρωστήσει από βρογχιολίτιδα (λευκό) και δύο ημέρες μετά, ενώ είναι ήδη άρρωστο (κίτρινο).
6 μαγικοί τρόποι με τους οποίους το μητρικό γάλα προσαρμόζεται στις ανάγκες του μωρού
1) Το μητρικό γάλα αλλάζει καθώς μεγαλώνει το μωρό σου
Η σύσταση του μητρικού γάλακτος και των θρεπτικών συστατικών του -συμπεριλαμβανομένων των μακροθρεπτικών στοιχείων και των παραγόντων ανοσίας- μεταβάλλεται ανάλογα με την ηλικία και την ανάπτυξη του μωρού σας. Σύμφωνα με την πιστοποιημένη σύμβουλο γαλουχίας Pinky McKay, με αυτόν τον τρόπο το μητρικό γάλα προσφέρει την ιδανική τροφή από τη γέννηση, την εισαγωγή των οικογενειακών τροφών, την αυξημένη κινητικότητα, έως και τον αποθηλασμό.
Μελέτες δείχνουν ότι το γάλα μητέρων που γέννησαν πρόωρα μωρά περιέχει περισσότερες θερμίδες, υψηλότερη συγκέντρωση λίπους, περισσότερη πρωτεΐνη, νάτριο και εκκριτική IgA (sIgA), σε σύγκριση με το γάλα μητέρων τελειόμηνων νεογνών.
Το πρωτόγαλα (colostrum), που συχνά αποκαλείται "ο πρώτος εμβολιασμός του μωρού", είναι το παχύρρευστο, κιτρινωπό πρώτο "γάλα". Διατηρεί σταθερό το σάκχαρο στο αίμα του νεογέννητου και ενεργοποιεί κρίσιμες ανοσολογικές αποκρίσεις στο έντερο, επηρεάζοντας την ανάπτυξη της φυσιολογικής εντερικής χλωρίδας και αποτρέποντας την ανάπτυξη επιβλαβών βακτηρίων. Έχει επίσης ήπια καθαρτική δράση, βοηθώντας το μωρό να αποβάλει το μηκώνιο -την πρώτη μαύρη κένωση- μειώνοντας έτσι την επαναρρόφηση της χολερυθρίνης και τον κίνδυνο ίκτερου.
Τις επόμενες μία-δύο ημέρες, καθώς ενεργοποιούνται οι ορμόνες παραγωγής γάλακτος μετά την αποβολή του πλακούντα και την πτώση της προγεστερόνης, το γάλα "κατεβαίνει". Παραμένει κιτρινωπό και ονομάζεται πλέον "μεταβατικό γάλα", καθώς μεταβαίνει από το πρωτόγαλα στο ώριμο γάλα, συνήθως μεταξύ της 3ης και 5ης ημέρας μετά τον τοκετό (με πιθανές αποκλίσεις).
Παρότι το ώριμο μητρικό γάλα μπορεί να μη φαίνεται πλέον "κρεμώδες" και να δείχνει ακόμη και "υδαρές", όσο καιρό κι αν θηλάζετε, δεν χάνει τη θρεπτική του αξία, σύμφωνα με την McKay. Μάλιστα, ορισμένοι ανοσολογικοί παράγοντες γίνονται πιο συμπυκνωμένοι κατά το δεύτερο έτος ζωής, ακριβώς όταν το μωρό γίνεται πιο κινητικό, παίζει με άλλα παιδιά και εκτίθεται σε περισσότερα μικρόβια.
2) Το μητρικό γάλα αλλάζει κατά τη διάρκεια του θηλασμού
Η περιεκτικότητα σε λίπος του μητρικού γάλακτος μεταβάλλεται στη διάρκεια ενός θηλασμού και το μωρό μπορεί να τη ρυθμίσει μέσω του τρόπου που θηλάζει, αρκεί να του επιτρέπεται να θηλάζει όσο συχνά και όσο χρόνο χρειάζεται. Όταν το μωρό διψά και αρχίζει να θηλάζει, λαμβάνει πρώτα το πιο "υδαρές" πρόσθιο γάλα για να ξεδιψάσει. Καθώς ο θηλασμός συνεχίζεται, διεγείρεται το αντανακλαστικό της έκκρισης και το γάλα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε λίπος, το λεγόμενο "οπίσθιο γάλα", ρέει προς το μωρό για να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες. To πιο λιπαρό γάλα γίνεται προοδευτικά διαθέσιμο κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Έτσι, το μωρό ελέγχει τι είδους γάλα χρειάζεται σε κάθε γεύμα, μέσω του τρόπου που θηλάζει και της διάρκειας του θηλασμού.
3) Το μητρικό γάλα αλλάζει τη νύχτα
Το γάλα της ημέρας και της νύχτας έχει διαφορετικά συστατικά. Μελέτες έχουν δείξει ότι το νυχτερινό γάλα περιέχει υψηλότερα επίπεδα νουκλεοτιδίων που διεγείρουν το GABA, έναν νευροδιαβιβαστή που προκαλεί ύπνο, καθώς και μελατονίνη. Το βραδινό μητρικό γάλα είναι επίσης πλούσιο σε τρυπτοφάνη, ένα αμινοξύ που προάγει τον ύπνο και αποτελεί πρόδρομο της σεροτονίνης, καθώς και σε άλλα αμινοξέα που ενισχύουν τη σύνθεση της σεροτονίνης. Η σεροτονίνη είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία και την ανάπτυξη του εγκεφάλου, τη διάθεση και τους κύκλους του ύπνου.
4) Το μητρικό γάλα αλλάζει ανάλογα με τη διατροφή σου
Παρότι τα θρεπτικά αποθέματα που έχετε δημιουργήσει κατά την εγκυμοσύνη εξασφαλίζουν ότι το γάλα σας είναι πλήρες και ισορροπημένο, σύμφωνα με τους ειδικούς ορισμένα θρεπτικά συστατικά επηρεάζονται από τη δική σου διατροφή. Για παράδειγμα, οι αναλογίες διαφορετικών λιπαρών οξέων, ορισμένες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία όπως το σελήνιο και το ιώδιο, μεταβάλλονται ανάλογα με την πρόσληψή τους από εσάς. Οι επιστήμονες έχουν συνδέσει τις αναλογίες λιπαρών οξέων στο μητρικό γάλα με την προδιάθεση του μωρού για την ανάπτυξη ορισμένων αλλεργιών. Επιπλέον, τα επίπεδα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων στη διατροφή της μητέρας σχετίζονται όχι μόνο με την υγιή νευρολογική ανάπτυξη και τα πρότυπα ύπνου των βρεφών, αλλά και με την ενίσχυση των ανοσολογικών ιδιοτήτων του μητρικού γάλακτος.
5) Η γεύση του μητρικού γάλακτος αλλάζει
Ο αποκλειστικός θηλασμός, αναφέρουν οι επιστημονικές μελέτες, μπορεί να κάνει το μωρό λιγότερο επιλεκτικό στο φαγητό όταν αρχίσει να τρώει οικογενειακές τροφές, επειδή οι γεύσεις των τροφών που καταναλώνετε επηρεάζουν τη γεύση του μητρικού γάλακτος και εξοικειώνουν το μωρό με αυτές.
Τα μωρά αγαπούν το μητρικό γάλα με γεύση βανίλιας, σκόρδου και κανέλας (όταν οι μητέρες καταναλώνουν αντίστοιχες τροφές) και ενδέχεται να αδειάζουν το στήθος πιο αποτελεσματικά, ενισχύοντας έτσι την παραγωγή γάλακτος.
6) Τα φιλιά στο μωρό σου αλλάζουν το μητρικό γάλα
Η ακατανίκητη παρόρμηση να γεμίσεις το μωρό σου φιλιά βοηθά επίσης στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού του. Όταν φιλάς το μωρό σου, "δειγματίζεις" τους παθογόνους μικροοργανισμούς που βρίσκονται στο δέρμα του. Αυτοί μεταφέρονται στο λεμφικό σου σύστημα, το οποίο παράγει αντισώματα. Όπως αναφέρει και ο χειρουργός παίδων Μιχάλης Παγώνης αντισώματα αυτά περνούν στο μητρικό γάλα και ενισχύουν την άμυνα του μωρού.
Ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί κάθε φορά που το μωρό εκτίθεται σε κάποιο μικρόβιο — είτε εσύ έχεις εκτεθεί είτε το παιδί έχει παίξει με παιχνίδια άλλων παιδιών ή έχει έρθει σε επαφή με ιούς και βακτήρια μέσω τρίτων. Η μεταφορά σάλιου του μωρού στο στήθος σου "ειδοποιεί" το ανοσοποιητικό σου σύστημα να παράγει αντισώματα, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονται μέσω του μητρικού γάλακτος, προστατεύοντας το μωρό από πιθανή ασθένεια.
Διαβάστε Επίσης
