Η περίοδος της εγκυμοσύνης είναι γεμάτη προσμονή, σχεδιασμό και όμορφα συναισθήματα. Ωστόσο, μερικές φορές η φύση αποφασίζει διαφορετικά και το μωρό "βιάζεται" να γνωρίσει τους γονείς του. Ο πρόωρος τοκετός -δηλαδή η γέννηση του βρέφους πριν συμπληρωθούν 37 εβδομάδες κύησης- αποτελεί μια πραγματικότητα που αφορά περισσότερες από 1 στις 10 γεννήσεις παγκοσμίως, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, καθιστώντας τον μία από τις κύριες προκλήσεις της παιδιατρικής και μαιευτικής φροντίδας.
Αν είσαι μέλλουσα μαμά, η ενημέρωση δεν υπάρχει για να σου προκαλέσει άγχος, αλλά για να σου δώσει τη γνώση και τα εργαλεία ώστε να προστατεύσεις την υγεία τη δική σου και του μωρού σου.
Πότε ένας τοκετός θεωρείται πρόωρος;
Μια πλήρης εγκυμοσύνη διαρκεί περίπου 40 εβδομάδες. Ανάλογα με τη χρονική στιγμή που θα συμβεί ο τοκετός, η προωρότητα χωρίζεται στις εξής κατηγορίες:
Όψιμη πρόωρη κύηση: Γέννηση μεταξύ 34ης και 36ης εβδομάδας (αποτελεί την πλειονότητα των πρόωρων γεννήσεων).
Μέτρια πρόωρη κύηση: Γέννηση μεταξύ 32ης και 34ης εβδομάδας.
Πολύ πρόωρη κύηση: Γέννηση μεταξύ 28ης και 32ης εβδομάδας.
Εξαιρετικά πρόωρη κύηση: Γέννηση πριν από την 28η εβδομάδα.
Όσο νωρίτερα γεννηθεί ένα μικρό, τόσο πιο αδιάπλαστα είναι τα όργανά του και τόσο περισσότερη εξειδικευμένη φροντίδα θα χρειαστεί τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες της ζωής του.
Γιατί συμβαίνει ο πρόωρος τοκετός;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πρόωρος τοκετός ξεκινά αυθόρμητα και η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη. Ωστόσο, υπάρχουν παράγοντες κινδύνου σύμφωνα με τη Mayo Clinic που αυξάνουν τις πιθανότητες:
Ιστορικό εγκυμοσύνης: Προηγούμενος πρόωρος τοκετός, πολύδυμη κύηση (δίδυμα, τρίδυμα) ή διάστημα λιγότερο από 18-24 μήνες μεταξύ δύο εγκυμοσυνών.
Παθήσεις της μητέρας: Χρόνια νοσήματα όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση (προεκλαμψία) και ο διαβήτης, καθώς και λοιμώξεις του αμνιακού υγρού ή του γεννητικού συστήματος.
Ανατομικά ζητήματα: Προβλήματα στη μήτρα, στον τράχηλο (π.χ. ανεπάρκεια τραχήλου) ή στον πλακούντα.
Τρόπος ζωής & περιβάλλον: Κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ, έντονο σωματικό ή ψυχολογικό στρες, καθώς και ηλικία μητέρας κάτω των 17 ή άνω των 35 ετών.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές για το μωρό;
Τα πρόωρα βρέφη δεν διαθέτουν ακόμη το απαραίτητο στρώμα λίπους για να διατηρήσουν τη θερμοκρασία του σώματός τους και τα συστήματά τους είναι ημιτελή.
Βραχυπρόθεσμες επιπλοκές (πρώτες εβδομάδες):
Αναπνευστικά προβλήματα: Λόγω έλλειψης επιφανειοδραστικής ουσίας στους πνεύμονες (σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας) ή επεισοδίων άπνοιας.
Θερμορρύθμιση: Αδυναμία διατήρησης θερμότητας, που οδηγεί σε υποθερμία.
Πεπτικές δυσκολίες: Το έντερο δεν είναι έτοιμο να πέψει εύκολα το γάλα, γι' αυτό το μητρικό γάλα θεωρείται η καλύτερη ασπίδα προστασίας.
Ίκτερος & Αναιμία: Αυξημένη συχνότητα εμφάνισης κιτρινωπής χρωστικής (πιλερυθρίνη) στο αίμα και μειωμένα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Ευπάθεια σε λοιμώξεις: Το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει θωρακιστεί πλήρως.
Μακροπρόθεσμες επιπλοκές:
Με τη σύγχρονη ιατρική φροντίδα, η συντριπτική πλειονότητα των πρόωρων νεογνών εξελίσσεται εξαιρετικά. Ωστόσο, ορισμένα παιδιά ενδέχεται, όπως αναφέρει ο ΠΟΥ, να εμφανίσουν μαθησιακές δυσκολίες, προβλήματα στην όραση ή την ακοή, ή κινητικές διαταραχές.
Πώς προλαμβάνεται και πώς αντιμετωπίζεται;
Η πρόληψη ξεκινά από την πρώτη στιγμή που θα μάθεις ότι είσαι έγκυος. Η συστηματική παρακολούθηση (τουλάχιστον 8 επισκέψεις στον γυναικολόγο σου), η σωστή διατροφή, η διενέργεια πρώιμου υπερηχογραφήματος και η αποφυγή βλαβερών συνηθειών είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα.
Αν εντοπιστεί κίνδυνος πρόωρου τοκετού, ο γιατρός σου μπορεί να συστήσει:
Φαρμακευτική αγωγή: Χορήγηση προγεστερόνης ή κορτικοστεροειδών για την ταχεία ωρίμανση των πνευμόνων του μωρού.
Περίδεση τραχήλου: Χειρουργική τοποθέτηση ράμματος στον τράχηλο για επιπλέον στήριξη.
Σημείωση: Η αυστηρή κατάκλιση/ξεκούραση στο κρεβάτι δεν συνιστάται πλέον ως μέθοδος πρόληψης, καθώς μπορεί να προκαλέσει άλλες επιπλοκές.
Η φροντίδα στο νοσοκομείο: Η μέθοδος "καγκουρό" και η ΜΕΝΝ
Εάν το μωρό σου γεννηθεί πρόωρα, θα χρειαστεί νοσηλεία στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ). Οι νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες υπογραμμίζουν ότι η μητέρα και η οικογένεια πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της φροντίδας:
Φροντίδα Καγκουρό: Η άμεση και συνεχής επαφή δέρμα-με-δέρμα της μητέρας (ή του πατέρα) με το μωρό αμέσως μετά τη γέννηση σταθεροποιεί την αναπνοή, τη θερμοκρασία και τους καρδιακούς παλμούς του νεογνού.
Έγκαιρος θηλασμός: Το μητρικό γάλα προσφέρει μοναδικά αντισώματα που προστατεύουν το ευαίσθητο έντερο του πρόωρου μωρού.
Θυμήσου: Η τεχνολογία και η ιατρική γνώση βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο. Με τη σωστή παρακολούθηση και τη συναισθηματική στήριξη, η οικογένειά σου μπορεί να ξεπεράσει κάθε πρόκληση.
Διαβάστε Επίσης
