Αν ρωτήσετε 30 διαφορετικούς γονείς για την κατάλληλη ηλικία που ένα παιδί πρέπει να αποκτήσει το δικό του κινητό τηλέφωνο, πιθανότατα θα πάρετε 30 διαφορετικές απαντήσεις. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να φτάσουμε σε μια κοινωνική συναίνεση για το πότε τα παιδιά είναι πραγματικά έτοιμα να έχουν 24ωρη επαφή με τους φίλους τους και να εκτίθενται σε έναν καταιγισμό πληροφοριών, ειδικά σχεδιασμένο από αλγορίθμους μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας για να αλλάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου τους.
Tα έξυπνα κινητά εκθέτουν τους νεαρούς χρήστες σε όλο το επιβλαβές υλικό που υπάρχει στο διαδίκτυο και τους καθιστούν πολύ πιο ευάλωτους στο φαινόμενο του εκφοβισμού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού Common Sense Media, το 42% των παιδιών ηλικίας 10 ετών έχει ήδη smartphone. Μέχρι την ηλικία των 12 ετών, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 71%, ενώ στα 14 έτη αγγίζει το συγκλονιστικό 91%.
Ποια είναι όμως η ιδανική ηλικία για να δώσουμε σε ένα παιδί smartphone, ώστε να επικοινωνεί με την παρέα του αλλά παράλληλα να προστατεύσουμε την ψυχική του υγεία;
Η κίνηση "Wait Until 8th": Όριο μέχρι την 3η Γυμνασίου
Ένας οργανισμός που ξεκίνησε από την Brooke Shannon, μητέρα τριών παιδιών, έρχεται να θέσει ένα νέο πρότυπο για τους γονείς παγκοσμίως. Το κίνημα "Wait Until 8th" (Περίμενε μέχρι τo Λύκειο) βάζει μια ξεκάθαρη κόκκινη γραμμή, υποστηρίζοντας ότι η νωρίτερη ηλικία που ένα παιδί πρέπει να αποκτήσει smartphone είναι αφού ολοκληρώσει την 8η τάξη (δηλαδή την 2α ή 3η Γυμνασίου για τα ελληνικά δεδομένα).
"Αυτό είναι ένα απολύτως λογικό χρονικό όριο αναμονής για τους γονείς. Φυσικά, όσο περισσότερο μπορείτε να το καθυστερήσετε, τόσο το καλύτερο", αναφέρει ο Mark SooHoo, εθελοντής γονέας του κινήματος, σύμφωνα με συνέντευξή του στο Upworthy.
Ο SooHoo εξηγεί ότι το πρόσφατο εμβληματικό βιβλίο του κοινωνικού επιστήμονα Jonathan Haidt, "The Anxious Generation" (Η Αγχώδης Γενιά), προσφέρει μια ακλόνητη επιστημονική βάση για την καθυστέρηση της χρήσης smartphone. Στο βιβλίο του, ο Haidt παραθέτει έρευνες που δείχνουν ότι γύρω στο 2010, οι αναπτυγμένες χώρες είδαν μια αστρονομική αύξηση στα προβλήματα ψυχικής υγείας των νέων (άγχος, κατάθλιψη, αυτοτραυματισμοί). Αυτή η έξαρση συμπίπτει απόλυτα με την καθιέρωση των smartphone και την κατακόρυφη μείωση του χρόνου που περνούσαν τα παιδιά ζωντανά με τους φίλους τους, σηματοδοτώντας την αυγή της "βασισμένης στο τηλέφωνο παιδικής ηλικίας".
Παράλληλα, μελέτη του ινστιτούτου Sapien Labs σε σχεδόν 28.000 νεαρούς ενήλικες διαπίστωσε ότι η ηλικία απόκτησης smartphone "σχετίζεται άμεσα" με την ψυχική τους κατάσταση. Όσο πιο αργά αποκτούσαν οι νέοι μια συσκευή που μπορούσαν να έχουν συνέχεια μαζί τους κατά την παιδική τους ηλικία, τόσο καλύτερη ήταν η ψυχική τους ευεξία στην ενήλικη ζωή.
Η δύναμη των γονιών... εν τη ενώσει
Για να βοηθήσει τους γονείς και τα παιδιά να τηρήσουν αυτό το χρονικό πλαίσιο, το Wait Until 8th δημιούργησε ένα διαδικτυακό εργαλείο. Όταν ένας γονιός υπογράφει τη δέσμευση, ενημερώνεται μόνο όταν τουλάχιστον άλλοι 10 γονείς από το ίδιο σχολείο και την ίδια τάξη του παιδιού του υπογράψουν επίσης.
Αυτό δίνει στους γονείς τη "δύναμη των αριθμών" για να αντισταθούν στις πιέσεις των παιδιών τους, ενώ μειώνει δραματικά την κοινωνική πίεση και στα ίδια τα παιδιά, αφού ξέρουν ότι δεν είναι τα μόνα στην τάξη χωρίς κινητό.
Τι γίνεται όμως με την ασφάλεια; Πώς θα επικοινωνούν οι γονείς με το παιδί; Ο SooHoo διευκρινίζει: "Η δέσμευση αφορά αποκλειστικά τα smartphone. Μπορείτε να τους πάρετε ένα smartwatch ή ένα απλό κινητό με κουμπιά. Ακόμα και ένα AirTag μπορεί να σας δείξει ανά πάσα στιγμή πού βρίσκεται το παιδί σας".
"Από τι ακριβώς φοβάστε μήπως μείνει απ' έξω το παιδί σας;"
Πολλοί γονείς λυγίζουν επειδή φοβούνται ότι το παιδί τους θα περιθωριοποιηθεί κοινωνικά. Ο SooHoo, ωστόσο, έχει μια εντελώς διαφορετική οπτική για το τι σημαίνει "μένω απ' έξω":
"Ναι, θέλω το παιδί μου να μείνει έξω από το bullying. Θέλω το παιδί μου να μείνει έξω από τα προβλήματα αρνητικής εικόνας σώματος. Θέλω το παιδί μου να μείνει έξω από τις βλαβερές συνέπειες των social media. Αυτές οι συσκευές σχεδιάστηκαν από τους πιο έξυπνους ειδικούς του κόσμου για να λειτουργούν όπως τα καζίνο του Λας Βέγκας: για να σε κρατάνε εθισμένο και να σου δίνουν συνεχείς ενέσεις ντοπαμίνης. Οπότε, ναι, προτιμώ το παιδί μου να μείνει έξω από αυτό".
Μια μαρτυρία που σοκάρει
Η Katie Degen, άλλη μια εθελόντρια του οργανισμού, περιγράφει στο Upworthy τη συγκλονιστική αλλαγή που είδε στον γιο της όταν του πήρε smartphone στην 5η Δημοτικού:
"Είδαμε τη διαφορά αμέσως. Όποτε του παίρναμε το κινητό για οποιονδήποτε λόγο, βλέπαμε ξανά το παλιό μας παιδί - εκείνο που ήταν χαρούμενο και επικοινωνούσε με τον κόσμο. Μόλις του το επιστρέφαμε, άλλαζε ξανά". Από τότε που αντικατέστησε το smartphone του γιου της με ένα smartwatch, όλα άλλαξαν: "Μιλάει περισσότερο με τους φίλους του, και άλλαξε η δυναμική όλης της οικογένειας. Πλέον χρησιμοποιούμε όλοι λιγότερο τα κινητά μας και αλληλεπιδρούμε περισσότερο".
Ήδη πάνω από 60.000 γονείς έχουν υπογράψει τη σχετική δέσμευση. Τα smartphone είναι απλώς εργαλεία, αλλά η επίδρασή τους στην παιδική ψυχική υγεία είναι πλέον αδύνατον να αμφισβητηθεί.


