Η γλωσσική ανάπτυξη είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά αλλά και στρεσογόνα κεφάλαια της γονεϊκότητας. Είναι πολύ συχνό φαινόμενο στις συζητήσεις μεταξύ γονέων να γίνονται συγκρίσεις: "Το δικό μου λέει ολόκληρα ποιήματα", "Το δικό μου λέει μόνο βασικές λέξεις". Όταν ένα παιδί φτάνει στην ηλικία των 3 ετών και η ομιλία του φαίνεται να υπολείπεται σε σχέση με τους συνομηλίκους του, η ανησυχία της μαμάς κορυφώνεται. Είναι, λοιπόν, φυσιολογικό να μιλάει αργά ένα 3χρονο παιδί;
Τι θεωρείται αναμενόμενο στα 3 έτη;
Σύμφωνα με τα επίσημα αναπτυξιακά ορόσημα του CDC (Centers for Disease Control and Prevention) και της Αμερικανικής Ένωσης Λόγου, Γλώσσας και Ακοής (ASHA), η ηλικία των 3 ετών αποτελεί ορόσημο για τη μετάβαση από τις μεμονωμένες λέξεις στον δομημένο λόγο.
Ένα παιδί 3 ετών αναμένεται να:
- Μιλάει χρησιμοποιώντας προτάσεις με τουλάχιστον 3 έως 4 λέξεις.
- Μπορεί να κάνει μια απλή συζήτηση, ανταλλάσσοντας τουλάχιστον δύο ή τρεις κουβέντες με τον συνομιλητή του.
- Γίνεται κατανοητό από τους ξένους (όχι μόνο από τους γονείς) τουλάχιστον στο 75% των όσων λέει.
- Ζητάει αντικείμενα ή περιγράφει τι συμβαίνει γύρω του (π.χ. "το αυτοκίνητο πάει γρήγορα").
- Κατανοεί απλές οδηγίες δύο ή τριών βημάτων
Πότε η καθυστέρηση χρήζει αξιολόγησης;
Αν και κάθε παιδί έχει τον δικό του, μοναδικό ρυθμό ανάπτυξης, η επιστημονική κοινότητα τονίζει ότι η σημαντική απόκλιση από τα παραπάνω ορόσημα στα 3 έτη δεν πρέπει να αγνοείται με τη δικαιολογία "θα μιλήσει αργότερα".
Θα πρέπει να απευθυνθείτε σε αναπτυξιολόγο ή λογοθεραπευτή εάν το παιδί:
- Χρησιμοποιεί λιγότερες από 50 λέξεις ή δεν σχηματίζει καθόλου φράσεις των 2-3 λέξεων.
- Δεν ανταποκρίνεται στο όνομά του ή δυσκολεύεται να κατανοήσει απλό προφορικό λόγο.
- Δεν έχει βλεμματική επαφή όταν σας μιλάει ή δεν χρησιμοποιεί χειρονομίες (π.χ. να δείχνει αυτό που θέλει).
- Η ομιλία του είναι τόσο ασαφής που ούτε οι ίδιοι οι γονείς δεν μπορούν να καταλάβουν τι ζητάει.
- Παρουσιάζει απώλεια γλωσσικών δεξιοτήτων που είχε ήδη κατακτήσει στο παρελθόν.
Η σημασία της πρώιμης παρέμβασης
Πολλοί γονείς διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια, φοβούμενοι την "ταμπέλα". Ωστόσο, η American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) επισημαίνει ότι η πρώιμη παρέμβαση είναι το κλειδί.
Ο παιδικός εγκέφαλος στα 3 έτη διαθέτει τεράστια πλαστικότητα. Μια έγκαιρη λογοπεδική αξιολόγηση μπορεί να εντοπίσει αν πρόκειται για μια απλή, παροδική καθυστέρηση λόγου, για κάποιο πρόβλημα ακοής (που συχνά περνά απαρατήρητο) ή για αναπτυξιακή διαταραχή, προσφέροντας στο παιδί τα κατάλληλα εργαλεία για να καλύψει το χαμένο έδαφος πριν την είσοδό του στο νηπιαγωγείο.

