Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, ένα από τα σημαντικότερα βήματα στην ανάπτυξή τους είναι η σταδιακή μετάβαση από την εξάρτηση στην αυτονομία.
Για έναν γονέα, αυτή η διαδικασία μπορεί να φέρει ανάμεικτα συναισθήματα. Από τη μία υπάρχει χαρά και περηφάνια βλέποντας το παιδί να εξελίσσεται. Από την άλλη, μπορεί να υπάρχει η ανάγκη να το προστατεύσουμε, να το καθοδηγήσουμε ή να το βοηθήσουμε πριν καν μας ζητήσει βοήθεια.
Όμως η αυτονομία δεν σημαίνει απομάκρυνση. Σημαίνει ότι το παιδί αποκτά εμπιστοσύνη στις ικανότητές του, ενώ γνωρίζει ότι υπάρχει ένα ασφαλές πρόσωπο δίπλα του.
Τι σημαίνει πραγματικά αυτονομία;
Η αυτονομία δεν αφορά μόνο το να κάνει ένα παιδί πράγματα μόνο του. Αφορά κυρίως την ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως:
•να παίρνει μικρές αποφάσεις
•να αναλαμβάνει ευθύνες ανάλογες με την ηλικία του
•να προσπαθεί πριν ζητήσει βοήθεια
•να μαθαίνει από τα λάθη του
•να εμπιστεύεται τον εαυτό του
Ένα παιδί που αναπτύσσει αυτονομία μαθαίνει σταδιακά το σημαντικό μήνυμα:
"Μπορώ να προσπαθήσω. Μπορώ να μάθω. Μπορώ να τα καταφέρω".
Γιατί μερικές φορές δυσκολευόμαστε να αφήσουμε χώρο;
Η προστατευτική διάθεση είναι φυσικό κομμάτι της γονεϊκότητας. Πολλές φορές όμως, από αγάπη, οι γονείς μπορεί να κάνουν πράγματα αντί για το παιδί:
•να λύνουν αμέσως ένα πρόβλημα
•να διορθώνουν κάθε λάθος
•να προλαβαίνουν κάθε δυσκολία
Η πρόθεση είναι να το βοηθήσουμε.
Όμως όταν ένα παιδί δεν έχει ευκαιρίες να προσπαθήσει, μπορεί να δυσκολευτεί να αναπτύξει εμπιστοσύνη στις δικές του δυνατότητες.
Η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται όταν κάποιος κάνει τα πάντα για εμάς. Χτίζεται όταν δοκιμάζουμε και ανακαλύπτουμε ότι μπορούμε.
Πώς ενισχύουμε την αυτονομία στην καθημερινότητα;
1. Δίνουμε επιλογές
Μικρές επιλογές βοηθούν το παιδί να αναπτύξει κρίση και υπευθυνότητα. Για παράδειγμα: "Θέλεις να φορέσεις τη μπλε ή τη γκρι μπλούζα;" Αυτό δείχνει στο παιδί ότι η γνώμη του έχει αξία.
2. Επιτρέπουμε τον χρόνο για προσπάθεια
Πολλές φορές είναι πιο γρήγορο να κάνουμε κάτι εμείς. Όμως, όταν αφήνουμε το παιδί να προσπαθήσει, ακόμη και αν χρειαστεί περισσότερο χρόνο, του δίνουμε ένα σημαντικό μάθημα ζωής. Η διαδικασία είναι μέρος της μάθησης.
3. Επαινούμε την προσπάθεια, όχι μόνο το αποτέλεσμα
Αντί για: "Είσαι πολύ έξυπνος" μπορούμε να πούμε: "Βλέπω πόσο προσπάθησες". Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι η εξέλιξη έρχεται μέσα από την προσπάθεια.
4. Παραμένουμε διαθέσιμοι
Η αυτονομία δεν σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να τα κάνει όλα μόνο του. Το πιο δυνατό μήνυμα είναι: "Μπορείς να προσπαθήσεις μόνος σου και, αν χρειαστείς βοήθεια, είμαι εδώ". Αυτός ο συνδυασμός ελευθερίας και ασφάλειας δημιουργεί υγιή ανεξαρτησία.
Η σύνδεση είναι η βάση της αυτονομίας
Ένα παιδί τολμά να εξερευνήσει τον κόσμο όταν έχει μια ασφαλή βάση. Η σχέση με τον γονέα δεν αποδυναμώνεται όταν το παιδί γίνεται πιο ανεξάρτητο. Αντίθετα, εξελίσσεται. Ο στόχος δεν είναι να κρατήσουμε το παιδί κοντά μας από φόβο, αλλά να του δώσουμε τα εφόδια ώστε να προχωρήσει με σιγουριά.
Το μεγάλωμα ενός παιδιού είναι μια συνεχής ισορροπία ανάμεσα στην προστασία και την ελευθερία. Η μεγαλύτερη προσφορά ενός γονέα δεν είναι να ανοίγει πάντα τον δρόμο για το παιδί, αλλά να το βοηθά να αποκτήσει τις δεξιότητες και την πίστη ώστε να περπατήσει τον δικό του δρόμο.
Γιατί η πραγματική αυτονομία ξεκινά όταν ένα παιδί νιώθει: "Οι γονείς μου με εμπιστεύονται. Και μπορώ να εμπιστευτώ κι εγώ τον εαυτό μου".
Επιστημονική επιμέλεια άρθρου: Kids Life Coach, Κατερίνα Παπαϊωάννου, Facebook, Instagram
Διαβάστε Επίσης
