Ένα σκίτσο μπορεί να γίνει με μολύβι. Αλλά μια ζωγραφιά με τον ήλιο, τη θάλασσα, την οικογένεια γιατί να έχει μόνο μαύρο χρώμα; Κάθε φορά που οι γονείς βλέπουμε μια τέτοια ζωγραφιά ανησυχούμε. Στο μυαλό των ενηλίκων, το μαύρο είναι στενά συνδεδεμένο με το πένθος, την κατάθλιψη, τον φόβο ή τον θυμό. Είναι όμως η επιλογή αυτού του σκοτεινού τόνου από ένα παιδί ένδειξη ψυχολογικού προβλήματος ή μήπως κρύβει κάτι εντελώς διαφορετικό;
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι περισσότερες φοβίες για τις ζωγραφιές των παιδιών στηρίζονται σε μύθους. Τα παιδικά σχέδια αποτελούν έναν μοναδικό δίαυλο επικοινωνίας και μια πολύτιμη ματιά στην εσωτερική προσωπικότητα των παιδιών, ειδικά όταν εκείνα δυσκολεύονται να εκφράσουν τα έντονα συναισθήματά τους με λέξεις.
1. Η επιλογή του χρώματος δείχνει χαρακτηριστικά προσωπικότητας
Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις γύρω από την παιδική τέχνη δείχνουν ότι η επιλογή των χρωμάτων μπορεί όντως να είναι σημαντική, αλλά όχι με τον αρνητικό τρόπο που φανταζόμαστε. Το μαύρο και το μωβ χρώμα υποδηλώνουν τάσεις κυριαρχίας και συχνά αποτελούν την αγαπημένη επιλογή παιδιών που είναι σχετικά απαιτητικά ή διεκδικητικά. Αντίθετα, το μπλε προτιμάται συνήθως από παιδιά που έχουν μια πιο δοτική, φροντιστική φύση και απολαμβάνουν τη συντροφικότητα. Έτσι, το μαύρο μπορεί απλώς να καθρεφτίζει έναν ισχυρό, δυναμικό και αποφασιστικό χαρακτήρα.
2. Αναπτυξιακά στάδια και η γοητεία της αντίθεσης
Η χρήση των χρωμάτων και των γραμμών συνδέεται άμεσα με την ηλικία του παιδιού. Στο πρώτο αναπτυξιακό στάδιο, αυτό του Μουντζουρώματος (2-4 ετών), τα παιδιά δεν αποσκοπούν στον ρεαλισμό. Οι ζωγραφιές τους είναι κυρίως σημάδια πάνω στη σελίδα.
Σε αυτή τη φάση, τα μικρά παιδιά δεν επιλέγουν χρώματα με βάση το συναισθηματικό τους φορτίο, αλλά με βάση τη δομή και την ορατότητα. Το μαύρο χρώμα προσφέρει την υψηλότερη δυνατή αντίθεση πάνω στο λευκό χαρτί. Το παιδί γοητεύεται από το γεγονός ότι η κίνηση του χεριού του αφήνει ένα τόσο έντονο, ξεκάθαρο και κυρίαρχο σημάδι. Αργότερα, στο Προ-σχηματικό στάδιο (4-7 ετών), θα αρχίσει να προσπαθεί να σχεδιάσει πράγματα που βλέπει με τα μάτια του, χωρίς ακόμη πολλές ρεαλιστικές λεπτομέρειες.
3. Πώς μεταφράζονται οι γραμμές και η θέση στο χαρτί;
Πέρα από το ίδιο το μαύρο χρώμα, η παιδοψυχολογία εξετάζει τη συνολική εικόνα του σχεδίου:
Η ποιότητα της γραμμής: Οι έντονες, τολμηρές και συνεχείς γραμμές εκφράζουν αυτοπεποίθηση και ένα αίσθημα ασφάλειας. Αντίθετα, οι πολύ απαλές, σπασμένες ή τρεμουλιαστές γραμμές μπορεί να προδίδουν ένα διστακτικό ή ανασφαλές παιδί.
Οι έντονες πινελιές: Αν οι μαύρες γραμμές είναι σχεδιασμένες με υπερβολική δύναμη και είναι πολύ κοντά η μία στην άλλη, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη στρες, θυμού ή έντονης αποφασιστικότητας.
Η θέση στη σελίδα: Ένα παιδί που τοποθετεί ένα σχέδιο καλού μεγέθους σε εμφανές σημείο στο κέντρο θεωρείται ισορροπημένο και σίγουρο για τον εαυτό του. Αντίθετα, οι πολύ μικρές φιγούρες στην άκρη ή στο κάτω μέρος του χαρτιού μπορεί να κρύβουν συναισθήματα ανεπάρκειας.
Πότε η χρήση του μαύρου αποτελεί "καμπανάκι";
Οι ειδικοί τονίζουν ότι μια ζωγραφιά από μόνη της δεν αποτελεί ποτέ διάγνωση. Μερικές φορές ένα σχέδιο είναι απλώς ένα σχέδιο, που δείχνει μόνο μια διασκεδαστική ώρα παιχνιδιού πάνω στο χαρτί.
Οι γονείς θα πρέπει να ζητήσουν τη συμβουλή ενός ειδικού μόνο εάν η αποκλειστική χρήση του μαύρου χρώματος συνοδεύεται από γενικότερες αλλαγές, όπως έντονο άγχος (που στα σχέδια μπορεί να συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενα σύννεφα, βροχή ή φιγούρες χωρίς μάτια) ή επιθετικότητα (με φιγούρες που έχουν τεράστια χέρια και δόντια).
Πώς να ενθαρρύνετε το παιδί σας
Το πιο σημαντικό είναι να μην υπεραναλύετε τις ζωγραφιές, αλλά να αφήνετε το ίδιο το παιδί να σας εξηγήσει τι σημαίνουν για εκείνο. Κάντε του ανοιχτές ερωτήσεις χωρίς επικριτικό τόνο. Αντί για το "Γιατί έκανες τόσο σκοτεινή τη ζωγραφιά;", ρωτήστε: "Θέλεις να μου πεις τι κάνουν οι άνθρωποι ή τα σχήματα σε αυτό το σχέδιο;".
Δώστε του ποικιλία υλικών (κηρομπογιές, μαρκαδόρους, χοντρά μολύβια), αφήστε το να πειραματιστεί ελεύθερα χωρίς οδηγίες και αναρτήστε τα έργα του σε εμφανές σημείο στο σπίτι, δείχνοντάς του έτσι ότι η δουλειά του είναι σημαντική και έχει αξία.
Διαβάστε Επίσης
