Ως νέος γονιός, πιθανότατα αναρωτιέσαι συχνά τι χρώμα θα καταλήξουν να είναι τα μάτια του μωρού σου. Σύμφωνα με τον παιδίατρο Dr. David Hill, είναι ασφαλέστερο να μην δίνεις οριστική απάντηση μέχρι το παιδί να γίνει τουλάχιστον ενός έτους, καθώς το χρώμα εξαρτάται από μια πρωτεΐνη που λέγεται μελανίνη και η διαδικασία παραγωγής της από τα μελανοκύτταρα διαρκεί περίπου έναν χρόνο.
Πώς αλλάζει το χρώμα των ματιών;
- Αν τα μελανοκύτταρα εκκρίνουν ελάχιστη μελανίνη, το μωρό σου θα έχει μπλε μάτια.
- Με λίγο μεγαλύτερη ποσότητα μελανίνης, τα μάτια φαίνονται πράσινα ή μελί.
- Όταν τα μελανοκύτταρα είναι πολύ δραστήρια, τα μάτια γίνονται καστανά, που είναι και το πιο συνηθισμένο χρώμα.
Η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο, αν και η κληρονομικότητα δεν είναι πάντα απόλυτα προβλέψιμη. Για παράδειγμα, δύο γονείς με μπλε μάτια είναι πολύ πιθανό, αλλά όχι σίγουρο, να αποκτήσουν παιδί με μπλε μάτια, ενώ αν υπάρχει παππούς ή γιαγιά με μπλε μάτια, οι πιθανότητες αυξάνονται ελαφρώς.
Αν παρατηρήσεις ότι το παιδί σου έχει το ένα μάτι καστανό και το άλλο μπλε, καλό είναι να ενημερώσεις τον γιατρό σου, καθώς αυτό μπορεί να σχετίζεται με μια σπάνια γενετική πάθηση που ονομάζεται σύνδρομο Waardenburg.
Τι ισχύει για τα ματάκια που "σταυρώνουν";
Τους πρώτους μήνες ζωής, είναι απολύτως φυσιολογικό να παρατηρείς τα μάτια του μωρού σου να φαίνεται ότι σταυρώνουν περιστασιακά. Στις πρώτες 2 έως 4 εβδομάδες, η όραση δεν είναι ακόμη αρκετά ακριβής για να εντοπίσει εύκολα έναν στόχο. Καθώς ο εγκέφαλος μαθαίνει να συντονίζει τα οπτικά σήματα και από τις δύο πλευρές, η παρακολούθηση βελτιώνεται σταδιακά:
Μέχρι τον δεύτερο μήνα, το μωρό σου θα πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί ένα αντικείμενο ή πρόσωπο από τη μία πλευρά στην άλλη και πάλι πίσω.
Γύρω στους 6 μήνες, τα δύο ημισφαίρια του εγκέφαλου συνεργάζονται πλήρως και τα μάτια θα πρέπει να κινούνται παράλληλα, ακόμη και αν καλύψεις το ένα μάτι προσωρινά.
Ορισμένες φορές, το σχήμα του προσώπου, όπως μια φαρδιά ρινική γέφυρα, μπορεί να κάνει τα μάτια να φαίνονται εσωτερικά στραβισμένα ενώ δεν είναι. Μπορείς να το ελέγξεις παρατηρώντας την αντανακλάσεις του φωτός στα μάτια του παιδιού.
Πότε πρέπει να ανησυχήσεις για αμβλυωπία;
Αν παρατηρήσεις ότι μετά τον έκτο μήνα το ένα μάτι του παιδιού σου δεν ευθυγραμμίζεται σταθερά με το άλλο, ειδικά όταν είναι κουρασμένο, οφείλεις να ειδοποιήσεις τον παιδίατρό σου για να σε παραπέμψει σε οφθαλμίατρο.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη πριν από την ηλικία των 3 ετών, ώστε να αποφευχθεί η μόνιμη απώλεια οπτικής οξύτητας και να διασφαλιστεί η σωστή ανάπτυξη της στερεοσκοπικής όρασης.
