Αμβλώσεις στην Ελλάδα: Τα αόρατα εμπόδια και η πραγματικότητα στα δημόσια νοσοκομεία

Η αντιμετώπιση των γυναικών που επιθυμούν διακοπή κύησης από τα δημόσια νοσοκομεία είναι ταπεινωτική.

ΓΡΑΦΕΙ: The Mamagers Team -
Αμβλώσεις στην Ελλάδα: Τα αόρατα εμπόδια και η πραγματικότητα στα δημόσια νοσοκομεία iStock
Ο σύνδεσμος αντιγράφηκε στο πρόχειρο

Ένα πολύ ενδιαφέρον και αποκαλυπτικό ρεπορτάζ για τις αμβλώσεις στην Ελλάδα πραγματοποίησε η δημοσιογράφος Ευτυχία Σουφλέρη για το News247 που δείχνει την αντιμετώπιση των γυναικών που επιθυμούν διακοπή κύησης από τα δημόσια νοσοκομεία

Η δημοσιογράφος κάλεσε για την έρευνά της τα δημόσια νοσοκομεία της ελληνικής περιφέρειας και των νησιών, ενώ δεν συμπεριέλαβε τα νοσοκομεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπου η τεχνητή διακοπή κύησης πραγματοποιείται κανονικά σε μαιευτικά και γενικά νοσοκομεία. Όπως αναφέρει στο ρεπορτάζ της έλαβε 46 "όχι" στην ερώτηση αν πραγματοποιούνται αμβλώσεις και 27 "ναι" αλλά με προϋποθέσεις. "Ήταν το βάπτισμα του πυρός στη βία, την αγένεια, την ταπείνωση και την κατάχρηση εξουσίας που θα υποστεί μία γυναίκα που ζητάει άμβλωση", εξηγεί η ρεπόρτερ  της ελληνικής περιφέρειας ή των νησιών. 

Η δημοσιογράφος που καλούσε τα νοσοκομεία ως ασθενής και όχι με την επαγγελματική της ιδιότητα, επιβεβαίωσε τις μαρτυρίες των γυναικών που έρχονται αντιμέτωπες με επικριτικά βλέμματα, ηθικολογικά σχόλια ή ακόμη και "κήρυγμα" υπέρ της συνέχισης της κύησης, τη στιγμή που ζητούν να ασκήσουν ένα νόμιμο δικαίωμα. Αυτό που αποκαλύφθηκε, όμως, μέσα από την έρευνα ήταν ακόμη πιο ανησυχητικό: Η πλειονότητα των δημόσιων νοσοκομείων που διαθέτουν μαιευτική ή γυναικολογική κλινική δεν παρέχει πρόσβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση.

Από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Κρήτη και από τη Ρόδο έως την Κέρκυρα, πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικές επικοινωνίες με γενικά νοσοκομεία σε ολόκληρη τη χώρα, μόνο τρία δεν απάντησαν έπειτα από επανειλημμένες προσπάθειες. Μετά από αλλεπάλληλες παραπομπές ανάμεσα σε γραμματείες, μαίες και διευθυντές κλινικών, συγκεντρώθηκαν απαντήσεις από 80 νοσοκομεία σχετικά με το αν διενεργούν τεχνητή διακοπή κύησης.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: 46 νοσοκομεία (57,5%) δήλωσαν ότι δεν πραγματοποιούν αμβλώσεις, 27 (33,7%) απάντησαν θετικά, ενώ 7 (8,7%) απέφυγαν σαφή τοποθέτηση, αφήνοντας την απάντηση ανοιχτή. Η ασάφεια αυτή δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ουδέτερη. Μια ιατρική πράξη οφείλει να διέπεται από συγκεκριμένο πρωτόκολλο, όταν δεν δίνονται σαφείς οδηγίες για ραντεβού ή διαδικασίες, η αβεβαιότητα λειτουργεί αποτρεπτικά. Στην πράξη, μόλις 3 στα 10 δημόσια νοσοκομεία δήλωσαν ότι πραγματοποιούν αμβλώσεις.

Τα "όχι" ακούγονταν συχνά μονολεκτικά και χωρίς αιτιολόγηση, σχεδόν αυτονόητα για τον συνομιλητή ή τη συνομιλήτρια, είτε επρόκειτο για γιατρό είτε για μαία. Για μια δημοσιογραφική έρευνα, τα σύντομα τηλεφωνήματα ίσως επιτάχυναν τη διαδικασία, για μια γυναίκα, όμως, που έχει στη διάθεσή της μόνο το τηλέφωνο του τοπικού νοσοκομείου, ένα τέτοιο "όχι" μπορεί να σημαίνει αδιέξοδο.

Σε ορισμένες περιοχές το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερο. Στη Βόρεια Ελλάδα, όλα τα νοσοκομεία σε 11 περιφερειακές ενότητες δήλωσαν ότι δεν πραγματοποιούν αμβλώσεις στις μαιευτικές κλινικές τους. Στα νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου περισσότερα από τα μισά νοσοκομεία απάντησαν αρνητικά, ενώ στην Πελοπόννησο τρεις περιφερειακές ενότητες δεν διαθέτουν ούτε ένα δημόσιο νοσοκομείο που να παρέχει τη συγκεκριμένη υπηρεσία. Αντίστοιχα, στο μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης οι γυναίκες παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένες από δημόσιες υπηρεσίες υγείας για την τεχνητή διακοπή κύησης.

Οι αρνήσεις δεν περιορίζονται μόνο σε απομακρυσμένες περιοχές, περιλαμβάνουν ακόμη και πανεπιστημιακά νοσοκομεία σε μεγάλες πόλεις. Συχνά, ο λόγος που προβαλλόταν ήταν "συνειδησιακός" ή "ηθικός". Σε νησί του νοτίου Αιγαίου, γυναικολόγος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι δεν πραγματοποιεί αμβλώσεις για προσωπικούς λόγους συνείδησης, προτείνοντας την αναζήτηση ιδιωτικής λύσης.

Ακόμη και στις θετικές απαντήσεις, μόλις 27 σε όλη τη χώρα, το ταμπού ήταν εμφανές. Οι φωνές χαμήλωναν, οι παύσεις μεγάλωναν και η συζήτηση συχνά διακοπτόταν από αμηχανία. Η ίδια η ερώτηση για μια νόμιμη ιατρική πράξη φαινόταν να αντιμετωπίζεται όχι ως μέρος της καθημερινής ιατρικής πρακτικής, αλλά ως μια "δύσκολη" απαίτηση.

 Η Άννα Βουγιούκα, υπεύθυνη συνηγορίας στο κέντρο Διοτίμα αναφέρει στη δημοσιογράφο πως είναι "σοκαριστικό να διαπιστώνουμε από την έρευνά σας ότι σε έναν τόσο μεγάλο αριθμό δημόσιων νοσοκομείων της χώρας και παρά την ισχύουσα νομοθεσία από το 1986, δεν πραγματοποιούνται αμβλώσεις. Το εύρημα αυτό αποκαλύπτει ότι το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένα δικαίωμα "στα χαρτιά”, το οποίο υπονομεύεται από τον διάχυτο σεξισμό και την επικράτηση νεοσυντηρητικών αντιλήψεων στη δημόσια υγεία. Αντιλήψεις που, κατά παράβαση του νόμου, επιτρέπουν ιατρικές πρακτικές οι οποίες οδηγούν στην έμπρακτη άρνηση του δικαιώματός μας να αποφασίζουμε οι ίδιες για το σώμα μας και για το αν, πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θα τεκνοποιήσουμε".

Διαβάστε Επίσης