Σε μια εποχή όπου τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε διαρκείς αλλαγές και αυξημένες απαιτήσεις, η συζήτηση γύρω από την ψυχική ανθεκτικότητα και τις δεξιότητες ζωής μετατοπίζεται σταδιακά από τη θεραπεία προς την πρόληψη. Το Kids Life Coaching εμφανίζεται ως μια νέα προσέγγιση που εστιάζει όχι στη διάγνωση, αλλά στην καθημερινή ενδυνάμωση. Όπως επισημαίνει η πιστοποιημένη Kids Life Coach Αικατερίνη Παπαϊωάννου "στο coaching δεν ψάχνουμε για προβλήματα ή διάγνωση. Aντίθετα, χτίζουμε δεξιότητες ζωής".

Η ίδια εργάζεται στη Γερμανία όπου το Kids Life Coaching έχει ήδη αποκτήσει θεσμική αποδοχή, με σχολεία και οικογένειες να το αντιμετωπίζουν ως συμπληρωματικό εργαλείο ανάπτυξης. Εκεί, όπως λέει η κα Παπαϊωάννου στο TheMamagers.gr, η συνεργασία με coaches θεωρείται αυτονόητη, γιατί αναγνωρίζεται ότι τα παιδιά χρειάζονται πρακτική καθοδήγηση για να διαχειρίζονται σχέσεις, προκλήσεις και μεταβάσεις. Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς πολλοί γονείς στρέφονται κυρίως σε θεραπευτικές λύσεις. Ωστόσο, όπως τονίζει, "το coaching παρεμβαίνει πριν η δυσκολία μετατραπεί σε πρόβλημα", ανοίγοντας έναν διάλογο γύρω από την αξία της πρόληψης.
Τι σημαίνει στην πράξη το Kids Life Coaching και γιατί όλο και περισσότερες οικογένειες το επιλέγουν; Η Kids Life Coach μας το εξηγεί, περιγράφει τη διαδικασία και τονίζει πως "τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα, αλλά να χτίζουν δεξιότητες ζωής".
Τι είναι το Kids Life Coaching και γιατί ένας γονιός να το επιλέξει αντί για συνεδρίες σε παιδοψυχολόγο;
Το Kids Life Coaching είναι μια στοχευμένη διαδικασία ενδυνάμωσης για παιδιά και εφήβους, που τους δίνει εργαλεία να κατανοούν τα συναισθήματά τους, να παίρνουν αποφάσεις και να αντιμετωπίζουν προκλήσεις στην καθημερινή ζωή. Στο coaching δεν ψάχνουμε για προβλήματα ή διάγνωση· αντίθετα, χτίζουμε δεξιότητες ζωής και ενισχύουμε την αυτοπεποίθηση, την ανθεκτικότητα και την κοινωνική ευφυΐα των παιδιών.
Ένας γονιός μπορεί να επιλέξει το Kids Life Coaching αντί για παιδοψυχολόγο όταν θέλει: 1)Το παιδί να μάθει πρακτικές στρατηγικές και δεξιότητες για να αντιμετωπίζει καθημερινές δυσκολίες, πριν αυτές γίνουν σοβαρά προβλήματα. 2)Να ενισχυθεί η αυτονομία και η υπευθυνότητα του παιδιού, μέσα από παιχνίδια, δραστηριότητες και στοχευμένες ασκήσεις. 3)Να αποκτήσει το παιδί ασφαλές πλαίσιο για να εκφράζεται και να αναπτύσσει την αυτοεκτίμησή του, χωρίς να αισθάνεται ότι "κάτι δεν πάει καλά" με αυτό.
Σε αντίθεση με τη θεραπεία, το Kids Life Coaching είναι προληπτικό και πρακτικό, εστιάζει στην καθημερινή ζωή και δίνει στο παιδί αξιόπιστα εργαλεία που θα το συνοδεύουν σε όλες τις φάσεις ανάπτυξής του.
Ποιες είναι οι σπουδές που πρέπει να έχει κάνει ένας Kids Life Coach;
Ένας Kids Life Coach χρειάζεται οργανωμένη εκπαίδευση στο Life Coaching και εξειδίκευση στη δουλειά με παιδιά και εφήβους. Στην Ελλάδα, δεν υπάρχει κρατικά κατοχυρωμένο πτυχίο ειδικά για Kids Coaching, αλλά οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποκτήσουν πιστοποίηση Life Coaching και να συνδυάσουν επιπλέον επιμορφώσεις που σχετίζονται με την παιδική ανάπτυξη, την εκπαίδευση, την ψυχολογία ή τη συμβουλευτική.
Διεθνώς, υπάρχουν σχολές και προγράμματα που παρέχουν κατάρτιση αποκλειστικά στο Kids Coaching, προσφέροντας ολοκληρωμένες εκπαιδεύσεις και πρακτική εξειδίκευση. Η συνεχής εκπαίδευση, η πρακτική εμπειρία και η εξειδίκευση στον παιδοκεντρικό τομέα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την υπεύθυνη και επαγγελματική άσκηση του ρόλου.
Πότε οι οικογένειες απευθύνονται συνήθως σε εσάς;
Οι οικογένειες απευθύνονται στο Kids Life Coaching σε διάφορες φάσεις της ζωής του παιδιού, συνήθως όταν παρατηρούν ότι χρειάζεται στήριξη για να διαχειριστεί αλλαγές ή προκλήσεις. Μερικές από τις πιο συχνές περιπτώσεις είναι:
Όταν υπάρχει μετάβαση ή αλλαγή στη ζωή του παιδιού, όπως η είσοδος σε νέα σχολική βαθμίδα, μετακόμιση ή αλλαγή καθημερινότητας. Σε περιόδους οικογενειακών αλλαγών, όπως χωρισμός γονέων, σύνθετες οικογενειακές δυναμικές ή έντονη πίεση από το περιβάλλον. Όταν το παιδί αντιμετωπίζει συγκρούσεις με συμμαθητές ή φίλους και δυσκολεύεται να τις διαχειριστεί μόνο του. Όταν οι γονείς θέλουν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση, την αυτονομία και τις κοινωνικές δεξιότητες του παιδιού τους πριν προκύψει σοβαρό πρόβλημα.
Στην ουσία, οι οικογένειες απευθύνονται στο Kids Life Coaching όχι μόνο για να "διορθώσουν κάτι", αλλά για να δώσουν στο παιδί εργαλεία ζωής, να νιώσει σιγουριά και να αναπτύξει δεξιότητες που θα το βοηθήσουν να αντιμετωπίζει με αυτονομία κάθε πρόκληση.

Ποιες δεξιότητες ζωής θεωρείτε πιο σημαντικές να καλλιεργούνται στα παιδιά σήμερα;
Σήμερα τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν κόσμο με γρήγορες αλλαγές, υψηλές απαιτήσεις και πολλές πληροφορίες. Οι βασικές δεξιότητες ζωής που θεωρώ πιο σημαντικές να καλλιεργούνται είναι: Συναισθηματική νοημοσύνη: η ικανότητα να αναγνωρίζουν, να κατανοούν και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους με υγιή τρόπο. Ανθεκτικότητα και διαχείριση δυσκολιών: να μπορούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις και να μαθαίνουν από εμπειρίες χωρίς να χάνουν την αυτοεκτίμησή τους. Αυτοπεποίθηση και υπευθυνότητα: να πιστεύουν στις δυνάμεις τους και να αναλαμβάνουν δράση για όσα θέλουν να επιτύχουν. Κοινωνικές δεξιότητες και συνεργασία: να επικοινωνούν αποτελεσματικά, να επιλύουν συγκρούσεις και να δημιουργούν θετικές σχέσεις με άλλους. Μαθαίνουν να προχωρούν προς τους προσωπικούς τους στόχους βήμα-βήμα, αποκτώντας αίσθηση υπευθυνότητας και αυτοπεποίθησης.
Το Kids Life Coaching εστιάζει στο να δώσει στα παιδιά εργαλεία για την καθημερινή ζωή, ώστε να μην αντιμετωπίζουν μόνο τα "προβλήματα” αλλά να μπορούν να κινηθούν με αυτονομία, να παίρνουν αποφάσεις και να χτίζουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.
Με ποιους τρόπους βοηθάτε τα παιδιά να διαχειρίζονται καθημερινές προκλήσεις;
Στις καθημερινές προκλήσεις, όπως συγκρούσεις στο σχολείο, αλλαγές στην οικογένεια ή δυσκολίες με φίλους, το Kids Life Coaching παρέχει πρακτική στήριξη και στρατηγικές.
Καταρχάς, το παιδί μαθαίνει να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του πριν αυτά το κατακλύσουν. Μέσα από παιχνίδια, δραστηριότητες ή ασκήσεις, εξασκείται στο πώς να εκφράζει θυμό, άγχος ή απογοήτευση με ασφαλή και εποικοδομητικό τρόπο. Μαθαίνει πώς να σκέφτεται πριν αντιδράσει, να βρίσκει λύσεις και να επιλέγει στρατηγικές που λειτουργούν για την ίδια τη ζωή του, όχι απλώς για να "καλύψει” τη συμπεριφορά του.
Το Coaching δίνει έμφαση στην εφαρμογή στην πράξη: μικρές δοκιμές στο σχολείο ή στο σπίτι, με υποστήριξη και καθοδήγηση, ώστε το παιδί να νιώσει τη δύναμη των δικών του αποφάσεων. Σε περιόδους αλλαγών, όπως ο χωρισμός γονέων ή μετακόμιση, το Coaching δημιουργεί ασφαλές πλαίσιο όπου το παιδί μπορεί να εκφραστεί, να νιώσει ακούγεται και να προσαρμοστεί χωρίς άγχος ή ενοχές.
Στην ουσία, τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα, αλλά να χτίζουν δεξιότητες ζωής που θα τα συνοδεύουν σε όλες τις προκλήσεις, δίνοντάς τους αυτοπεποίθηση και αυτονομία.
Πώς μπορεί το Kids Life Coaching να στηρίξει ένα παιδί σε καταστάσεις όπως ο χωρισμός των γονιών;
Ο χωρισμός των γονιών δεν είναι απλώς ένα γεγονός. Για το παιδί είναι ανατροπή σταθερότητας. Ακόμη κι όταν ο χωρισμός είναι πολιτισμένος, το παιδί βιώνει:σύγχυση,φόβο εγκατάλειψης, ενοχές ("μήπως φταίω εγώ;"),θυμό ή εσωτερική σύγκρουση πίστης προς τους δύο γονείς
Το Kids Life Coaching δεν παρεμβαίνει στη σχέση του ζευγαριού. Δεν αναλύει το παρελθόν. Δεν παίρνει θέση. Στηρίζει το παιδί σε τρία βασικά επίπεδα:
1. Συναισθηματική αποφόρτιση και ονοματισμός- Το παιδί μαθαίνει να αναγνωρίζει και να εκφράζει αυτό που νιώθει με ασφάλεια.Όταν ένα παιδί μπορεί να πει: "Νιώθω θυμό" ή "Φοβάμαι ότι θα με ξεχάσουν" τότε ήδη έχει μειωθεί η εσωτερική πίεση.
2. Αποκατάσταση αίσθησης ασφάλειας- Ο χωρισμός συχνά κλονίζει το αίσθημα σταθερότητας. Μέσα από δομημένες ασκήσεις, το παιδί μαθαίνει τι παραμένει σταθερό: Και οι δύο γονείς το αγαπούν. Δεν ευθύνεται για τον χωρισμό. Έχει δικαίωμα να αγαπά και τους δύο χωρίς ενοχή.
3. Ενίσχυση ανθεκτικότητας- Το coaching βοηθά το παιδί να διαχειρίζεται τις μεταβάσεις: δύο σπίτια, διαφορετικούς κανόνες, νέες συνθήκες. Δεν "θεραπεύουμε" τον χωρισμό. Δίνουμε στο παιδί εσωτερικά εργαλεία για να τον αντέξει χωρίς να χτίσει επιβλαβείς πεποιθήσεις για τον εαυτό του ή τις σχέσεις.
Εάν εντοπιστούν βαθύτερα τραύματα ή σοβαρά συμπτώματα άγχους/κατάθλιψης, τότε η συνεργασία με παιδοψυχολόγο είναι απαραίτητη. Το coaching λειτουργεί υποστηρικτικά και συμπληρωματικά.
Πώς είναι δομημένη μια τυπική συνεδρία Kids Life Coaching
Η δομή μιας συνεδρίας είναι σαφής, με επαγγελματικά όρια και στόχο την ουσιαστική ενδυνάμωση του παιδιού. Οι συνεδρίες συνήθως διαρκούν 45–50 λεπτά για παιδιά και έως 60 λεπτά για εφήβους, αρκετή ώρα για πρακτική δουλειά χωρίς να κουράζεται το παιδί.
Βήμα 1: Πρώτη συνάντηση με τον/τους γονείς. Ξεκινάω πάντα με τους γονείς για να κατανοήσω πλήρως: το αίτημα, τις ανησυχίες, το ιστορικό, τις προσδοκίες. Στη συνάντηση αυτή θέτω σαφή όρια και εξηγώ τη μεθοδολογία: το coaching είναι συνεργασία, όχι "διορθωτική υπηρεσία".
Σε περίπτωση χωρισμένων γονέων: συναντώ και τους δύο και απαιτείται συναίνεση και από τους δύο για την έναρξη και ξεκαθαρίζεται ότι η διαδικασία δεν εμπλέκεται σε γονεϊκές διαμάχες. Η ουδετερότητα είναι αδιαπραγμάτευτη.
Βήμα 2: Πρώτη επαφή με το παιδί- Η πρώτη συνεδρία με το παιδί είναι διερευνητική, με στόχο τη δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης. Το παιδί ή ο έφηβος αποφασίζει αν: θέλει να είναι μόνο του ή αν θέλει να είναι παρών ένας γονέας. Αυτή η επιλογή ενισχύει την αίσθηση ελέγχου, κάτι πολύ σημαντικό σε περιόδους αλλαγής.
Βήμα 3: Οι τακτικές συνεδρίες - Κάθε συνεδρία περιλαμβάνει: Συναισθηματικό check-in. το παιδί εκφράζει πώς νιώθει εκείνη τη στιγμή, αναγνωρίζει τα συναισθήματα και προετοιμάζεται για την εφαρμογή εργαλείων. Συγκεκριμένος στόχος, για παράδειγμα διαχείριση θυμού, αυτοπεποίθηση, κοινωνικές δεξιότητες. Δομημένη δραστηριότητα ή άσκηση: πρακτική εφαρμογή δεξιοτήτων, παιχνίδια ρόλων ή μικρά challenges. Πρακτικό βήμα μέχρι την επόμενη συνεδρία μια άσκηση ή δραστηριότητα για το σπίτι ή το σχολείο, ώστε η πρόοδος να είναι μετρήσιμη.
Η διαδικασία είναι πρακτική, στοχευμένη και μετρήσιμη, όχι απλή συζήτηση. Συνιστάται μία φορά την εβδομάδα, αλλά η τελική συχνότητα αποφασίζεται σε συνεργασία με τους γονείς.
Βήμα 4: Feedback προς τους γονείς- Δύο φορές τον μήνα πραγματοποιείται δομημένο feedback:πρόοδος του παιδιού,παρατηρήσεις και προσαρμογές και πρακτικές κατευθύνσεις για το σπίτι. Διατηρείται πάντα το απόρρητο της επικοινωνίας του παιδιού. Το παιδί δεν "ανακρίνεται" μέσω του coach.
Η δομή βασίζεται σε τρεις ακλόνητες αρχές: σαφή όρια, διαφάνεια, συνεργασία. Το Kids Life Coaching δεν είναι ανεπίσημη κουβέντα. Είναι μια στοχευμένη, δομημένη και αναπτυξιακή διαδικασία, που ενδυναμώνει το παιδί να διαχειρίζεται τα συναισθήματα και τις προκλήσεις του με ασφάλεια, αυτοπεποίθηση και σταθερή πρόοδο.
Τι θα λέγατε σε έναν γονέα που φοβάται ότι "κάτι τρέχει" με το παιδί του;
Θα ξεκινούσα αποφορτίζοντας τον φόβο. Ο φόβος ενός γονέα είναι φυσικός. Συνήθως όμως δεν προκύπτει από αντικειμενικά δεδομένα, αλλά από αβεβαιότητα. Και η αβεβαιότητα μεγεθύνει τη σκέψη.
Θα του έλεγα: "Το ότι ανησυχείτε σημαίνει ότι είστε παρών. Και αυτό είναι ήδη θετικό". Στη συνέχεια, μεταφέρω τη συζήτηση από το συναίσθημα στο γεγονός. Ρωτώ συγκεκριμένα:Τι έχει αλλάξει; Από πότε; Σε ποιο περιβάλλον εμφανίζεται; Είναι περιστασιακό ή έχει διάρκεια; Υπάρχει ένταση ή απλώς μια φάση μετάβασης; Στην πράξη, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν "τρέχει κάτι σοβαρό". Αυτό που συμβαίνει είναι ότι το παιδί δεν έχει ακόμη αναπτύξει τις δεξιότητες που απαιτεί η νέα συνθήκη.
Το coaching παρεμβαίνει πριν η δυσκολία μετατραπεί σε πρόβλημα. Δεν τοποθετούμε ταμπέλες. Δεν αναζητούμε διάγνωση. Χτίζουμε δεξιότητες. Αν, ωστόσο, εντοπιστούν σοβαρά και επίμονα συμπτώματα όπως έντονη απόσυρση, αυτοτραυματισμός, βαθιά και παρατεταμένη θλίψη, σοβαρή επιθετικότητα τότε η υπεύθυνη στάση είναι παραπομπή σε παιδοψυχολόγο. Αυτό δείχνει επαγγελματισμό και σεβασμό στα όρια του ρόλου. Η ουσία είναι μία: Πρώτα ψυχραιμία. Μετά αξιολόγηση. Και έπειτα στοχευμένη παρέμβαση.
Ποιο είναι το βασικό όφελος που βλέπετε στα παιδιά μετά από μια ολοκληρωμένη coaching διαδικασία;
Το βασικό όφελος είναι η εσωτερική ωρίμανση με πρακτικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα. Μετά από έναν ολοκληρωμένο κύκλο coaching, βλέπω παιδιά που: Αυξάνουν την αυτοεπίγνωσή τους, ξέρουν τι νιώθουν και γιατί. Αναπτύσσουν αυτορρύθμιση, δεν αντιδρούν παρορμητικά, επιλέγουν συμπεριφορά. Ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους με ρεαλιστική βάση. Χτίζουν αυτοπεποίθηση βήμα-βήμα, μέσα από μικρές επιτυχίες που τους αποδεικνύουν ότι η προσπάθειά τους αξίζει και φέρνει αποτέλεσμα. Αποκτούν δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων όπως ότι σκέφτονται επιλογές πριν εγκαταλείψουν. Διαχειρίζονται την αποτυχία ως πληροφορία, όχι ως ταυτότητα. Η πιο ουσιαστική αλλαγή, όμως, είναι στον εσωτερικό τους διάλογο. Από το: "Δεν είμαι αρκετός" στο "Χρειάζομαι στρατηγική". Από το: "Απέτυχα" στο "Τι μπορώ να μάθω από αυτό;" Αυτό είναι το σημείο καμπής. Το coaching δεν υπόσχεται ότι τα παιδιά δεν θα δυσκολευτούν ξανά. Υπόσχεται ότι θα διαθέτουν εσωτερικά εργαλεία για να διαχειριστούν τη δυσκολία.
Αικατερίνη Παπαϊωάννου - Kids Life Coach | Συναισθηματική Νοημοσύνη & Wellbeing Παιδιών & Εφήβων Email: katiapapa83@yahoo.com
Η Αικατερίνη Παπαϊωάννου έχει πιστοποιηθεί ως Kids Life Coach με εξειδίκευση στη συναισθηματική νοημοσύνη, την ενδυνάμωση και την ανθεκτικότητα παιδιών και εφήβων, σχεδιάζοντας παιδοκεντρικά προγράμματα κοινωνικοσυναισθηματικής μάθησης (SEL) σε συνεργασία με σχολεία, γονείς και εκπαιδευτικούς. Στην επαγγελματική της πορεία περιλαμβάνονται ατομικές και ομαδικές συνεδρίες coaching, συμμετοχή σε εκπαιδευτικές δράσεις του Δήμου Καλαμαριάς και διδασκαλία δημιουργικών μέσων σε Δημόσιο ΙΕΚ. Έχει εκπαιδευτεί στο Life Coaching (Executive & Mentoring) από τη Global Academy of Coaching, στα προγράμματα Gordon Hellas και διαθέτει πτυχίο Τεχνολογίας Ήχου και Μουσικής Παραγωγής.

